Tholen - Afgelopen dagen kwamen er berichten naar buiten dat er zorgen zijn dat de Poolse appeloogst mogelijk gehalveerd wordt door vorstschade. Hoewel het nog te vroeg is om harde voorspellingen te doen, geeft Tony Derwael van Bel'Export aan dat het wel degelijk serieus genomen moet worden. "Waar de schrille oostenwind hier in het zeeklimaat vooral voor uitdroging zorgde, heeft die in het landklimaat voor aanzienlijke vorstschade gezorgd", aldus de handelaar uit Borgloon.
Binnen Europa speelt vooral Polen een sleutelrol. "Polen is met een normale oogst van 4 tot 5 miljoen ton appels veruit de grootste producent binnen de EU", legt Tony uit. "Maar ook landen als Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland, samen goed voor meer dan 2 miljoen ton, zijn niet te onderschatten en hebben schade. Daarbij kregen niet alleen appels klappen; ook zomerfruit, zoals bessen en pruimen, is zwaar getroffen door de late nachtvorst."
© Bel'Export
De eerste signalen uit de markt zijn volgens hem duidelijk. "Op basis van onze contacten en berichten uit de sector wordt gesproken over oogstreducties van 30 tot zelfs 50 procent door de lentenachtvorst van de afgelopen week." Daarbij speelt mogelijk ook eerdere wintervorst een rol. "We moeten nog afwachten of temperaturen onder de -20 graden, enkele maanden geleden, bijkomende schade hebben veroorzaakt aan bomen en onderstammen."
Toch zijn er voor Polen wellicht verlichtende omstandigheden. "In Polen is de laatste jaren meer ingezet op robuustere onderstammen, zoals kwee Eline bij Conference-peren. Die zijn minder gevoelig voor vorst, waardoor men de komende jaren misschien minder voor blijvende schade hoeft te vrezen."
Verdubbeling van de prijzen
Voor de komende oogst verwacht Tony toch een duidelijke impact op Europees niveau. "We mogen ervan uitgaan dat er minstens 2 miljoen ton uit de Europese appelproductie wegvalt. Daarmee zakken we onder de consumptiegrens van 10 miljoen ton. In 1991 zagen we een gelijkaardige situatie, met een productie rond 9 miljoen ton. Toen leidde een tekort van ongeveer 2 miljoen ton tot een verdubbeling van de prijzen, zelfs voor het oude product van een jaar eerder. Het is voor hen natuurlijk erg vervelend, maar het is niet voor niets een gezegde: 'De een zijn dood is de ander zijn brood'."
Het kan wellicht een uitkomst bieden voor de grote appelvolumes van het huidige seizoen die momenteel nog in bewaring liggen. "Er is nog altijd behoorlijk wat voorraad beschikbaar. Dat zorgt voor behoorlijke druk op de huidige markt. Die grotere voorraden wegen op de markt en houden de prijzen te laag. Ik verwacht ook dat bij de start van het nieuwe seizoen de markt niet schoon zal zijn, maar, hoe hard het ook is, de nieuw ontstane situatie in Oost-Europa kan verlichting brengen."
"Er is momenteel geen sprake meer van overstocks bij groene en gele appelrassen zoals Greenstar en Golden Delicious", legt Tony uit. "De vraag en prijsvorming ontwikkelen zich daardoor gunstiger dan bij de bicolore appelrassen, wat aanleiding geeft om het huidige rassenaanbod kritisch te evalueren. Opvallend is dat de situatie hiermee volledig verschilt van de Golden-crisis eind jaren '70 en begin jaren '80, toen juist de bicolore rassen beter presteerden dan rassen als Golden en Granny Smith, waarvoor vandaag eerder tekorten dan overschotten worden vastgesteld."
Gevolgen voor exportstromen
Voor België zelf schetst Tony voor de nieuwe appeloogst een gematigder beeld. "Bij appels verwacht ik komend seizoen toch een normale oogst. Dat zal zo'n 25 procent minder zijn dan verleden jaar, maar toen hadden we natuurlijk een topoogst." Voor peren ligt het iets anders. "Daar denk ik dat we ook een normale oogst zullen krijgen, maar omdat we vorig jaar een stuk minder beschikbaar hadden, zal dat uiteindelijk juist weer zo'n 25 procent meer zijn. Beide oogsten zullen naar alle waarschijnlijkheid dus weer normaliseren ten opzichte van vorig jaar."
De problemen in Oost-Europa kunnen volgens Tony belangrijke verschuivingen op de markt veroorzaken. "Die regio is traditioneel een belangrijke leverancier voor markten zoals Rusland. Als hun productie terugvalt, zullen andere landen die vraag moeten opvangen."
Voor peren verwacht hij een beperkter effect. "Oost-Europa is geen grote speler in peren, al is Polen met ongeveer 100.000 ton productie toch relevant. Als dat volume bijvoorbeeld halveert, verdwijnt er 50.000 ton uit de markt. Dat heeft impact, maar is minder ingrijpend dan bij appels."
Voor meer informatie:
Tony Derwael
Bel'Export
Neremstraat 2
3840 Borgloon - België
Tel.: +32 12 440 551
[email protected]
www.belexport.com
