Elke Europese consument laten proeven van de authentieke Costa Ricaanse ananas: dat is de ambitie van Fertinyc, een familiebedrijf onder leiding van Wilbert Gómez Rojas en zijn vrouw Hellen Madrigal Durán. "De sleutel is de klant de echte tropische smaak te geven. Een gezond product, ready-to-eat, mooi, betaalbaar en met een goede shelflife. Dat is onze ambitie. Daar werk ik de hele tijd aan", zegt Wilbert.
Inzetten op geel: een innovatie die alles veranderde
Zo'n vijftien jaar geleden bezocht een Italiaanse klant het Costa Ricaanse teeltbedrijf en zei iets wat Wilbert zich nog steeds met een glimlach herinnert: hij wilde gele ananas importeren. In die tijd exporteerde de hele Costa Ricaanse sector groene ananassen. "Ik zei: je bent gek. Wij doen alleen groen. Waarom zouden we iets anders doen?" Maar de klant hield voet bij stuk, en uiteindelijk luisterde Wilbert.
© FreshPlaza
Wilbert Gómez Rojas, commercieel directeur van Comercializadora Fertinyc
Gele ananas telen is technisch veeleisend. Elk stuk fruit wordt op de plant ingepakt om de natuurlijke kleurontwikkeling te bevorderen, al is het resultaat nooit helemaal voorspelbaar. Het proces vereist dagelijks selectief oogsten in plaats van alles in één keer te oogsten, zoals bij gewone groene ananas. De verschillende kleuren worden in het pakstation gesorteerd — van groen, halfrijp tot volledig gekleurd — afhankelijk van de wensen van de klant en de transporttijd naar de bestemming.
Italië blijft de referentiemarkt voor het gele programma, met een aandeel van ongeveer 40 procent van het totale volume van Fertinyc. "Italië is niet zomaar Europa", zegt Wilbert met een glimlach. "Ze hebben meer smaak." De premium- en horecamarkt zijn de belangrijkste doelgroepen: verwerkers van vers gesneden fruit, hotels, restaurants en gastronomische distributeurs die echt om smaak en presentatie geven.
Drie merken, elk met een eigen naam en verhaal
Fertinyc exporteert onder drie merken: Nenita — de bijnaam van een dochter die Helena heet —, Bella Sweet — de naam van hun jongste dochter — en Queen Sofia — ter ere van de dochter van een gewaardeerde klant en vriend. "We hebben niet meer merken, omdat we geen tijd hebben om er meer te maken... en omdat we ook niet meer dochters hebben", lacht hij. "We werken met exclusiviteit: één merk, één klant. Dat creëert een band van loyaliteit die grote bulkleveranciers niet kunnen evenaren." De relatie met de Italiaanse partners loopt al twintig jaar; met de Britse klanten vijftien jaar. "Het zijn geen transacties, het zijn allianties."
De verpakking weerspiegelt diezelfde aandacht voor identiteit. Het bedrijf ontwerpt verzorgde presentatiedozen — waaronder een 'whiskydoos'-formaat en een zwarte editie — die goed werken als seizoensgeschenk met Pasen, de Ramadan en Kerst. "Wij zijn hiermee begonnen. Nu zien we kopieën bij de meeste exportbedrijven in de regio, al weten we soms niet of we ons gevleid of geërgerd moeten voelen."
© FreshPlaza
Ananas zonder kroon vertegenwoordigt momenteel ongeveer 20 procent van de afzet van Fertinyc. Dit segment groeide grotendeels dankzij de samenwerking met een Britse distributeur die Tesco beleverde. Het Verenigd Koninkrijk blijft een relevante markt, al erkent Wilbert dat de Brexit het er niet makkelijker op heeft gemaakt.
Gezonde bodem als leidend principe
De aanpak van Fertinyc bij de ananasteelt begint bij een overtuiging: een gezonde bodem geeft beter fruit. Wilbert gebruikt de analogie van het bos om het uit te leggen: "Als je naar het bos gaat, heb je geen kunstmest of gewasbeschermingsmiddelen nodig. Er is een evenwicht tussen de slechte en de goede organismen." Het doel is dat evenwicht op het teeltbedrijf na te bootsen: nuttige bacteriën en schimmels in de bodem brengen, synthetische middelen verminderen en het biologische ecosysteem het werk laten doen dat anders chemicaliën zouden doen.
De resultaten zijn merkbaar. Fertinyc gebruikt 60 procent minder gewasbeschermingsmiddelen dan een conventionele ananasteler. En dat merk je. "Klanten zeggen ons: Wilbert, jouw ananas heeft normaal gesproken een week langere houdbaarheid. Dat komt door de speciale behandeling, de biologische producten en de biomeststoffen: die helpen de ananas vers te houden."
© FreshPlaza
Het bedrijf heeft ook de nodige infrastructuur opgebouwd om dit model van binnenuit te ondersteunen. Er is een eigen laboratorium voor de productie van biologische inputs en een eigen biofabriek: een installatie voor de productie van vloeibare biomeststoffen via fermentatie met voedingsstoffen, schimmels en micro-organismen. Zo kan Fertinyc de kwaliteit en consistentie van zijn inputs bewaken op een manier die niet mogelijk zou zijn bij afhankelijkheid van externe leveranciers.
Diversificatie: wijn, jam en een blik op de toekomst
Een van de meest verrassende kanten van Fertinyc is dat het bedrijf ananaswijn en ananasjam produceert en verkoopt, en beide producten op kleine schaal naar Europa exporteert. De wijn werd in december als geschenk naar Nederland gestuurd via een bestaande klant. De jam is allesbehalve gewoon: hij bevat 95 procent ananas, met een minimale hoeveelheid suiker. "We snijden de ananas en maken er iets moois van." Er wordt momenteel een nieuwe productielocatie gebouwd om beide producten op te schalen. De commerciële export naar Europa wordt verwacht zodra de etiketteringsregels zijn afgerond.
"We moeten de ananas meer waarde geven", zegt Wilbert. Of het nu gaat om vers gesneden fruit, bevroren, als sap, wijn of jam: de strategische ambitie is altijd dezelfde — meer waarde in de keten houden in plaats van die aan anderen over te laten.
Uitdagingen: kosten, klimaat en een veranderende wereld
Wilbert spreekt openlijk over de druk waarmee het bedrijf nu te maken heeft. Stijgende teeltkosten, een tekort aan arbeidskrachten en wisselkoersschommelingen horen bij het dagelijkse plaatje. En alsof dat nog niet genoeg is, heeft het meteorologisch instituut telers gewaarschuwd zich voor te bereiden op een ongewoon droge zomer, wat de ananasvolumes volgend jaar kan beïnvloeden. "Ik maak me echt zorgen."
© FreshPlaza
Over de prijzen zegt hij dat die vorig jaar historisch hoog waren en al dicht bij wat hij het 'breekpunt' noemt: de grens waarbij de Europese consument kiest voor banaan, mango of citrus. Zijn antwoord is nauw samenwerken met klanten op basis van vaste prijsafspraken. "Dit jaar wil ik liever dicht bij de klanten werken. Proberen de eindklant een stabiele prijs te garanderen."
Over het bedrijf
Fertinyc teelt momenteel ananas op 500 hectare en exporteert tot vijfentwintig containers per week. De grootvader van Wilbert werkte decennia geleden op diezelfde grond, met ananas, cassave en vee. Een crisis in de cassavesector liet het bedrijf bijna zonder kapitaal achter, maar ze hadden wel koeien. "Het enige wat we hadden, waren koeien. En het enige wat we van die koeien hadden, was mest." Daar begon het allemaal: Wilbert ging experimenteren met organische meststoffen. Een kleine biotechnologieruimte werd een laboratorium. En dat laboratorium werd het fundament van een filosofie die het hele bedrijf vandaag de dag bepaalt.
© FreshPlaza
De certificeringen omvatten GlobalGAP, Fairtrade en SMETA. Hellen, de vrouw van Wilbert, beheert de financiële en administratieve kant, terwijl hij zich bezighoudt met de teelt en de afzet: een familiebedrijf in de meest volledige zin van het woord.
Voor meer informatie:
Wilbert Gómez Rojas
Fertinyc
Pital, San Carlos (Costa Rica)
Tel: +506 6196 9639
[email protected]
www.fertinyc.com
