Brandstofkosten staan hoog op de agenda in de AGF-sector. "De stijgende brandstofprijzen raken alles. Voor alles heb je brandstof en transport nodig – van de levering van grondstoffen zoals zaden en meststoffen, verpakkingsmateriaal en personeel tot landbouwmachines en het oogsten van producten", zegt Alex Zenebisis van Eagle Export, Inc./Alcaro Farms.
Brenda Haught van Creekside Organics is het daarmee eens. "Brandstof was altijd al een grote kostenpost in ons bedrijf, en de recente prijsstijgingen maken dat alleen maar erger. Als de dieselprijzen stijgen, merk je dat snel door de hele keten", zegt Haught.
Vrachtwagen- en brandstoftarieven staan volop in de aandacht. "Op dit moment merken we de impact bijna uitsluitend bij het wegtransport, omdat de meeste producten momenteel over land worden vervoerd in plaats van per schip", zegt Gary Clevenger van Freska Produce International. "Brandstofkosten hebben een directe invloed op de vrachtprijzen. De dieselprijzen in Californië liggen nog altijd veel hoger dan in de rest van het land, wat verzenders aan de westkust benadeelt." Bij lange ritten kunnen brandstoftoeslagen de uiteindelijke prijs flink beïnvloeden en zelfs bepalen waar producten worden ingekocht.
Hogere vrachtprijzen zetten ook de marges en prijzen onder druk. "Zelfs kleine stijgingen in de brandstofprijs kunnen per vracht al merkbare kostenverschillen opleveren", voegt Haught toe.
Ook scheepvaart voelt de pijn
Stijgende kosten spelen ook bij de zeevracht, die een toeslag kent die gekoppeld is aan de olieprijs. "Als de prijs van stookolie stijgt, stijgen ook de totale zeevrachtkosten. Die kosten komen terecht bij de telers in Zuid-Afrika, Chili en Peru, die hun producten over grote afstanden per schip vervoeren", zegt Mark Greenberg van Capespan Noord-Amerika.
Hogere brandstofkosten drijven ook de productiekosten op het teeltbedrijf op – van veldwerk tot beregening en verpakking. "Voor onze telers is de zorg net zo groot. Het wordt duurder om producten op de markt te brengen. Als die druk zich opstapelt, worden toch al krappe marges nog smaller en wordt plannen een stuk lastiger", voegt Haught toe.
Welke producten hebben er het meest last van? Het treft vooral producten die over lange afstanden worden vervoerd of extra koeling nodig hebben, want koelunits verbruiken ook brandstof onderweg. Het transport van zware producten – zoals watermeloen, selderij en kool – is ook snel duurder, omdat vrachtkosten een groter deel van de totale kosten uitmaken. "Producten met lage marges zijn extra gevoelig voor die schommelingen. Bladgroenten zoals boerenkool en andere koolsoorten worden ook geraakt, omdat er minder dozen per pallet passen, waardoor de kosten per verkoopeenheid stijgen", zegt Haught.
© BP America
"Bij avocado's laat dit duidelijk zien welk voordeel Mexico heeft. Californische avocado's blijven vanwege de vrachtkosten meestal in het westen, terwijl Mexicaanse avocado's concurrerender door heel Amerika kunnen worden verzonden, met name naar het Midden-Westen en de Oostkust", zegt Clevenger. Hij merkt op dat dit voordeel alleen maar groter wordt naarmate de brandstofprijzen stijgen. "Mango's hebben er ook last van, met name uit het zuiden van Mexico, waar je te maken hebt met lange binnenlandse ritten naar de belangrijkste Amerikaanse markten. Als de brandstofprijzen hoog blijven, zal dat de inkoop- en leveringsbeslissingen blijven beïnvloeden."
Kosten en consumenten
Hogere energiekosten maken verse groenten en fruit duurder om te telen en op de markt te brengen. "We berekenen de hogere kosten door aan onze klanten en/of werken met kleinere winstmarges. Dat is het enige wat we kunnen doen", zegt Zenebisis.
Maar dat roept een ander probleem op. "Die hogere kosten worden niet automatisch gecompenseerd door hogere marktprijzen. Die prijs hangt meer af van vraag en aanbod dan van de productiekosten", zegt Greenberg. "Supermarkten in Noord-Amerika staan onder toenemende druk om de voedselprijzen stabiel te houden. Ze zijn dan ook niet erg bereid om meer te betalen om de gestegen kosten te compenseren."
Hij wijst er ook op dat de Amerikaanse dollar in waarde is gedaald ten opzichte van de Zuid-Afrikaanse rand en de Chileense peso. Dat benadeelt telers, omdat ze voor hun in dollars uitgedrukte verkoopprijzen minder geld in eigen valuta terugkrijgen. "De zwakkere dollar kan telers wel helpen bij de inkoop van in dollars geprijsde productiemiddelen, zoals verpakkingsmateriaal, landbouwbenodigdheden en zeevracht. Maar het grootste deel van de productiekosten – arbeid – wordt in de lokale valuta betaald. Met een zwakke dollar levert elke doos minder rands en peso's op dan vorig jaar", zegt Greenberg.
Hoe gaan telers en verzenders om met de hoge brandstofprijzen? Om te beginnen door strak te sturen op logistiek. "Dat betekent vrachtwagens zo vol mogelijk laden, routes aanscherpen en slim kiezen vanwaar je verzendt. Maar er is een grens aan wat je kunt doen als de brandstofprijzen hoog blijven", zegt Clevenger.
Plannen en communiceren
Bij Creekside Organics werken ze samen met hun telerspartners om vooruit te plannen en de kostenstijgingen gezamenlijk op te vangen. Ook met vervoerders wordt nauw samengewerkt om betrouwbaarheid te waarborgen, en er wordt goed nagedacht over routes, bundeling van ladingen en planning. Goed contact met klanten is daarbij essentieel, zodat er geen verrassingen zijn.
"De grootste zorg is aanhoudende onzekerheid. We zien veel schommelingen. Als dat doorgaat, zet dat de hele keten onder druk: minder beschikbare transportcapaciteit, vooral bij kleinere vervoerders, hogere en vaker wisselende toeslagen, en hogere prijzen in de winkel", zegt Haught.
"Als dit aanhoudt, is de grootste zorg dat marges verder worden uitgeknepen en producten minder snel worden verkocht. Supermarkten passen zich niet altijd snel genoeg aan hogere vrachtkosten aan, waardoor er opstoppingen ontstaan en de druk op de verkoopprijzen toeneemt, terwijl de kosten hoog blijven", zegt Clevenger.
In Canada kondigde premier Mark Carney deze week aan dat de federale accijns op benzine en diesel tijdelijk wordt afgeschaft, vanaf volgende week tot aan Labor Day. "Ik denk niet dat het veel zal veranderen. De stijging van de brandstofprijzen weegt zwaarder dan de belastingverlaging", zegt Zenebisis.
Uiteindelijk zegt Haught dat het bedrijf zich richt op stabiliteit. "De markt kan hogere kosten beter aan dan onzekerheid."
Voor meer informatie:
Alex Zenebisis
Eagle Export, Inc./Alcaro Farms
www.eaglexport.ca
Brenda Haught
Creekside Organics
https://www.creeksideorganics.net/
Gary Clevenger
Freska Produce
www.freskaproduce.com
Mark Greenberg
Capespan North America
www.capespan.com
