Tholen - "Zeg nou zelf, wat is een mooiere inspiratie voor een strip dan de Haspengouwse fruitteelt?" Het is een even symbolisch als duidelijk antwoord op de vraag hoe de makers van de stripreeks De Kiekeboes, vergelijkbaar met Jan, Jans en de kinderen in Nederland, bij teler Karel Vaes terechtkwamen voor een onderwerp voor hun nieuwe strip. "Een prachtige manier om de regio in de spotlight te zetten en ik heb bovendien de eer gekregen ook een bescheiden rol in de strip te spelen", vertelt de kersen- en hardfruitteler uit Haspengouw.
© Hellingenfort
Karel Vaes en zijn vrouw poseren met de nieuwe 'collega's'
De bal is, zo legt Karel uit, eigenlijk gaan rollen toen de schrijver, scenarist en tekenaar van De Kiekeboes een roadtrip maakten door Haspengouw. "Ze wilden de fruitstreek gebruiken als decor voor een verhaal en waren op zoek naar inspiratie in de regio zelf. Ze hebben toen gekeken naar wat er leeft, welke kleine verhalen er zijn en welke lokale anekdotes interessant kunnen zijn. Hierbij kwamen ze ook bij mij langs, wat tot een hele leuke middag leidde met veel 'sappige' verhalen. Dat soort momenten leverde blijkbaar precies de inspiratie op die ze zochten. De kleine verhalen, de typische situaties en de sfeer van de streek."
Eigen personage
Het resultaat is de strip 'Pittig gestoord', waarin Karel dus ook zelf te bewonderen is. De teler is een van de weinige non-fictieve personen op wie een karakter gebaseerd is. "Het verhaal in de strip draait uiteindelijk om een fruitteler die een bijzondere appel ontdekt met unieke eigenschappen. Die ontdekking trekt de aandacht van een handelaar die daar winst uit wil halen. Dat leidt tot intriges, conflicten en uiteindelijk zelfs tot een soort jacht op de pitten van die nieuwe appelvariëteit. Het thema van kruisingen en nieuwe rassen sluit ook mooi aan op de actualiteit. Veredeling en de zoektocht naar nieuwe rassen is natuurlijk een belangrijk onderwerp hedendaags."
© Hellingenfort
Karel wordt niet bij naam genoemd, maar de initialen en sprekende gelijkenissen spreken voor zich
"Ik heb wat input mogen geven voor het verhaal, maar daarna heeft het creatieve team er echt zijn eigen interpretatie van gemaakt. Dat is ook hoe dat werkt. Je kunt richting geven, maar het blijft een creatief proces met veel vrijheid. Wat voor mij belangrijk is, is dat ik zo dicht mogelijk bij de realiteit probeer te blijven. Tegelijkertijd zie je dat er altijd een verschil is tussen feiten en hoe iets wordt ervaren of verteld. De waarheid is niet altijd alleen een opsomming van feiten; het gaat ook over beleving en context. Soms moet je die dingen combineren om een verhaal goed te kunnen vertellen. En blijkbaar heb ik hen ook mogen inspireren, want dat ze me vervolgens verrasten met een eigen personage is een hele eer."
Nieuw kersensap
Het verschijnen van de strip valt voor Karel samen met de introductie van hun nieuwe kersensap. Met zijn bedrijf Hellingenfort teelt hij hardfruit en kersen, en waar de appels en peren al langer verwerkt werden tot vers sap, werd er vorig jaar voor het eerst getest met kersensap. "We hebben daar vorig jaar voor het eerst echt een proef mee gedaan. Dat betekende dat we nog veel moesten uitzoeken, van de etiketten tot de volledige uitwerking van het product. Het was echt een eerste fase waarin we alles stap voor stap hebben opgebouwd."
© HellingenfortKersen zijn, zo stelt Karel, namelijk een stuk uitdagender om tot sap om te toveren dan bijvoorbeeld appels of peren. "Het is technisch geen eenvoudig product, vooral door de pit. Dat maakt verwerking lastig", legt hij uit. "Maar zodra je in staat bent om goed te ontpitten, opent dat veel mogelijkheden. Dan wordt het ineens een product dat je op verschillende manieren kunt inzetten. Het laat goed zien dat er in de landbouw en fruitteelt ruimte is voor innovatie en nieuwe toepassingen."
Château'-benadering
Een andere uitdaging zit hem vooral in de kostprijs. "Want kersen zijn relatief duur in vergelijking met andere fruitsoorten. Bij appelsap zie je bijvoorbeeld het tegenovergestelde. Dat wordt vaak gemaakt van fruit dat economisch minder waarde heeft, het industriefruit. Daar zit de kostprijs niet in het fruit zelf, maar vooral in de verwerking, de fles en het hele proces eromheen. Bij kersen is dat anders. Dat is nog altijd prijzig en waardevol fruit. Ook wat je voor sap gebruikt."
"Mijn idee is dan ook dat we daar anders naar zouden moeten kijken. Eigenlijk zouden we veel meer moeten werken richting een soort 'château'-benadering, zoals je die kent in de wijnwereld, waarbij herkomst, kwaliteit en verhaal veel meer waarde krijgen. In de sapwereld gebeurt dat al deels, maar het zou nog sterker kunnen worden ontwikkeld. Het past ook in de bredere verschuiving in consumptiegedrag. Je ziet dat jongeren minder alcohol drinken, waardoor ze naar alternatieven gaan zoeken. Dat zou op termijn kunnen zorgen voor een heropleving van hoogwaardige sappen en fruitdranken. Dat biedt kansen, mits het product goed gepositioneerd wordt."
Wielerfans
Aan de vraagzijde zag Karel overigens al snel een bijzondere afzetmarkt ontstaan. "Na de eerste testfase is het product vooral zijn weg gaan vinden in het professionele wielercircuit. Dat is eigenlijk organisch gebeurd. Dit jaar verwachten we daar meer volume in te zien, omdat er nu echt een afzetmarkt aan het ontstaan is. Je merkt dat er belangstelling groeit en dat er een doelgroep is die het product actief opzoekt. Die doelgroep is best interessant. Het gaat niet alleen om gewone consumenten, maar ook om heel fanatieke wielerliefhebbers die er echt mee bezig zijn. Dat is precies het soort publiek dat dit oppakt en verder verspreidt."
Zij moeten overigens nog heel even geduld hebben, want het nieuwe kersenseizoen laat vooralsnog op zich wachten. "Het ziet er wel positief uit. We hebben gelukkig nog geen zware vorst gehad tijdens de bloei, maar het blijft nog even afwachten. Toch past het hele verhaal rond de kersen ook mooi binnen de bredere context van Haspengouw en de strip. Het gaat niet alleen over fruit, maar ook over de streek, over identiteit en zelfs over de wielerkoerscultuur die er sterk leeft."
Voor meer informatie:
Karel Vaes
Hellingenfort
Helshovenstraat 16A
3840 Borgloon, België
+32 477 50 03 23
[email protected]
www.fruitmethartenziel.be
