Peru grootste concurrent voor Zimbabwaanse peultjes

"De diesel- en brandstofprijzen in Zimbabwe zijn met een derde gestegen, een schokkende verhoging", aldus William Zirebwa van Takura, een teler-exporteur van peultjes, haricots verts, passiefruit en chilipepers. Op termijn overweegt het bedrijf het assortiment verder uit te breiden en zelfs fruit te importeren, zodat de vrachtwagens op de terugrit niet leeg rijden.

De logistieke onderhandelingen beloven dit jaar bijzonder complex te worden. Zirebwa, die al sinds 2000 actief is in de export van groenten en fruit in Zimbabwe, Mozambique en Kenia, is dat echter gewend. "Onze routes zijn zeer complex, want we maken gebruik van zowel zeevracht als luchtvracht. Vorig seizoen reden we per vrachtwagen van Harare naar Durban of Kaapstad, om van daar per schip verder te gaan. Luchtvracht vertrekt vanuit Harare, soms via Johannesburg, Addis Abeba, Nairobi of Dubai, met verschillende luchtvaartmaatschappijen", vertelt hij. "Dit jaar, 2026, is het eerste jaar dat we rechtstreeks exporteren."

© Takura

Peru is grootste concurrent bij peultjes
Binnen drie à vier weken heeft Takura exportvolumes klaar van peultjes en sugarsnaps. De oogst — minimaal 200 ton — is al volledig verkocht aan klanten in het VK, Duitsland, Frankrijk en Nederland.

"Normaal gezien hadden we al moeten beginnen met oogsten, maar door de onregelmatige regenval start de oogst pas nu, en loopt ze door tot augustus-september. Zimbabwe is de vroegste speler dankzij ons klimaat, gevolgd door Kenia en Peru, die wat later komen. Al kan Peru het hele jaar door leveren. Zimbabwe heeft altijd sterk gestaan wat peultjes betreft, maar Kenia is beter in haricots verts", aldus Zirebwa. "Qua teeltkosten en opbrengst per hectare zijn we competitiever dan Kenia voor peultjes. Met Peru is het echter nek aan nek, en zij zijn onze grootste rivaal. Als Peru volop in productie gaat, zakken de prijzen flink. Maar dit jaar worden ze getroffen door overstromingen."

Geen enkel Afrikaans land teelt haricots verts zo goed als Kenia, stelt hij vast. Zirebwa woonde er een jaar en zag met eigen ogen hoeveel onderzoek er in haricots verts wordt gestoken en hoeveel verschillende rassen er worden geteeld. "Keniaanse telers investeren enorm in dit gewas en produceren het op grote schaal."

© Takura

Passiefruit met potentieel
Zimbabwe is altijd al een teler van passiefruit geweest, en Takura heeft de eerste hectares al beplant. "Via Fruit Attraction en Fruit Logistica hebben we kopers gevonden voor ons passiefruit. Voor onze verse chilipepers hebben we Europese afnemers, maar ook Zuid-Afrikaanse", vertelt Zirebwa. Tegen de volgende zomer plant hij ook kruisbessen, suikermaïs en babymaïs aan het aanbod toe te voegen, naast een uitbreiding van de chilipeperteelt.

Takura's netwerk van meer dan 200 telers, georganiseerd in verschillende irrigatieprojecten, is momenteel volledig geconcentreerd in de Zimbabwaanse provincie Midlands.

© TakuraHet seizoen voor peultjes en sugarsnaps begon dit jaar iets later door regen

"Onze strategie wijkt sterk af van die van andere exporteurs"
Takura is eigendom van de Takura Trust, gefinancierd door Valterra Platinum (voorheen Anglo American Platinum), met als kernopdracht de levensomstandigheden van de 200 aangesloten telers te verbeteren. Takura neemt alle inputs en certificeringen voor zijn rekening in ruil voor een vermarktbare oogst.

Het doel is om binnen vijf jaar meer dan duizend telers te bereiken, want de ruimte voor groei is enorm. Tot nu toe zijn er al 1.600 jobs gecreëerd, en tegen 2031 moet dat verdubbeld zijn. "Onze strategie verschilt sterk van die van andere exporteurs, omdat we vertrekken vanuit de vraag hoe we de levensomstandigheden van gemeenschappen kunnen verbeteren. Het gaat niet alleen om business en winst — al is dat ook belangrijk — maar voor ons draait het er in essentie om samen te werken met telers, zodat ze een beter bestaan kunnen opbouwen", zegt Zirebwa.

© TakuraIn een pakstation dat voldoet aan internationale normen wordt het product van Takura's telersnetwerk verwerkt

Hij werkt bewust met "telers aan de onderkant van de piramide" en biedt hen kansen via export. "We hebben een pakstation gebouwd dat voldoet aan internationale normen om de beste markten te bereiken. Onze vaste terreinbegeleiders zorgen voor naleving van internationale standaarden en goede teeltpraktijken." Een regionaliseringsproject naar aangrenzende provincies als Masvingo en Matabeleland moet het model uitbreiden naar honderden nieuwe telers, maar ook jongeren aansporen om in de tuinbouw te stappen. "Er is veel interesse in ons model. We helpen een duurzame wereld te bouwen waarin iedereen de kans krijgt om vooruit te komen."