Klimaatverandering en droge zomers zorgen voor grote verschuivingen in de Duitse fruitteelt. In Rheinhessen heeft teler Peter Schwalbach zijn morellen, pruimen en mirabellen ingeruild voor walnoten en, meer recent, amandelen. Die doen het goed onder de huidige omstandigheden in Wolfsheim.
In de zuidelijke Palts kwam Willi Kuhn via een familie-erfenis in de notenteelt terecht. De overgrootvader van zijn vrouw had een plantage met grote walnoten en dunne schalen. "Al sinds de jaren zestig wil ik zulke bomen zelf telen", zegt hij. "Maar met walnoten die ik zelf raapte, lukte dat niet." Een tip bracht hem bij een boomkwekerij in de Kaiserstuhl. Vanwege de aanwezigheid van de Amerikaanse fruitvlieg en wateroverlast koos hij uiteindelijk voor hazelnoten in plaats van walnoten. Later voegde hij kastanjes toe. Nu heeft hij een areaal van 16 ha, waarvan 3 ha kastanjes, 6,5 ha hazelnoten, 4,5 ha amandelen en 2 ha pecannoten.
Warmere omstandigheden beïnvloeden de teelt ook in het Verenigd Koninkrijk. Telers Tom en David Tame telen twaalf walnotenrassen, waarvan een deel tot olie wordt verwerkt. Het gewas doet het goed bij temperaturen rond de 25°C, en volgens Tom komt Groot-Brittannië "eindelijk in dat gebied".
In Wolfsheim blijft Schwalbach de notenteelt uitbreiden en lokale consumptie stimuleren. "We hebben voor het eerst een flinke hoeveelheid geoogst." Hij heeft ongeveer 50.000 bomen geplant, waaronder 30.000 amandel- en 20.000 walnotenbomen. Vergeleken met steenfruit hebben noten minder water nodig in de zomer, maar meer in het voorjaar. "Dat hebben we genoeg in Rheinhessen", zegt zijn partner Shari Huwer.
Walnoten en amandelen blijven een niche in Rijnland-Palts. Ongeveer 44 bedrijven telen walnoten op zo'n 90 ha, tegenover een totaal fruitareaal van ongeveer 3.500 ha. Meer dan 99 procent van de noten en amandelen die in Duitsland worden gegeten, is geïmporteerd. "We willen een merk opbouwen waarbij het onderscheidende punt is dat de noten en amandelen uit Duitsland komen", zegt Huwer. "We hoeven niet te beregenen."
Volgens Peter Hilsendegen van het Landelijk Dienstencentrum Rheinhessen-Nahe-Hunsrück is er potentieel om uit de niche te groeien. Amandelen en walnoten zijn bestand tegen droogte en hitte en zijn goed voor de biodiversiteit, maar de locatiekeuze is beperkt. "De eisen aan de locatie zijn voor amandelen bijzonder hoog", zegt hij. "Voor een regelmatige oogst heb je goede locaties nodig die minimaal geschikt zijn voor wijnbouw, of nog beter voor abrikozenteelt."
De verwerkingscapaciteit is nog een knelpunt. De infrastructuur voor reinigen, drogen, opslaan, kraken, sorteren en verpakken is nog volop in ontwikkeling. Drogen na de oogst is noodzakelijk voor de kwaliteit, zegt Huwer. Ook gewasbescherming blijft een uitdaging. Kuhn test pecannoten die resistent zijn tegen de fruitvlieg en is betrokken bij een pilotproject met de DLR dat ook amandelen omvat. De eerste amandelbomen werden in 2023 geplant na samenwerking met een Spaans instituut. Hij benadrukt dat klimaatverandering de teelt mogelijk maakt, maar dat ook de verwerking en afzet verder ontwikkeld moeten worden. "We moeten de noten hier een kans geven."
Bron: The Star
