Late nachtvorst is nog steeds een van de grootste bedreigingen voor hoogwaardige teelten in Europa. In gebieden waar steenfruit en noten worden geteeld, hangt de winstgevendheid af van elke afzonderlijke oogst. Eén nacht met vriestemperaturen kan al leiden tot verliezen die nauwelijks op te vangen zijn.
Dit was precies de situatie waarmee Miguel Salafranca te maken kreeg. Hij is teler en eigenaar van Peña 99, een bedrijf in de Noord-Spaanse provincie Huesca dat zich toelegt op de teelt van amandelen en walnoten.
© SIS
"We zijn een familiebedrijf met 350 hectare amandelbomen en 30 hectare walnotenbomen. Op bepaalde delen van ons land hadden we voortdurend last van vorst", vertelt Salafranca.
Het ging niet om een eenmalig probleem. "Bijna elk jaar hadden we vorstschade op sommige percelen. In 2022 was het het ergst: toen verloren we de hele oogst", zegt hij.
© SISDit onregelmatige patroon heeft te maken met de verschillende microklimaten in de streek. Koude lucht zakt naar de laagste punten en blijft daar hangen, waardoor de gewassen op die plekken extra kwetsbaar zijn.
Miguel Salafranca, teler en eigenaar van La Peña 99
Van onzekerheid naar gerichte aanpak
Om het risico te beheersen, moest Salafranca eerst begrijpen hoe de kou zich over zijn land verspreidde. Daarvoor ging hij aan de slag met de technologie van The Climate Box, die in Europa wordt vertegenwoordigd door SATGarden.
"Ze brengen het bedrijf zone voor zone in kaart en bepalen welke plekken het koudst en welke het warmst zijn. Met die gegevens kunnen we beslissen waar we moeten ingrijpen", legt hij uit.
Dankzij deze analyse zijn de meest kwetsbare plekken goed in beeld. Dat helpt bij het bepalen waar je het best plant en waar je investeert in bescherming.
Gabriel Usera, medeoprichter van The Climate Box, legt het zo uit: "Als je de microklimaten begrijpt, kun je slimmer investeren en de schade door vorst op je perceel beperken."
Vooruit plannen met realtime-informatie
Naast de eerste analyse waarschuwt het systeem ook voor naderend gevaar. Het geeft 24 tot 48 uur van tevoren aan wanneer er vorst verwacht wordt en hoe ernstig die zal zijn. "De teler krijgt een melding op zijn telefoon, zodat hij op tijd kan handelen", aldus Usera.
In de praktijk geeft dat rust. "We krijgen een bericht op onze telefoon als de temperatuur daalt, en we zien hoe de systemen automatisch inschakelen. We weten dat we gedekt zijn", zegt Salafranca.
© SIS
Actieve bescherming: het SIS-systeem
Op basis van de microklimaat-analyse werd op de koudste plekken actieve vorstbescherming geïnstalleerd.
Het bedrijf beschikt nu over vijf installaties met een systeem van selectieve omgekeerde afvoer. Het is een gepatenteerde technologie van SATGarden, dat ook verantwoordelijk is voor de installatie ervan in heel Europa.
© SISHet SIS-systeem werkt op een eenvoudig principe: bij stralingsvorst zakt koude lucht naar de grond. Torens zuigen die koude lucht op en blazen hem omhoog, zodat hij niet langer in contact komt met de planten.
"Ze schakelen automatisch in als de temperatuur daalt. Ze vangen de koude lucht bij de grond op en blazen die omhoog, zodat de bomen er geen last van hebben", legt de teler uit.
Resultaten
De resultaten zijn duidelijk. Volgens Salafranca heeft de combinatie van microklimaat-analyse en actieve vorstbescherming de schade flink teruggedrongen.
"Alleen al door de zones goed in kaart te brengen, hebben we de productie met 15 tot 20 procent verbeterd", zegt hij.
Maar het meest opvallende resultaat laat zich zien bij extreme omstandigheden:
"In twee jaren met vorst van -2,5 tot -3°C heeft het systeem 100 procent van onze oogst gered." In financieel opzicht is dat aanzienlijk. "Op zo'n 12 hectare praten we over €100.000 tot €110.000 per jaar", voegt hij toe.
Een strategische keuze voor de toekomst
Dit verhaal laat een bredere verschuiving zien in de manier waarop telers hun bedrijf runnen: niet meer reageren als het al te laat is, maar vooruitdenken. "Als je vandaag de dag efficiënt wilt blijven, moet je alle risico's kennen en er op tijd op inspelen", besluit de teler.
Nu het klimaat steeds grilliger wordt, wint de combinatie van voorspellingstechnologie zoals The Climate Box en actieve beschermingssystemen zoals het SIS-systeem van SATGarden aan belang. Het is een betrouwbare aanpak om hoogwaardige teelten te beschermen en de levensvatbaarheid van het bedrijf te waarborgen.
© SATGardenVoor meer informatie:
SATGarden
C/ d'Orient, 32
08172 Sant Cugat del Vallés (Barcelona) – Spanje
Tel: +34 935 122 686
[email protected]
www.satgarden.com
