"Kwaliteit is alles", zegt Alfredo Volio, eigenaar en CEO van Upala Agrícola. "Elke ananas die bij de consument thuis belandt, is er maar één. Als die niet lekker is, blijft dát de indruk, ook al was het de enige slechte ananas van de hele container."
Die filosofie heeft Volio geleid sinds hij het bedrijf 17 jaar geleden oprichtte, met zo'n 200 hectare in Upala, in het uiterste noordwesten van Costa Rica. Vandaag beslaat Upala Agrícola in totaal 4.000 hectare, waarvan 2.000 bestemd zijn voor ananasteelt. De rest gaat naar bosbehoud, bescherming van wetlands, interne wegen en buffergebieden. Een bewuste keuze. "We nemen duurzaamheid heel serieus. Daarom reserveren we een aanzienlijk deel van onze gronden als beschermd gebied."
© FreshPlaza
Alfredo Volio, eigenaar en CEO van Upala Agrícola
De groei is gestaag, maar voorzichtig: 5% per jaar, altijd afgestemd op de marktvraag en niet op de teeltcapaciteit. "We zijn bijna elk jaar gegroeid", zegt Volio. De Costa Ricaanse ananassector is zelf relatief jong — ze kwam op gang met de introductie van de MD2-variëteit in het begin van de jaren 2000 — en Upala Agrícola is in hetzelfde tempo meegegroeid.
Wereldwijd, met trouwe klanten
Het bedrijf verzendt iets meer dan 100 containers per week, meer dan 5.000 per jaar. Ongeveer 60% gaat naar de Verenigde Staten, de overige 40% wordt verdeeld over Europa en andere markten zoals Turkije en Rusland. Upala Agrícola levert al 15 jaar op rij rechtstreeks aan Walmart in de VS. In Europa bereikt het product via importeurs en vaste distributienetwerken de grote supermarktketens in onder meer Duitsland, Frankrijk en Spanje.
© Upala Agrícola
Een eigen logistieke aanwezigheid in Europa is niet aan de orde. Havenlogistiek beheren en kantoren openhouden zou een totaal ander bedrijfsmodel vereisen. "We hebben een stabiel klantenbestand. Heel goede klanten", zegt Volio. Juist die stabiliteit is de basis van de kracht en groei van Upala Agrícola.
Niet alle producten halen de exportdrempel. Ongeveer 15% voldoet niet aan de gestelde normen en gaat naar sap- en IQF-verwerkers voor gebruik in smoothies, ijs en yoghurt. Volio wijst erop dat ananassap wereldwijd het derde meest geconsumeerde sap is, na sinaasappel en appel.
© Upala Agrícola
Het bedrijf brengt zes maten op de markt, met en zonder kroon, een externe kleurschaal van 0 tot 2, en ziet de vraag naar kroonloze ananas groeien, een segment dat inmiddels zo'n 15% van de export beslaat. "Het is een van de categorieën die de afgelopen jaren het sterkst is gegroeid, omdat veel retailers de ananas snijden en in plastic trays verpakken. Dat is veel handiger voor de consument." Naarmate dit segment aan belang wint, stellen kopers ook hogere eisen aan de interne kwaliteit. Het is een trend waarvoor Upala Agrícola goed gepositioneerd is.
Het voordeel van Upala
Die positie heeft alles te maken met de geografie. Upala krijgt minder regenuren en meer zonne-uren dan andere ananasteeltgebieden in Costa Rica, en dat vertaalt zich rechtstreeks in suikergehalte. "Daardoor kunnen we een ananas oogsten met een van de hoogste Brix-waarden van alle teeltgebieden, zo niet de hoogste. Dat is absoluut geen verdienste van ons: het is pure geografie." De gemiddelde Brix-waarde ligt rond de 15°. Het teeltbedrijf beschikt over drie weerstations, en de microklimaatsverschillen daartussen — binnen hetzelfde bedrijf — zijn volgens Volio als die van "verschillende landen".
Certificeringen: noodzakelijk, maar veeleisend
Upala Agrícola beschikt over alle relevante certificeringen in de sector: voedselveiligheid, duurzaamheid, kwaliteit, en sociale en milieuvriendelijkheid. Volio onderschrijft de doelstellingen, maar heeft een uitgesproken mening over wat ze in de praktijk betekenen. "Als je alle processen bij elkaar optelt die elke certificering of audit met zich meebrengt, blijkt dat de meeste ontzettend veel gemeen hebben." In werkelijkheid gaat er jaarlijks een aanzienlijk aantal arbeidsuren op aan interne auditvoorbereiding, training en documentatie.
© Upala Agrícola
Op het gebied van gewasbeschermingsmiddelen volgt het bedrijf een pad van geleidelijke afbouw. "We werken aan het verminderen van het gebruik van agrochemicaliën en aan het inzetten van meer bioproducten. Elke stap die we zetten is weloverwogen, gebaseerd op analyses en proeven." Volledig biologische teelt is geen realistische optie, maar de richting is duidelijk. Volio verwijst naar het jaarlijkse Clean Fifteen-rapport van de Amerikaanse Environmental Working Group, waarin ananas structureel figureert als een van de AGF-soorten met de laagste residuenbelasting. "Wees gerust: van ananas ga je echt niet dood."
Volgens het Clean Fifteen-rapport van 2026 staan ananas, suikermais en avocado dit jaar bovenaan de lijst, gevolgd door papaja en ui. De lijst wordt aangevuld met diepvrieserwten, asperges, Deense kool, bloemkool, watermeloen, mango, banaan, wortel, champignons en kiwi. Een van de opvallendste bevindingen is dat bijna 60% van de onderzochte Clean Fifteen-monsters geen aantoonbare residuen bevatte, en dat slechts 16% residuen van twee of meer gewasbeschermingsmiddelen bevatte.
© Upala Agrícola
Het arbeidsmarktprobleem
Met 1.200 directe medewerkers is Upala Agrícola de grootste werkgever in de regio. Alle werknemers staan rechtstreeks op de loonlijst van het bedrijf — geen uitzendbureaus, geen seizoensmigranten. "Ik heb nog nooit één illegale werknemer in dit bedrijf gehad", benadrukt Volio. De sociale programma's omvatten medische bijstand voor medewerkers en hun families, ook voor bewoners in de omliggende gemeenschappen, en structurele ondersteuning van meer dan 20 lokale scholen.
Toch wordt het steeds moeilijker om mensen te vinden en te behouden. "Jongeren willen niet meer in de tuinbouw werken. Dat is de realiteit." Exitgesprekken met vertrekkende medewerkers onthullen een terugkerend patroon. "Wat ze je vertellen, is dat ze alleen maar TikToker of influencer willen worden, of zoiets. Het is verbijsterend."
Volio beschouwt dit als misschien wel de grootste uitdaging op lange termijn voor de ananassector, en — anders dan klimaatverandering — iets waarop je tenminste gedeeltelijk invloed kunt uitoefenen. Betere arbeidsomstandigheden, meer sociale voordelen en de fruitteelt aantrekkelijker maken voor nieuwe generaties: dat is een deel van het antwoord. Maar de trend is er, en er zijn weinig tekenen dat die zich zal keren.
Klimaat, vrachtkosten en koelbloedigheid
Tegenover klimaatverandering neemt Volio een pragmatische houding aan. De weerpatronen zijn veranderd — regen valt in het droge seizoen, droogte slaat toe wanneer neerslag verwacht wordt — maar de reactie is aanpassing, geen paniek. "Het is iets wat je niet kunt veranderen en waar je weinig aan kunt doen. Het gaat erom dat je zo goed mogelijk werkt met de patronen die je hebt. El Niño en La Niña hebben we meegemaakt, en we staan er nog steeds."
© Upala Agrícola
Regionale instabiliteit, waaronder het conflict in het Midden-Oosten en verstoringen in de Straat van Hormuz, heeft de belangrijkste markten tot nu toe niet rechtstreeks geraakt. Scheepvaartmaatschappijen zijn begonnen met brandstoftoeslagen, waarover Volio zijn scepsis niet verbergt. "Al die rederijen grijpen alles wat er in de wereld gebeurt aan om de prijzen te verhogen." De beschikbaarheid van containers is vooralsnog stabiel.
Voorbij de oogst
Upala Agrícola richt zijn aandacht nu ook op wat er na de oogst gebeurt: concreet, wat te doen met het ananasrestmateriaal dat na elke teeltcyclus overblijft. Deze biomassa heeft een reëel potentieel voor gebruik in biobrandstoffen, bio-energie, cellulose en textiel, en het team werkt al samen met universiteiten en andere bedrijven om dat te onderzoeken.
De pilotresultaten over vezelkwaliteit en bio-energietoepassingen zijn veelbelovend. De uitdaging ligt in het opschalen naar een industriële operatie. "We kunnen een heel interessante impact genereren, niet alleen voor dit bedrijf, maar voor de hele sector", besluit Volio.
Voor meer informatie:
José Madrigal (commercieel directeur)
Upala Agrícola
Upala, Alajuela
Costa Rica
Tel: +506 2480 0100
[email protected]
www.upalagricola.com
