In Noorbeek vond zaterdag 28 maart bij HX Hoogcruts een gezamenlijke bijeenkomst plaats over notenteelt als verdienmodel. De LLTB, de Nederlandse Notenvereniging, Agroforestry Netwerk Limburg en Stichting Natuurinclusieve Landbouw Limburg brachten zo'n 25 geïnteresseerden samen: van fruittelers en agrarisch ondernemers tot beleidsmakers van gemeenten en provincie.
De deelnemers kwamen vanuit verschillende invalshoeken, maar met een gedeelde interesse: de potentie van notenteelt in Limburg. 'We willen twee werelden bij elkaar brengen', zegt LLTB-projectleider Raymond Notermans. 'Aan de ene kant telers en ondernemers die zoeken naar nieuwe verdienmodellen, en aan de andere kant partijen die werken aan opgaven rond natuur, water en biodiversiteit.'
© LLTB
Van hobby naar professioneel verdienmodel
Notenteelt bevindt zich in Limburg nog vaak in de hobbymatige sfeer. Tegelijkertijd groeit de interesse vanuit de professionele landbouw. 'We zien dat gangbare fruittelers zoeken naar alternatieven of aanvullingen voor hun bedrijfsvoering', aldus Notermans. 'Notenteelt kan daarin een rol spelen, maar vraagt wel om een professionaliseringsslag.'
Tijdens de bijeenkomst werd daarom stilgestaan bij thema's als rassenkeuze, teelttechniek, afzet en ketenontwikkeling. Ook werd duidelijk dat de sector nog stappen moet zetten. 'Het begint bij bewustwording: welke rassen kies je, hoe richt je een perceel in en hoe zorg je uiteindelijk voor een goede afzet?'
Lange adem, maar groeiende vraag
Een belangrijk aandachtspunt is de lange aanlooptijd van notenteelt. Het duurt gemiddeld acht jaar voordat bomen productief zijn. Toch biedt de teelt perspectief. 'Het is echt een investering voor de lange termijn', zegt Notermans. 'Maar tegelijkertijd zien we dat de vraag naar Nederlandse noten groter is dan het aanbod. Er liggen dus kansen, ook in verwerking en nieuwe producten.'
Bijdrage aan maatschappelijke opgaven
Naast het economische perspectief speelt notenteelt ook een rol in bredere maatschappelijke vraagstukken. Notenbomen passen goed binnen agroforestry-systemen - voorbeelden van natuurinclusieve landbouw - en dragen bij aan biodiversiteit, waterberging en het tegengaan van erosie. Thema's die juist in Zuid-Limburg actueel zijn.
'De fruitsector heeft het moeilijk om het verdienmodel overeind te houden', aldus Notermans. 'Door in te zetten op nieuwe teelten zoals noten, kun je werken aan een robuuster bedrijf én bijdragen aan ecologische doelen. Dat maakt het interessant.'
Praktijk en theorie komen samen
De bijeenkomst bestond niet alleen uit theorie. De deelnemers gingen ook naar buiten, naar een nabijgelegen notengaard. Daar werd gekeken naar de praktische kant van de teelt: aanleg, beheer en de do's en dont's.
Volgens Notermans is juist die combinatie essentieel: 'Je merkt dat er veel behoefte is aan praktische kennis. Hoe pak je het aan in het veld? Dat willen mensen zien en ervaren.'
Vervolg en verdieping
Deze bijeenkomst smaakt naar meer. De organisatoren willen later dit jaar vervolg geven met meer verdieping, onder andere op bedrijfseconomische en teelttechnische thema's.
Ook de locatie speelt daarin een rol. HX Hoogcruts ontwikkelt zich volgens de betrokken partijen tot een plek waar nieuwe teelten en biobased gewassen samenkomen. 'Dit kan echt een broedplaats worden voor innovatie in de landbouw', besluit Notermans.
Bron: LLTB
