Kan een handelsbedrijf in fruit tegelijk hoger onderwijs aanbieden? Ja, dat kan. EARTH University in Costa Rica bewijst het. Daar worden bananenteelt en -export gecombineerd met een onderwijsmissie gericht op duurzame teelt, innovatie en leiderschap.
EARTH biedt een vierjarige bacheloropleiding in de landbouwwetenschappen. "We hebben meer dan 400 studenten die de leiders van morgen worden. Ze komen uit zo'n 40 landen in Noord- en Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en Afrika. 52 procent is vrouw", zegt Fernando Gil, CEO van EARTH Ventures, de commerciële tak van de universiteit.
© EARTH Ventures
Ongeveer een kwart van de studenten komt uit Afrika, mede dankzij een beurzenprogramma van de Mastercard Foundation. "Meer dan 90% van de studenten krijgt financiële ondersteuning", voegt Gil toe.
Bananen als ambassadeurs
De commerciële activiteiten van EARTH zijn geen bijzaak. Ze staan centraal in zowel het financiële model als de waarden van de instelling. Via die activiteiten worden de kernwaarden in de praktijk gebracht, met name duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. EARTH Ventures draagt bij aan het jaarlijkse operationele budget van de universiteit. "Onze bananen zijn als ambassadeurs van onze missie", zegt Adrián Jiménez, manager Commerciële Teelt.
© FreshPlaza
Adrián Jiménez, manager Commerciële Teelt, en Fernando Gil, CEO van EARTH Ventures, de commerciële tak van EARTH University
Het landgoed van EARTH ligt in de provincie Limón en beslaat 3.376 hectare. Daarvan is 450 hectare beplant met bananen. De opbrengst ligt rond de 1,1 miljoen kartons per jaar, allemaal van het Cavendish ras. De belangrijkste markt is de Verenigde Staten, waar Whole Foods Market al meer dan 23 jaar de grootste klant van EARTH is. "Het is een heel belangrijke partner, niet alleen voor de commerciële activiteiten, maar voor de hele universiteit", zegt Jiménez.
De tweede markt is Duitsland, via een samenwerking met supermarktketen EDEKA. "Alle winst uit deze activiteiten gaat naar studentenbeurzen en het operationele budget van EARTH. Bovendien zorgen we voor werkgelegenheid in de omliggende gemeenschappen: meer dan 300 banen", benadrukt Gil.
Een universiteit als geen ander
EARTH werd in 1986 opgericht als internationale, niet-commerciële privé-instelling. De oorsprong ligt in een gezamenlijk initiatief van de regeringen van Costa Rica en de Verenigde Staten, in de roerige jaren tachtig, een periode van gewapende conflicten in Midden-Amerika. De toenmalige president van Costa Rica had een duidelijke boodschap aan Washington: de regio had geen wapens nodig, maar onderwijs. "Door toekomstige leiders te scholen die hun gemeenschappen ten goede zouden veranderen, konden we echt iets betekenen voor de regio", vertelt Jiménez over de geschiedenis van de instelling.
© FreshPlaza
De toelatingsprocedure is bijzonder selectief: jaarlijks komen er meer dan 1.000 aanmeldingen binnen uit meer dan 50 landen, voor zo'n 120 plaatsen. Kandidaten worden zowel individueel als in groepsverband geïnterviewd in hun eigen land. Daarbij wordt gekeken naar kwaliteiten die moeilijk te meten zijn in een academische toets, zoals leiderschapspotentieel en persoonlijke waarden. "Als je voedselsystemen wil veranderen, is leiderschap essentieel."
Het curriculum weerspiegelt die ambitie. Studenten hebben zes dagen per week les, elf maanden per jaar. "Het programma geeft studenten kennis en vaardigheden op het gebied van duurzame teelt en verantwoord beheer van natuurlijke hulpbronnen", legt Gil uit. "Ook leren ze als ondernemer kansen te creëren en oplossingen te vinden voor echte problemen. Dat maakt een EARTH-afgestudeerde tot een volwaardige professional."
Een baanbrekend duurzaamheidsproject
Ongeveer 20% van de bananenplantage van EARTH wordt beheerd volgens een speciaal programma, ontwikkeld samen met de Duitse supermarktketen EDEKA en het Wereld Natuur Fonds (WNF). In dit gebied worden regeneratieve teeltmethoden getest: minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, alternatieven voor de bestrijding van nematoden, het bijhouden van biodiversiteit, het terugdringen van broeikasgasuitstoot en betere arbeidsomstandigheden voor werknemers.
© FreshPlaza
De ambitie, zoals Jiménez die omschrijft, is een middenweg te vinden tussen gangbare en biologische bananenteelt. "Biologisch is niet voor iedereen weggelegd. Maar de manier waarop we nu bananen telen, is op de lange termijn ook niet houdbaar. We moeten een alternatief vinden", zegt de manager Commerciële Teelt.
Volledig biologische teelt is in het vochtige tropische klimaat grotendeels niet haalbaar, maar de conventionele methoden worden steeds problematischer. Het project wil een voorbeeld zijn voor de hele sector.
De commerciële uitdaging is echter groot. Consumenten ervan overtuigen dat deze aanpak een hogere prijs rechtvaardigt, is niet eenvoudig. "Als je een supermarkt binnenloopt, beslis je in een paar seconden wat je koopt. Dat gaat bijna automatisch", zegt Jiménez. Om de boodschap over duurzaamheid over te brengen aan consumenten, heb je de juiste handelspartners nodig: partijen die de missie van EARTH echt begrijpen en delen.
© EARTH Ventures
Ziekten: de grootste bedreiging
Op het gebied van teelt schroomt Jiménez niet om de bedreigingen voor de bananensector te benoemen. Black Sigatoka is op dit moment de meest urgente zorg in Costa Rica. "De schimmel heeft zich aangepast. De huidige klimaatomstandigheden zijn erg gunstig voor de schimmel, en we hebben steeds minder middelen om hem te bestrijden. Het fundamentele probleem is dat de wereldwijde bananensector te klein is om grote investeringen in nieuwe schimmelbestrijdingsmiddelen aan te trekken. De meeste middelen die nu worden gebruikt, zijn overgenomen van andere teelten. Er zijn geen nieuwe werkzame stoffen, en de traditionele alternatieven worden steeds minder effectief." De enige haalbare oplossing op lange termijn zijn volgens Jiménez resistente rassen.
Wat betreft Fusarium Tropical Race 4 is Costa Rica vooralsnog vrij van de ziekte. Maar Jiménez maakt zich geen illusies. "Wij zijn de volgende. Dat staat vast." Hij ziet drie onmisbare antwoorden: resistente rassen, strakke organisatorische discipline en gezonde bodem.
© EARTH Ventures
Wat moko betreft: EARTH zelf wist het aantal gevallen in zes jaar tijd met 90% terug te dringen door consequent protocollen te volgen. Bovendien is de universiteit dicht bij het installeren van bioreactoren om biologische mengsels te produceren tegen aaltjes. "Onze tropische bodems verzwakken jaar na jaar. De wortelstelsels verkeren in slechte conditie. We moeten op grote schaal nuttige micro-organismen toevoegen om de bodem terug te brengen naar de natuurlijke staat van vroeger", aldus Jiménez.
Er is ruimte voor nog een klant
EARTH is actief op zoek naar nieuwe handelspartners in Europa. Jiménez denkt dat er ruimte is voor nog een grote klant, bij voorkeur een retailer met een sterke duurzaamheidsvisie en een klantenbestand dat waarde hecht aan het verhaal achter het product, niet alleen aan de prijs. EARTH nam in 2025 deel aan Fruit Logistica via Procomer, het Costa Ricaanse exportpromotiebureau, vooral om de band met EDEKA te versterken. Deelname aan beurzen staat ook voor de toekomst op de agenda.
"EARTH verkoopt niet zomaar bananen", besluit Jiménez. "Het verkoopt een model — van onderwijs, duurzaamheid, maatschappelijke impact en verantwoorde teelt — dat toevallig ook heel goede bananen oplevert. Achter onze bananen zit een krachtig verhaal."
Voor meer informatie:
Adrián Jiménez Zúñiga (manager Commerciële Teelt)
EARTH University
Costa Rica
Tel: +506 8315-4816
[email protected]
www.earth.ac.cr
Fernando Gil (CEO EARTH Ventures)
Tel: +506 2713-0000
[email protected]
