De Marokkaanse tomatensector groeit sterk. De export bereikte vorig seizoen een recordhoogte, vertelt Fatiha Charrat, adjunct-directeur van de Delassus Group. "In het seizoen 2024/2025 heeft de Marokkaanse tomatenexport een nieuw record bereikt: 745.000 ton. Dat is 80% meer dan tien jaar geleden. Daarmee is Marokko stevig de derde grootste leverancier aan de Europese markt, na Spanje en Nederland. Het seizoen 2025/2026 staat wel onder druk door moeilijke weersomstandigheden. De export zal iets lager uitvallen dan vorig seizoen."
Volgens Charrat komt deze groei vooral door een grote verschuiving in het aanbod. Tomatensoorten zoals cherrytomaten, pruimtomaten en bijzondere rassen zijn nu goed voor bijna 60% van de export. "De echte verandering in de sector is de verschuiving naar meer kwaliteit. Het gaat niet meer alleen om hoeveel je exporteert, maar om de waarde en het onderscheidend vermogen", zegt een teler uit de regio Souss-Massa.
© Delassus
Met meer dan 400.000 ton export en een stijging van 35% in de afgelopen twee jaar zijn specialties de kurk geworden waarop Marokko drijft, legt Charrat uit: "Frankrijk is verreweg de grootste officiële bestemming en neemt meer dan de helft van de Marokkaanse tomatenexport af. Maar dat beeld klopt niet helemaal. Perpignan fungeert vooral als doorvoerhaven. Grote hoeveelheden worden van daaruit verder vervoerd naar Duitsland, Scandinavië, Oostenrijk en andere Noord-Europese landen."
"Marokkaanse exporteurs spelen daar steeds meer op in door rechtstreeks te leveren, zonder via Franse distributieplatforms te gaan", vervolgt Charrat. "Volgens cijfers van AMI is het aandeel van Duitsland in vijf jaar tijd verdubbeld: van 9% naar 18%. Als je de doorvoer via Frankrijk meerekent, levert Marokko inmiddels naar schatting zo'n 50% van alle pruimtomaten die op de Duitse markt worden verkocht."
Charrat geeft aan dat de exportsector sterk geconcentreerd blijft. De tien grootste exporteurs in de regio Souss-Massa zijn samen goed voor zo'n 65% van het totale volume: "Azura staat met grote voorsprong aan kop, gevolgd door Duroc. De strategieën lopen sterk uiteen. Sommige bedrijven zijn nog sterk afhankelijk van één markt, met name Frankrijk, terwijl anderen actief nieuwe markten zoeken in het VK, Duitsland en Afrika. Een exporteur vertelde ons dat de mogelijkheid om markten te spreiden steeds belangrijker wordt om risico's op te vangen."
© Delassus
Ondanks de sterke exportcijfers staat de sector onder toenemende druk, benadrukt Charrat. Watertekort is een groot probleem. Door de uitputting van het grondwater zijn telers steeds meer aangewezen op ontzilt zeewater, wat de teeltkosten flink opdrijft. "We werken nog steeds met een sterk model, maar het begint te kraken. In sommige segmenten stijgen de kosten sneller dan de prijzen", legt een teler uit.
Personeelstekorten en hogere energiekosten zetten de marges verder onder druk, zegt Charrat: "Verdere groei hangt af van een aantal belangrijke factoren: meer inzetten op kwaliteit en hogere prijssegmenten, nieuwe markten aanboren en nieuwe teeltgebieden ontwikkelen. Dakhla zal daarin een strategische rol spelen. Tegelijkertijd worden investeringen in ontzilting van zeewater onmisbaar om de teelt op lange termijn veilig te stellen, ook al brengt dat hogere kosten met zich mee."
"Marokko's tomatensector staat voor een nieuwe fase, met sterke groei aan de ene kant en toenemende uitdagingen aan de andere. De sleutel tot succes ligt in het beheersen van de kosten, het spreiden van markten en het vasthouden van de concurrentiepositie op een veeleisende Europese markt", besluit Charrat.
Voor meer informatie:
Fatiha Charrat
Delassus Group
[email protected]
www.delassus.com
