In de week van 20 april is in Mechelen een pilotproject van start gegaan waarbij zes grote supermarktketens gedurende zes maanden een uniform herbruikbaar champignonbakje introduceren. Witte champignons worden in de deelnemende winkels uitsluitend in dit standaardbakje aangeboden. De proef maakt deel uit van het REPASYS-project, dat onderzoekt hoe herbruikbare voedselverpakkingen op grote schaal kunnen worden ingevoerd.
Aan het project nemen partners deel uit de volledige keten, van productie en logistiek tot retail. Het gaat om Albert Heijn, ALDI, Carrefour, Colruyt, Delhaize, Lidl, MIVAS, deSter, Kingslize Pizza, Rotion, Fost Plus, Made, GS1 Belgilux en Comeos. Volgens de initiatiefnemers maakt deze brede samenwerking de pilot bijzonder relevant.
© Delhaize
Testomgeving voor systeeminnovatie
Met REPASYS wordt beoogd inzicht te krijgen in de systeeminnovatie die nodig is voor de invoering van herbruikbare voedselverpakkingen. Daarbij wordt gekeken naar consumentengedrag, logistieke processen, digitale traceerbaarheid, circulaire businessmodellen en de haalbaarheid voor alle betrokken schakels. De test in Mechelen fungeert als praktijkcase om deze aspecten in reële omstandigheden te evalueren. De overstap naar herbruikbare verpakkingen moet bijdragen aan afvalreductie en de ontwikkeling van een circulaire economie.
"Een voedingsverpakking heeft echter verschillende essentiële functies, met in de eerste plaats de kwaliteit en de veiligheid van het product te beschermen van bij de producent tot de consument. Al deze functies moeten dus ook overgenomen worden door een herbruikbaar alternatief voor de single-use verpakking", zegt An Vermeulen van Pack4Food.
"Met een circulaire aanpak kunnen we grondstoffen slimmer gebruiken en afval en uitstoot verminderen. In dit project testen we hoe dat samengaat met efficiënte en klantgerichte logistiek, want alleen door samenwerking tussen bedrijven én door consumenten mee te krijgen, kunnen we echt impact maken", zegt Geert Verbelen van VIL.
© Delhaize
Volgens Comeos is samenwerking een randvoorwaarde voor succes. "Hergebruik werkt alleen op schaal, en schaal bereik je alleen als alle supermarkten eenzelfde inspanning leveren. Dat maakt dit project uniek: voor het eerst zetten alle grote Belgische supermarkten samen een duurzame stap naar herbruikbare verpakkingen, niet naast elkaar, maar mét elkaar", zegt Henriane Gilliot van Comeos, de federatie van de Belgische retailers.
"Dit is een belangrijke stap voor herbruikbare verpakkingen", zegt Valerie Bruyninckx, woordvoerster van Fost Plus. "Want Europa wil tegen 2030 verpakkingen voor eenmalig gebruik bij fruit en groenten sterk gaan beperken. Hergebruik wordt dus belangrijker dan ooit en daar wil ons land een voortrekker in zijn."
Praktische werking en digitale opvolging
Consumenten kunnen in de deelnemende supermarkten champignons aankopen in het uniforme herbruikbare bakje. Na gebruik kan het bakje worden teruggebracht in eender welke deelnemende winkel in Mechelen. De verpakkingen worden vervolgens ingezameld, gereinigd en opnieuw ingezet.
De bakjes worden digitaal getraceerd via QR-codes van GS1. Dit maakt het mogelijk om het aantal omlopen per verpakking te monitoren, de correcte terugbetaling van de waarborg te garanderen en data te verzamelen voor de evaluatie van het pilotsysteem.
"Digitale tracering geeft herbruikbare verpakkingen een betrouwbare en transparante levensloop mét talrijke waardevolle inzichten. Als we dit doen op basis van open standaarden, ontstaat een verbonden ecosysteem dat dezelfde taal spreekt, en kunnen we samen naar een efficiënte en schaalbare implementatie toewerken. Zo openen we de deur naar een circulaire toekomst", zegt Karen Arkesteyn van GS1 Belgilux.
© Delhaize
Projectkader
REPASYS is een samenwerkingsproject van speerpuntclusters Flanders' FOOD en VIL, met steun van VLAIO. Het wordt uitgevoerd in samenwerking met strategische partner Pack4Food en academische partner Universiteit Antwerpen (REuseLab).
"Flanders' FOOD juicht toe dat VLAIO dit project ondersteunt. Het toont hoe innovatie van de toekomst eruitziet: niet alleen technologische vooruitgang, maar ook vernieuwing in systemen, businessmodellen en gedrag. Met REPASYS kunnen we voor het eerst op deze schaal echt werk maken van systeeminnovatie, van producent tot consument en terug", aldus Inge Arents van Flanders' FOOD.
Bron: Delhaize
