Tussen de groene heuvels in het noorden van Costa Rica doet een ananasbedrijf iets wat geen enkel ander bedrijf in het land durft te claimen: telen zonder gewasbeschermingsmiddelen. Maar dat verhaal aan de wereld verkopen? Dat is het moeilijkste deel.
"Op dit moment zijn wij het enige bedrijf in Costa Rica met een gewasmiddelenvrije-certificering", zegt Brandon Hernández Suárez, salesmanager bij Piñas Cultivadas de Costa Rica (PCC). Toch komt niet al hun fruit met dat keurmerk zichtbaar bij de consument aan. "Onze teelt is vrij van gewasbeschermingsmiddelen, maar voorlopig kunnen we de ananas niet met een dergelijk label op de kroon verkopen", legt Hernández uit. De reden is simpel, maar frustrerend: de meeste klanten zijn nog niet bereid daar meer voor te betalen. De voorkeuren verschillen sterk per markt. "Frankrijk kiest voor pesticidevrij, Italië wil vooral fruit met kleur."
© FreshPlazaBrandon Hernández Suárez, salesmanager bij Piñas Cultivadas de Costa Rica
PCC teelt momenteel meer dan 1.400 hectare ananas en verzendt tussen de 45 en 55 containers per week, zo'n 2.900 per jaar.
Amerika eerst, Europa daarna
De belangrijkste markten van PCC zijn de Verenigde Staten, goed voor ongeveer 60% van de omzet, en Europa voor de overige 40%. Het bedrijf heeft ook de Russische markt verkend, met één of twee containers per week. Hernández is open over de risico's: "Ik vind het een gevaarlijke markt, want de transporttijd is erg lang — zo'n 28 tot 30 dagen — en de betalingsvoorwaarden zijn erg ingewikkeld." Voor Russische bestellingen eist PCC vooruitbetaling.
In de Verenigde Staten werkt PCC nauw samen met Honeybear, een handelaar en importeur die dezelfde kijk op duurzaamheid deelt. Samen ontwikkelden ze "Topless", een ananas zonder kroon en vrij van gewasbeschermingsmiddelen, die nu verkocht wordt bij Sprouts Farmers Market, een Amerikaanse supermarktketen gericht op biologische en natuurlijke producten. "Ze delen dezelfde visie: de wereld een beetje beter maken, anders zijn en iets bijzonders doen voor het milieu", zegt Hernández.
© Grupo Los Nacientes
Kringloop achter het fruit
Misschien wel het opvallendste aan PCC is wat er gebeurt nadat de ananas geoogst is. Via zusterbedrijf Biopro heeft PCC een kringloopmodel opgebouwd waarmee het gebruik van chemische middelen met 82% is teruggebracht ten opzichte van conventionele ananasteeltbedrijven.
Niets gaat verloren. Kronen en vruchtvlees gaan naar vee of worden omgezet in compost. Vloeibare reststromen gaan naar een vergister — met een capaciteit van één miljoen liter — die twee producten oplevert: methaangas voor energie en een mineraalrijke vloeistof die wordt verwerkt tot biologische meststoffen. Die gaan rechtstreeks terug naar de velden.
Biopro ontwikkelt ook biologische bestrijdingsmiddelen op basis van schimmels en bacteriën om schadelijke insecten te bestrijden. "Met dit product richten we ons alleen op de schadelijke insecten, niet op andere dieren. We willen een evenwicht creëren in een gezond ecosysteem." Doelwitten zijn onder meer een kever die de wortels en vruchten van de ananas aantast, en de Tekla-vlinder.
© Grupo Los Nacientes
"Met insectendodende schimmels kunnen we plagen en ziekten op een biologische manier bestrijden", vertelt Ashlin Osorio, die verantwoordelijk is voor de kwaliteitscontrole van de schimmels. Zowel de microalgen als de natuurlijke extracten en het biolaboratorium maken deel uit van zusterbedrijf Biopro, dat grotendeels bestaat uit vrouwen die als kostwinner voor hun gezin zorgen in landelijke gebieden.
Het bedrijf produceert ook biostimulanten onder eigen merk, waaronder Biollenado — voor het beheren van de natural flowering* en de stressbestendigheid van de plant — en een product op basis van spirulina om de maatvoering en kwaliteit van het fruit te verbeteren. Maar deze producten blijven niet alleen voor eigen gebruik: Biopro verkoopt ze ook aan andere teeltbedrijven, waardoor duurzame werkwijzen zich verder verspreiden. Meer dan 300 zonnepanelen maken het groene plaatje compleet.
© Grupo Los Nacientes
"Microalgen stellen ons in staat de plant te stimuleren, waardoor ze beter bestand is tegen ziekten, beter omgaat met stress en een betere vruchtontwikkeling laat zien", zegt Ana Castro, biotechnoloog, die een project rond microalgen — specifiek spirulina — heeft ontwikkeld.
Klimaat, overaanbod en een sterke munt
Ondanks alle innovatie ontkomt PCC niet aan de druk die de hele sector voelt. Klimaatverandering staat bovenaan de lijst. "Voor het eerst", zegt Hernández, "daalden de temperaturen in de regio tot 16 graden Celsius." Die kou veroorzaakt inwendig bederf van het fruit, en ongewoon zware regenval beschadigt de wegen die nodig zijn voor de oogstlogistiek.
Daar komt overaanbod bij. Costa Rica heeft de ananasteelt zo snel uitgebreid dat de markt de vraag simpelweg niet heeft kunnen bijhouden, waardoor de prijzen onder druk zijn komen te staan. Hernández koppelt een deel van het probleem aan de economische onzekerheid in de Verenigde Staten: "Mensen denken langer na voordat ze beslissen of ze een ananas kopen of niet." Een lichtpuntje: de invoerrechten op ananas zouden door de huidige Amerikaanse regering zijn afgeschaft.
© Grupo Los Nacientes
De wisselkoers is een ander hoofdpijndossier. De Costa Ricaanse colón is gestegen ten opzichte van de dollar. Dat is slecht nieuws voor een bedrijf dat in dollars verdient, maar zijn werknemers en leveranciers in de lokale munt betaalt. Ook de concurrentie om personeel neemt toe, vooral in het noorden, waar meerdere ananastelers tegelijk uitbreiden. PCC werkt met Nicaraguaanse medewerkers op de teeltlocaties nabij de grens en zorgt voor vervoer en juridische ondersteuning.
Groeien in biologisch, groeien in verhaal
Voor de toekomst ziet Hernández een echte kans in de verschuiving naar gezondere en bewustere voeding. De nieuwe consument van nu, namelijk jongeren, kiest voor gezonde voeding in plaats van conventionele voeding. Het pesticidevrije verhaal is een USP voor de markt."
Een biologisch ananasproject is al van start gegaan naast de huidige locatie, met zo'n drie hectare die elke week wordt ingeplant. Dit fruit gaat niet vers de markt op, maar wordt verwerkt tot producten zoals sap, gedroogde ananas en snacks.
Over het bedrijf
PCC maakt deel uit van Grupo Los Nacientes, een familiaal agro-industrieel conglomeraat met meer dan 40 jaar ervaring, geleid door Luis Arturo Salazar Rodríguez en zijn dochter Jennifer. Naast PCC omvat de groep FEE, een avocadobedrijf in Upala, Biopro (biostimulanten, biologische meststoffen en biologische bestrijdingsmiddelen) en Maderas Cultivadas de Costa Rica, een houtbedrijf dat zo'n 4.700 hectare Melina-bos beheert in Costa Rica en Nicaragua. PCC startte in 2016 als onderdeel van de diversificatiestrategie van de groep.
© Grupo Los Nacientes
Het bedrijf beschikt over certificeringen zoals GlobalGAP, Rainforest Alliance, LEAF, Nurture en de meest gewaardeerde: de pesticidevrij-certificering van Kiwa. PCC is aanwezig op de Fruit Attraction in Madrid en is van plan deel te nemen aan de Viva Fresh Expo in Texas en de Organic Produce Summit in Monterey, Californië.
*Natural flowering bij ananas wordt uitgelokt door kou, droogte of ethyleenstress zodra de plant volwassen is. Maar omdat dit moeilijk te voorspellen is, kiezen telers liever voor gecontroleerde bloei-inductie om een gelijkmatige oogst te garanderen.
Voor meer informatie:
Jennifer Salazar (commercieel manager)
PCC – Piñas Cultivadas de Costa Rica
Pocosol (Alajuela) – Costa Rica
Tel: +506 2105-3580
[email protected]
www.losnacientes.com
