Het handelsakkoord tussen de Europese Unie en Mercosur gaat op 1 mei voorlopig in werking. Na meer dan twintig jaar onderhandelen wordt zo een gezamenlijke markt van zo'n 720 miljoen consumenten geopend. Het akkoord wekt hoge verwachtingen in de land- en tuinbouwsector, maar roept ook zorgen op over de concurrentie van grote producenten zoals Brazilië en Argentinië.
Vanaf het begin zijn er tariefverlagingen voorzien, maar de volledige openstelling van de handel verloopt stapsgewijs en hangt af van het soort product. Voor Spaanse exportproducten geldt voor sommige levensmiddelen een onmiddellijke liberalisering, zoals mousserende wijnen, saffraan, bepaalde soorten fruit en melkpoeder. Voor andere producten gelden langere termijnen. Zo duurt het vijftien jaar voordat de markt volledig opengaat voor olijfolie, en acht tot tien jaar voor varkensvlees.
De handelsautoriteiten hebben bedrijven laten weten dat ze zich tijdig moeten voorbereiden. Voor bepaalde quota geldt namelijk het principe "wie het eerst komt, het eerst maalt". Wie snel handelt, kan dus al in de beginfase van het akkoord profiteren.
Ondanks de mogelijke voordelen blijft de sector voorzichtig. Vanuit de Spaanse telersverenigingen wordt erop gewezen dat de positieve effecten niet meteen zichtbaar zullen zijn. Het kan jaren duren voordat de exportgerichte sectoren er echt baat bij hebben. Tegelijkertijd waarschuwt men voor een toename van de import in bepaalde gevoelige marktsegmenten.
Daarom vraagt de sector om nauwlettend toezicht van de Europese Commissie en om een snelle toepassing van beschermingsmaatregelen als er negatieve gevolgen voor de Europese teelt worden vastgesteld. De organisaties benadrukken dat de Europese land- en tuinbouw al voor grote uitdagingen staat, zoals vergrijzing, een tekort aan arbeidskrachten en steeds strengere regelgeving.
Op handelsvlak heeft Spanje momenteel een tekort in zijn agrarische handelsbalans met Mercosur. Volgens cijfers uit 2025 bedroeg de import meer dan €4 miljard, tegenover een export van iets meer dan €380 miljoen. De belangrijkste Spaanse exportproducten zijn olijfolie en steenfruit zoals perziken en pruimen. De import bestaat vooral uit soja, koffie en zeeproducten.
Hoe deze handelsstromen zich ontwikkelen, wordt een van de belangrijkste graadmeters om de werkelijke impact van het akkoord in de komende jaren te beoordelen.
Bron: efeagro.com
