De leefbaarheid van de Nederlandse grensregio's staat steeds verder onder druk. Door oplopende prijsverschillen met buurlanden rijden steeds meer Nederlandse consumenten naar Duitsland en België om boodschappen te doen of te tanken. Dat leidt tot winkelsluitingen, banenverlies en een afnemend voorzieningenniveau in grensgebieden.
Die boodschap staat centraal in een petitie die MKB-Nederland-voorzitter Jacco Vonhof namens een brede coalitie van ondernemersorganisaties heeft aangeboden aan de Tweede Kamercommissie voor Economische Zaken. De coalitie roept de politiek op om het ondernemersklimaat in grensregio's te herstellen door te zorgen voor een gelijk speelveld met de ons omringende landen.
© Vakcentrum
Accijnzen en btw uit de pas met buurlanden
Volgens de ondernemers worden Nederlandse bedrijven structureel benadeeld door hogere accijnzen, btw en andere kostenverhogende maatregelen, terwijl buurlanden juist goedkoper blijven. De combinatie van hogere belastingen en een relatief hoge inflatie in Nederland vergroot het prijsverschil met Duitsland en België jaar na jaar.
Het gevolg laat zich raden: supermarkten, winkels, tankstations en horecazaken in de grensregio's zien hun klantenbestand afnemen, simpelweg omdat consumenten over de grens goedkoper uit zijn. "Ondernemers hebben een gelijk speelveld nodig om te kunnen overleven," stelt de coalitie.
Oproep tot stabiel en voorspelbaar beleid
De ondernemers roepen de Tweede Kamer op om te kiezen voor stabiliteit en voorspelbaarheid in het beleid. Concreet vragen zij om accijnzen en btw niet verder te verhogen, deze op termijn te harmoniseren met de buurlanden en de situatie in de grensdetailhandel structureel te monitoren.
Daarnaast pleiten zij voor nauwere samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten en brancheorganisaties om de economische en maatschappelijke positie van de grensregio's te versterken. De coalitie wil hierover graag in gesprek met de Tweede Kamer om de urgentie van het probleem toe te lichten.
Meer dan een economisch probleem
De gevolgen van de huidige situatie reiken verder dan alleen het bedrijfsleven. Ondernemers wijzen erop dat winkels en voorzieningen een cruciale rol spelen in de sociale samenhang van dorpen en wijken. Zo fungeert de supermarkt vaak als ontmoetingsplek voor ouderen, biedt zij jongeren hun eerste bijbaan en vormt zij een afzetkanaal voor lokale producenten.
Wanneer dergelijke voorzieningen verdwijnen, verdwijnt er meer dan alleen een winkel. Dat raakt direct aan het woonklimaat en de leefbaarheid van regio's. Uit onderzoek in opdracht van MKB-Nederland blijkt bovendien dat ondernemers een belangrijke maatschappelijke rol vervullen: 69 procent zet zich actief in voor de lokale gemeenschap en driekwart sponsort sportclubs, scholen en culturele verenigingen.
Probleem breidt zich uit naar het binnenland
Waar grensoverschrijdend winkelen voorheen vooral een fenomeen was in directe grensgemeenten, verschuift het probleem steeds verder het land in. Inmiddels loont het zelfs voor consumenten uit provincies als Utrecht om boodschappen over de grens te doen. Met een reistijd van minder dan anderhalf uur naar Duitse winkels vervagen de traditionele grenzen van de 'grensregio'.
Brede coalitie vraagt aandacht
De problematiek beperkt zich bovendien niet tot supermarkten. Ook tankstations verliezen klanten aan goedkopere brandstof over de grens, terwijl slijterijen marktaandeel zien verdwijnen door lagere alcoholaccijnzen en hogere kortingsmogelijkheden in België en Duitsland.
Deze ondernemers hebben zich verenigd in de coalitie Steun Onze Grensregio's, die met de petitie de politiek oproept om snel maatregelen te nemen. Het gezamenlijke doel: voorkomen dat grensregio's economisch en sociaal verder achteruitgaan en ervoor zorgen dat ondernemen in deze gebieden toekomstbestendig blijft.
Bron: Vakcentrum
