Tholen - Het is voor champignontelers een blijvende uitdaging. Champignons groeien niet gelijkmatig en in tegenstelling tot menig ander product is de status van het gewas moeilijk waarneembaar. Reden voor Heliovision om de AI-toepassing Funghii te ontwikkelen om telers te ondersteunen in de teelt door middel van datameting en oogstvoorspelling. "Dat er noodzaak was vanuit de markt, blijkt wel uit het succes van Funghii in relatief korte tijd", vertelt Emile Derache van Heliovision.
© Heliovision
De start-up uit Leuven, een softwarebedrijf gespecialiseerd in machinevisie-oplossingen op basis van geavanceerde 2D- en 3D-imaging, is vijf jaar geleden opgericht. "Met onze software, volledig afgestemd op de behoeften van de klant, willen we automatisering naar een hoger niveau tillen. Dat betekent dat we werken aan het programmeren van camera's, zodat die automatisch dingen kunnen detecteren en analyseren", legt Emile uit. "Dat wordt vooral gebruikt voor toepassingen zoals kwaliteitscontrole en metingen in industriële processen."
Uitdagende teeltomgeving
Hiermee zijn ze actief in verschillende sectoren, maar een aantal jaar geleden besloten ze met Funghii zich specifiek te richten op de champignonsector. "Wat we merkten, is dat telers aangaven dat het proces van champignonteelt steeds preciezer en complexer wordt, en dat het steeds moeilijker is om alles goed op te volgen en te voorspellen. Tijdens eerdere projecten werden we herhaaldelijk door champignontelers gevraagd om camera's in de kweekcellen te installeren. Alleen is dat technisch gezien een heel uitdagende omgeving. Je hebt te maken met een hoge luchtvochtigheid, sterke temperatuurschommelingen en er wordt regelmatig water gebruikt in die ruimtes. Daardoor hebben we in het begin ook vaak gezegd dat het te complex was om betrouwbaar te laten werken."
© Heliovision
"Toch bleef die vraag terugkomen", gaat de ondernemer verder. "Op een bepaald moment ga je dan toch opnieuw nadenken. Als zoveel verschillende telers dat vragen, dan moet er misschien toch een oplossing mogelijk zijn, waardoor we hebben beslist om er toch mee te starten. Daar ben ik vandaag blij om, want het is in relatief korte tijd een mooi succes geworden. We hebben inmiddels telers in landen zoals België, Nederland, Polen, het VK en Duitsland die met ons systeem werken."
Beter inzicht in de groei en commerciële planning
Maar wat doet Funghii nu concreet voor de teler? "Ons systeem werkt met vier camera's per kweekcel. Afhankelijk van de grootte van een champignonteler gaat het meestal om 12 of 24 van die kweekcellen. Die camera's worden zo geplaatst dat ze verschillende meetpunten in de cel kunnen opvolgen gedurende de volledige groeicyclus van ongeveer 30 dagen, waarin de champignons uit de grond groeien. Op basis daarvan voeren we een aantal metingen uit die de teler helpen om beter inzicht te krijgen in de groei. Zo meten we onder andere de groeisnelheid en de diameters van de champignons. We tellen ook hoeveel champignons er aanwezig zijn, wat erg belangrijk is om in te schatten wat er de volgende dag geoogst kan worden."
"Omdat champignons niet allemaal tegelijk groeien, maar in verschillende groeigolven of generaties komen, kunnen we met die data ook voorspellingen maken over wanneer welke golf geoogst kan worden. Dat geeft telers een veel beter beeld van wat er in de komende dagen zal gebeuren, wat cruciaal is voor hun planning en organisatie."
© Heliovision
Naast teelttechnische voordelen heeft Funghii, zo stelt Emile, dus ook zijn commerciële meerwaarde. "Het helpt telers om beter te voorspellen hoeveel ze zullen oogsten en wanneer. Dat is belangrijk in de communicatie naar afnemers, zoals supermarktketens. Als dat niet op voorhand gekend is en je ontdekt het pas op het moment van oogsten, is het eigenlijk al te laat. Dat kan leiden tot logistieke problemen, last-minute telefoontjes of zelfs boetes wanneer leveringsafspraken niet nagekomen worden. Aan de andere kant kan een overschot ook problematisch zijn, omdat champignons maar enkele dagen houdbaar zijn in gekoelde omstandigheden."
Sinds kort pas de technische mogelijkheden
Dat Funghii zo snel zo wordt omarmd door telers, betekent dat de uitdagingen al langere tijd speelden. Waarom zijn bedrijven niet eerder op een dergelijke oplossing gesprongen? "Volgens mij heeft dat twee belangrijke oorzaken. Enerzijds was er de technische uitdaging om camera's te ontwikkelen die betrouwbaar blijven werken in zulke extreme omstandigheden. De combinatie van hoge vochtigheid, temperatuurwisselingen en watergebruik maakt dat niet eenvoudig, en dat is iets waar veel partijen ook niet aan begonnen zijn."
"Anderzijds is er de snelle evolutie in AI, en dan vooral in computer vision, in de afgelopen twee à drie jaar. Daardoor kunnen we nu veel nauwkeuriger en gedetailleerder analyseren wat er in de kweekcellen gebeurt. Waar dat enkele jaren geleden nog niet mogelijk was, kunnen we nu bijvoorbeeld zelfs heel kleine champignons van ongeveer één millimeter al detecteren en opvolgen in hun vroege groeifase. Die combinatie van robuuste hardware en de recente vooruitgang in AI zorgt er eigenlijk voor dat alles samenvalt op het juiste moment."
© Heliovision
Tomaten en courgettes
En daar ligt volgens Emile ook een onderdeel van de snelle groei van Funghii. "Waar er in veel producten al meer en meer geautomatiseerd wordt, is dat lange tijd eigenlijk niet mogelijk geweest in de champignonsector. Het is natuurlijk een relatief kleine sector, waardoor het soms ook niet interessant was voor bedrijven om een oplossing te ontwikkelen. Juist daardoor is er nu veel enthousiasme wanneer er wel technologie komt die echt een verschil kan maken in het dagelijkse werk van telers."
Of er dan ook plannen zijn om de toepassing naar andere teelten door te zetten? "Zeker", bevestigt hij. "Zo onderzoeken we onder andere mogelijkheden in de glastuinbouw, bijvoorbeeld bij tomaten en courgettes. Dat zijn teelten die in serres gebeuren en die ook het hele jaar doorgaan, waardoor er interessante gelijkenissen met champignons zijn. Daarnaast denken we zelfs breder, richting toepassingen in de veeteelt, zoals bij kippen of varkens. De hardware die we ontwikkeld hebben, is namelijk bestand tegen moeilijke omstandigheden, en dat is ook in stallen of serres een belangrijke vereiste. Dat maakt dat de basis die we nu hebben ontwikkeld breed inzetbaar is, dus we bekijken de mogelijkheden."
Voor meer informatie:
Emile Derache
Heliovision
Endepoelstraat 3A / unit 12,
3210 Lubbeek, België
Tel.: +32 16 797 960
[email protected]
www.heliovision.be
