De aardappelsector heeft het moeilijk. Dat is geen actueel nieuws meer. Wat wél opvalt, is hoe snel het publieke debat zich laat verleiden door beelden van 'gratis aardappelen'. Beelden die goed scoren, emoties oproepen en mediageniek zijn, maar tegelijk de realiteit van een complexe en performante sector vertekenen, zo beschrijft Jan de Keyser, directeur Agri & Food bij BNP Paribas Fortis, in onderstaande column.
"Laat ons beginnen bij de feiten. Achter elke aardappel ligt een keten van investeringen: pootgoed, bemesting, gewasbescherming, mechanisatie, arbeid, bewaring. Het is een kapitaalintensieve teelt met een hoog risicoprofiel. Dat een deel van de vrije aardappelen vandaag geen markt vindt, is een probleem, maar het is niet hét verhaal van de sector.
Het overgrote deel van de Belgische aardappeloogst is gecontracteerd. Die contracten worden, op enkele uitzonderingen na, correct nageleefd door een aardappelverwerkende industrie die tot de absolute wereldtop behoort. Dat verhaal blijft vandaag onderbelicht.
© Jan de Keyser
Daarnaast bestaat er ook een volwaardige versmarkt met tafelaardappelen, met andere rassen, andere afzetkanalen en een andere economische logica. Telers die zich specialiseren in kwaliteit, verpakking en korte keten bouwen daar aan een eerlijke prijszetting. Het beeld van 'gratis aardappelen' snijdt door dat verdienmodel heen. In plaats daarvan gaat de aandacht naar het gratis weggeven van overschotten. Goed bedoeld, zonder twijfel. Maar is dit economisch en strategisch wel de juiste keuze?
Ten eerste ondermijnt het de prijsperceptie. De consument die hoort dat aardappelen gratis worden weggegeven, stelt zich onvermijdelijk de vraag: waarom betaal ik er dan nog voor? Dat zet druk op de volledige markt.
Ten tweede creëert het verwarring over het product zelf. De overschotten bestaan hoofdzakelijk uit industriële rassen zoals Fontane. Geschikt voor verwerking, maar niet voor elk gebruik. Wanneer consumenten teleurgesteld zijn in het resultaat, straalt dat af op de aardappel als geheel.
Ten derde is er een fundamentele vraag: moeten we voedsel devalueren om een tijdelijk marktevenwicht te herstellen? Voedselproductie is geen restcategorie. Het is de uitkomst van ondernemerschap, vakmanschap en risico.
Wat nodig is, is nuance. Respect voor contracten. Inzicht in de diversiteit van de markt. En correcte communicatie. Want laat ons duidelijk zijn: gratis aardappelen bestaan niet. Iemand betaalt altijd de prijs."
Voor meer informatie:
Jan de Keyser, Directeur Agri & Food
BNP Paribas Fortis
[email protected]
www.bnpparibasfortis.be
