Tholen - Cees van Tiggelen van Cevanti Bio in Halsteren kijkt terug op een vroege start van het aspergeseizoen die beter uitpakt dan verwacht. Waar biologische teelt vaak wordt geassocieerd met risico's in opbrengst en beheersing van ziektedruk, ervaart hij dit voorjaar juist stabiliteit.
© Aspergekwekerij C. van Tiggelen
"De opbrengst is tot nu toe boven verwachting," zegt Cees. "We zijn vrij vroeg begonnen en we zitten al redelijk goed in de kilo's. Meer dan je vooraf inschat in zo'n vroege fase." Volgens hem zit de verklaring vooral in het weerbeeld. "We hebben hier net genoeg zon en vocht gehad en die combinatie van warmte en vocht doet heel veel."
Bevestiging van keuze voor biologisch
De start van het seizoen lijkt daarmee een bevestiging van de richting die het bedrijf jaren geleden inzette: omschakelen naar biologisch, ondanks onzekerheden in de markt en teelttechniek. "We waren in 2013 officieel biologisch," zegt Cees. "Sindsdien is het eigenlijk best positief verlopen. Niet spectaculair, maar wel stabiel. Het klantenbestand is veranderd, dat wel." Hij ziet vooral een verschuiving in vraag. "Je hebt klanten die echt bewust voor bio komen. Dat is waar je het voor doet."
De stap naar biologisch was voor Cees geen ideologische breuk, maar eerder een strategische keuze binnen een verzadigde regionale markt. "De Brabantse Wal had vijftien telers," vertelt hij. "Dan moet je jezelf onderscheiden. Dat was eigenlijk de belangrijkste reden."
Last van bijwerkingen
Later kwam daar een persoonlijke overweging bij. "Ik gebruikte zelf veel medicijnen en had last van bijwerkingen. Toen dacht ik: als ik daar zo op reageer, hoe zit dat dan met wat wij op onze gewassen gebruiken? Gewasbescherming is eigenlijk een soort medicijn voor de plant, met bijwerkingen."
© Aspergekwekerij C. van Tiggelen
De overstap naar biologische teelt ging volgens hem minder zwaar dan vaak wordt aangenomen. "Het viel mij eerlijk gezegd heel erg mee. Je kunt veel oplossen met organische meststoffen. En je hoeft niet meer standaard te spuiten. Soms heb je iets, dat is pech, en dat herstelt zich weer."
Duur omschakelperiode was het lastigst
Wel vraagt de omschakeling veel tijd. "Die drie jaar omschakeling is eigenlijk het lastigste," zegt Cees. "Niet omdat het technisch niet lukt, maar omdat je door die periode heen moet voordat je het ook echt als biologisch mag verkopen."
Een belangrijk kantelpunt kwam in de vorm van natuurlijke balans in het veld. "Het eerste jaar hadden we nogal veel last van de aspergekever," zegt hij. "Maar je ziet dat er daarna natuurlijke vijanden op gang komen. Dan bouwt zich een balans op in het hele systeem. En daarna hebben we eigenlijk geen schade meer gehad."
Meer ruimte betekent minder schimmeldruk
Ook in de aanpak van onkruid en gewasstructuur is de werkwijze aangepast. "We werken met een ruimer plantverband," legt Cees uit. "Meer ruimte in het gewas betekent meer lucht en minder schimmeldruk. En we gebruiken biologisch afbreekbare folie op de ruggen tegen het onkruid. Dat scheelt enorm in handmatig schoffelen."
Die folie speelt een centrale rol in de bedrijfsvoering. "Na de oogst gaat de zwart-witfolie eraf en komt die biologisch afbreekbare folie erop. Daardoor hou je het onkruid beter onder controle tot in de nazomer. Het is niet gratis," zegt hij nuchter. "Die folie kost ook gewoon geld. Maar je bespaart arbeidsuren. En arbeid is tegenwoordig de grootste kostenpost."
© Aspergekwekerij C. van Tiggelen
Onkruidbestrijding blijft in de biologische teelt een belangrijk aandachtspunt, ook buiten de asperges. "Er zijn collega's die op een gegeven moment stoppen met onkruidbestrijding omdat het te duur wordt," zegt Cees. "Dan staat er gewoon gewas onder het onkruid. Dat is niet ideaal, maar het gebeurt wel."
Vragen van conventionele aspegertelers
Volgens hem laat dat vooral zien hoe de economische druk in de sector werkt. "Alles draait om arbeidskosten." Hij krijgt ook in toenemende mate vragen van conventionele aspegertelers over de bio-folie, vanwege het wegvallen van inzetbare gewasbeschermingsmiddelen.
De afzet van Cees' biologische asperges is inmiddels grotendeels lokaal georganiseerd. "Ongeveer negentig procent gaat via de boerderijwinkel," zegt hij. "Daarnaast leveren we aan horeca en een paar biologische groothandels. En soms gaan er partijen via pakkettenleveranciers. Dan zit het ineens in een verrassingsbox ergens in het land."
Biologische klant accepteert meer afwijkingen
Hij ziet bewust geen rol voor zichzelf in de supermarktketen. "Daar wil ik niet direct mee concurreren. Dat past niet bij hoe wij werken." Een opvallend aspect is hoe klasse 2-product beter zijn weg vindt in de biologische markt. "Een biologische klant accepteert sneller dat een asperge krom is of een plekje heeft. In de gangbare keten is dat veel strenger. Daar is klasse 1 echt klasse 1. Maar uiteindelijk smaakt die klasse 2 gewoon hetzelfde."
© Aspergekwekerij C. van Tiggelen
Naast asperges teelt Cees ook gangbare gewassen zoals aardappelen en suikerbieten, en neemt hij deel aan agrarische natuurbeheerregelingen. "Die biologische en gangbare teelten lopen bij ons naast elkaar. Maar in de biologische kant zit voor mij meer uitdaging. Als ik nu jonger was, zou ik alles biologisch doen," zegt hij zonder aarzeling. "Er zit gewoon meer denkwerk in."
Twijfels over bedrijfsovername
Toch blijft de toekomst onzeker, vooral door bedrijfsovername. "Mijn dochter twijfelt nog of ze het wil overnemen," zegt Cees. "En eerlijk: ik heb ook twee nieuwe knieën en een versleten rug. Als het niet wordt overgenomen, dan denk ik dat we over vijf jaar klaar zijn."
Over het groeipotentieel op de Nederlandse markt voor biologisch is hij genuanceerd. "De Nederlandse consument koopt toch met de portemonnee," zegt Cees. "Er is een groep die bewust voor bio kiest, maar de rest wil vooral goedkoop. Dat blijft de realiteit. Maar zolang er een groep blijft die kwaliteit belangrijk vindt, kunnen wij blijven werken zoals we nu doen."
Voor meer informatie:
Cees van Tiggelen
Cevanti Bio
Steenbergseweg 21
4661 RJ Halsteren
Tel: +31(0)164-685899
[email protected]
