"Parijs was recent het toneel van een van de invloedrijkste wereldwijde bijeenkomsten over klimaat, waarbij bedrijfsleiders, beleidsmakers, investeerders en innovators samenkwamen. De discussies tijdens ChangeNOW hebben grote implicaties voor de land- en tuinbouwsector," zegt Fatiha Charrat van de Marokkaanse exporteur Delassus.
"Tegelijk nam ik deel aan een reeks workshops van Chapter Zero, speciaal voor niet-uitvoerende bestuurders die zich bezighouden met transitiegerelateerde thema's. We staan voor een fundamentele omslag, waarbij geopolitieke dynamiek, technologische veranderingen en structurele onzekerheid de spelregels volledig herschrijven. Veel raden blijven nog vastzitten in oude modellen, terwijl hun rol ingrijpend moet veranderen."
"In de land- en tuinbouwsector worden raden opgeroepen echte bewakers van de toekomst te zijn, die ook stem geven aan wie er niet aanwezig is: de planeet, de samenleving en toekomstige generaties. Ze moeten met helderheid en moed handelen in het licht van ongekende uitdagingen."
© Delassus
Ken het bedrijf en je rol als bestuurslid
"Als ik één kernboodschap mee mag geven: ken het bedrijf dat je dient oprecht en diepgaand. Wie dat niet doet, blijft beperkt in zijn bijdrage. Hoe beter je het bedrijf begrijpt – de activiteiten, cultuur en uitdagingen – hoe meer je deel uitmaakt van het traject, en daar ligt je waarde."
"Als bestuurslid vraag ik mezelf voortdurend af: welke toegevoegde waarde breng ik? Hoe lever ik een zinvolle bijdrage? Het antwoord ligt in betrokkenheid, nabijheid en begrip."
Klimaat, energie en schaarste als dagelijkse realiteit
"Voor wie in de land- en tuinbouwsector werkt, is klimaat al dagelijkse realiteit: waterstress of juist te veel water, wisselende seizoenen… dit zijn beperkingen die we dagelijks beheren en kosten die we jaarlijks dragen. We bevinden ons in een structurele breuk."
"Maar er is nog een andere verstoring die de sector diepgaand en veel abrupt beïnvloedt: de schok in wereldwijde energieprijzen door geopolitieke spanningen en oorlog. Vroeger vroegen we: 'hoeveel kunnen we produceren?' Nu is de vraag: 'wat kunnen we duurzaam produceren, en tegen welke kostprijs?'"
"In landen zoals Marokko, waar land- en tuinbouw zowel economische pijler als sociale stabilisator is, zijn water, energie en arbeid de ultieme bepalers. Elke investeringsbeslissing is inmiddels impliciet een beslissing over de toewijzing van water, energie en arbeid. Tegelijk leidt de geleidelijke maar structurele schaarste aan agrarische arbeidskrachten tot nieuwe operationele realiteiten. Dit dwingt ons te herformuleren welke teeltsystemen we toepassen, historische keuzes te bevragen en te accepteren dat niet alle teeltmodellen op lange termijn haalbaar zijn."
Operationele uitdagingen en certificering
"Tijdens ChangeNOW nam ik deel aan workshops van Chapter Zero, ruimtes voor dialoog en confrontatie met de realiteit. Wat voor mij naar voren kwam, waren prangende operationele vragen: hoe transparant durven we echt te zijn, hoe verantwoordelijk produceren we wanneer er onvermijdelijke keuzes moeten worden gemaakt, en hoe veerkrachtig zijn onze modellen bij herhaalde schokken?"
"Misschien nog belangrijker is één vraag die alle andere overstijgt: hoe behouden we vertrouwen en betrokkenheid van onze stakeholders in een context van toenemende politieke spanning en onzekerheid? Want voorbij strategie en prestaties is de echte uitdaging vandaag: anderen meenemen in die transformatie."
"De exportgerichte land- en tuinbouwsector bevindt zich op het snijvlak van lokale beperkingen en mondiale verwachtingen. Deze positie brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Tegelijk ontstaat een groeiende paradox: importeurs en retailers leggen steeds meer certificeringen en standaarden op, vaak overlappend of overtollig. Wanneer naleving gefragmenteerd raakt, dreigt het oorspronkelijke doel te vervagen. In plaats van echte vooruitgang op het veld te stimuleren, ontstaat administratieve last en verwarring voor producenten én voor degenen die moeten controleren."
"Dit leidt tot een fundamentele vraag: zou het niet effectiever zijn om naar één enkel, robuust certificeringskader te gaan, geloofwaardig, geharmoniseerd en werkelijk op resultaten gericht? Bij ChangeNOW sprak ik met het B Corp-team over precies deze vraag. Het inzicht: certificering moet geen checklist zijn, maar een coherent systeem dat milieu-, sociale en economische prestaties op elkaar afstemt."
Verandering vroeg omarmen
"Wat ChangeNOW duidelijk maakte, is dat de bedrijven die morgen vooroplopen degenen zijn die verandering vroeg en bewust omarmen. Voor de land- en tuinbouwsector betekent dit het accepteren van een moeilijke maar noodzakelijke waarheid: het tijdperk van 'business as usual' is voorbij. Tegelijk biedt het de kans om waarde opnieuw te definiëren, robuustere modellen te bouwen en productie opnieuw te verbinden met een hoger doel."
Voor meer informatie:
Fatiha Charrat
Delassus Group
[email protected]
www.delassus.com
