Op 9 april hield APEF, de vereniging van Franse witlooftelers, haar algemene vergadering. Op de agenda stonden een terugblik op het seizoen 2025 en een overzicht van lopende projecten: rassenonderzoek, onkruidbestrijding, bestrijding van de wollige bladluis, aanpassing aan klimaatverandering en bewaring van de witlofpennen. We spraken erover met Pierre Varlet, directeur van APEF.
© APEF
"We blijven vertrouwen houden"
De vergadering bestond uit een reeks presentaties van elk ongeveer tien minuten. Benoît Anquez van DDTM62 lichtte het wettelijk kader toe voor wateronttrekking in de regio Hauts-de-France. Thomas Cochenille van de Universiteit van Picardië Jules Verne presenteerde de eerste resultaten van zijn promotieonderzoek naar de bestrijding van de wollige bladluis met etherische oliën. In dat kader heeft APEF ook een ontheffingsaanvraag ingediend voor Movento, een middel dat in 2025 van de markt werd gehaald. Sophie Szilvasi van het Franse ministerie van Landbouw gaf een overzicht van de gewasbeschermingsmiddelen die momenteel zijn toegestaan voor de witlofteelt.
"Er is nog veel werk te doen op het gebied van proeven, want we lopen het risico nieuwe gewasbeschermingsmiddelen te verliezen, met name die tegen bewaarziekten", zegt Pierre Varlet. Er lopen momenteel proeven in het kader van het Parsada-programma. "We hebben oplossingen om te testen. Niet alles zal werken, maar we blijven vertrouwen houden."
Ook op het gebied van onkruidbestrijding zoekt de sector naar nieuwe oplossingen, onder meer met behulp van kunstmatige intelligentie. Voor het derde jaar op rij worden er proeven uitgevoerd op de percelen van APEF, samen met haar partners.
© APEF
Een nieuwe communicatiestrategie
Tot nu toe reageerde de sector vooral als er iets aan de hand was. "Het was een brandweerstrategie: we communiceerden alleen als het nodig was", geeft de directeur toe. Nu kiest de sector voor een andere aanpak: mensen die weinig witlof eten, worden gericht aangesproken. Het seizoen 2024-2025 was daarin een keerpunt: er werden grote hoeveelheden verkocht in de zomerperiode. "We slagen er nu in ons product het hele jaar door te verkopen, wat heel positief is. Consumenten beschouwen witlof niet langer als uitsluitend een winterproduct. De uitdaging is nu om die jaarrondconsumptie vast te houden, door samen te blijven werken aan bekendheid en communicatie.
Een ander doel is het terugwinnen van marktaandeel dat verloren gaat wanneer het aanbod te klein is. Het begin van het seizoen 2025-2026 ziet er veelbelovend uit: er komen nieuwe consumenten bij en de afzet stijgt. Eén puntje van zorg blijft de prijs. "Na twee heel goede seizoenen hebben we periodes meegemaakt waarin de productie wat tegenviel en het moeilijk was om een goede prijs te krijgen", legt Pierre Varlet uit.
© APEF
Naar een gezamenlijke strategie van Frankrijk en de Benelux?
De concurrentie vanuit de Benelux blijft een belangrijk thema voor de Franse sector. De prijzen in de sector zijn niet goed. Op de veiling liggen ze onder de 50 cent, en we begrijpen niet hoe de teelt dan rendabel kan zijn. Een groot deel van het jaar vonden we Belgisch witlof onder onze kostprijs terug", zegt Pierre Varlet. In Europa zijn er slechts drie teeltlanden. Het is jammer dat we niet meer met elkaar praten om de markt beter te begrijpen en samen een strategie te bouwen."
APEF hoopt dan ook banden te smeden, onder meer tijdens de tweejaarlijkse witlofbeurs die in september in Zwitserland plaatsvindt. "Er is nood aan samenwerking op Europees niveau, want het is niet gezond om voortdurend met elkaar te concurreren in een sector als de onze." De ontwikkeling van exportmarkten zou daarbij kansen kunnen bieden. "We exporteren nu naar Italië en Duitsland, maar waarom zouden we geen nieuwe afzetmarkten ontwikkelen, zeker in periodes dat de markt hier minder sterk is?"
© APEF
Verpakkingen gemaakt van witlofpennen
Er wordt ook nagedacht over verpakkingen. Élodie Choque, onderzoekster aan de Universiteit van Picardië Jules Verne, werkt aan een alternatief voor plastic verpakkingen. Ze ontwikkelt een bioplastic op basis van witlofpennen. De pennen worden gesneden, gedroogd en daarna vermalen tot poeder. Dat poeder wordt verder verwerkt tot een polymeer. De eerste resultaten zijn veelbelovend, maar er is nog geduld nodig.
"De proeven werken voor droge producten, maar nog niet voor verse producten, omdat het polymeer niet waterafstotend is", legt Pierre Varlet uit. Een ander nadeel is dat de verpakking niet doorzichtig is, wat consumenten kan afschrikken bij de aankoop. Toch hoopt de sector het materiaal tegen 2030 in gebruik te nemen. Zeker omdat deze innovatie ook economisch interessant kan zijn. "Op dit moment worden de pennen niet echt benut: ze gaan voornamelijk naar veevoer of vergisting."
© APEF
Voor meer informatie:
© APEFPierre Varlet (directeur)
APEF
2, rue des Fleurs
62000 Arras (Frankrijk)
Tel: +33 (0)3 21 07 89 89
[email protected]
endive.fr