Het Costa Ricaanse mangoseizoen loopt van februari tot mei en probeert een opening te benutten tussen de Peruaanse en Mexicaanse seizoenen. "Dit seizoen zorgden verstoringen in Peru, Brazilië, Ecuador en Nicaragua voor extra druk vanuit de markt", zegt Andrés Medina, directeur van teler-exporteur Manga Rica. "De paasvraag versterkt die urgentie nog. Onze belangrijkste rassen zijn Keitt, voornamelijk bestemd voor Europa, en Tommy Atkins, overwegend voor de VS."
Er is één zin die Medina graag gebruikt als hij de positie van zijn bedrijf op de wereldmarkt omschrijft: "Als je in de Verenigde Staten een mango eet die uit Costa Rica komt, dan is die van ons." Manga Rica is de enige Costa Ricaanse mango-exporteur met accreditatie om fruit naar de VS te sturen via de verplichte heetwaterbehandeling, waarbij mango's 75 à 90 minuten in heet water worden ondergedompeld om quarantaineplagen — met name de fruitvlieg — te elimineren. Een USDA-inspecteur houdt ter plaatse toezicht op de naleving. "En we zijn goed voor zo'n 90% van alle Costa Ricaanse mango-export", aldus Medina.
© FreshPlaza
Het gat vullen tussen Peru en Mexico
Manga Rica bewerkt 517 hectare in de regio Guanacaste, volgens Medina de enige streek in het Centraal-Amerikaanse land met de juiste omstandigheden voor commerciële mangoteelt. Het klimaat is doorslaggevend: warme dagen, koele nachten en — cruciaal — lage luchtvochtigheid. "De vijand van de mango is vocht", legt hij uit. "Bij hoge luchtvochtigheid krijg je schimmelproblemen." Die droge hitte stimuleert de bloei van nature en houdt het fruit gezond tot aan de oogst.
Costa Rica positioneert zich in het venster tussen het Peruaanse en Mexicaanse seizoen. "We proberen dat venster te benutten, omdat de prijzen dan wat hoger liggen", zegt Medina. "We concurreren niet met de grote volumes uit Peru of Mexico, maar spelen in op vertragingen in die seizoenen."
Op volume concurreren is een hopeloze missie, zo maken FAO-cijfers duidelijk. Mexico — 's werelds vijfde producent — oogstte in 2024 ruim 2,6 miljoen ton mango's. Peru staat op de 23e plaats wereldwijd en laat Costa Rica eveneens ver achter zich: 335.000 ton tegenover krap 30.000 ton. Mexico was in 2024 ook de grootste exporteur met 442.000 ton; Peru stond zesde met 178.000 ton.
© FreshPlaza
De jaarlijkse productie van Manga Rica schommelt rond de 7.000 ton. Qua rassenverhouding is dat ongeveer 40% Keitt, 35% Tommy Atkins en 15% Ataulfo. Die verdeling volgt de markt: Keitt gaat hoofdzakelijk naar Europa, waar consumenten de voorkeur geven aan vezelarme mango's. "Tommy's verkopen in Engeland, Frankrijk of Nederland is erg moeilijk", merkt Medina op. Tommy Atkins heeft van oudsher een trouwe achterban in de VS, al wint Keitt ook daar steeds meer terrein.
Paasdruk en een gunstige marktpositie
Half maart bevond Manga Rica zich in een uitzonderlijk sterke marktpositie. Peru had te kampen gehad met zware regenval in het noorden, in Brazilië waren er oogstproblemen en ook het aanbod uit Ecuador en Nicaragua viel tegen. Met meerdere belangrijke herkomstlanden tegelijk in de knel zaten, zaten kopers dringend om fruit verlegen. "Importeurs duwen hard om mango's te bemachtigen voor Pasen", zegt Medina.
De marktverdeling tussen de VS en Europa schommelt rond de 50/50, afhankelijk van prijzen en aanbodcondities. Tot de klanten behoren grote retailers als Tesco, Marks & Spencer, Aldi, Lidl en Jumbo. Canada is een logische volgende stap — heetwaterbehandeling is daar niet vereist — maar vooralsnog nemen bestaande klanten in de VS en Europa alle beschikbare volumes af. China is nog niet toegankelijk: "Daarvoor hebben we protocollen nodig tussen China en Costa Rica, en die zijn er nog niet." Japan is een markt waarvoor Medina actief bij de overheid lobbyt: "Ik probeer de regering te bewegen, want wat er in de VS met de tarieven is gebeurd, was desastreus voor ons. We moeten naar andere opties zoeken."
© FreshPlaza
Niet meer grond, wel slimmer telen
Een van de grootste structurele beperkingen voor Manga Rica is de onmogelijkheid om extra grond aan te kopen. Guanacaste is uitgegroeid tot een van Costa Rica's populairste toeristische bestemmingen, en de grondprijzen zijn sterk gestegen nu hotels en resorts de beschikbare percelen opslokken. "Grond is te duur. Dit is een toeristengebied. Mensen investeren in hotels en andere toeristische infrastructuur." Uitbreiding van het areaal is in de praktijk dan ook geen optie.
In plaats daarvan haalt Medina meer uit de 517 hectare die hij al heeft. Vroeger werden bomen geplant op 10 bij 7 meter, de standaard van 30 à 35 jaar geleden. Nu kapt hij oudere, te grote bomen en herplant hij met een hogere dichtheid. "Zo groeien we elk jaar een beetje." Daarnaast heeft een vernieuwd teeltmanagement de tijd van aanplant tot eerste productie teruggebracht van vijf naar drie jaar. Gemechaniseerd snoeien is een andere prioriteit: kleinere bomen leveren niet alleen betere vruchtkwaliteit en kleur op, maar maken de oogst ook goedkoper. "Als je de hoogte beperkt, krijg je meer takken. Meer takken betekent meer bloemen." Medina wil de productie binnen zes jaar opvoeren van 7.000 naar 10.000 ton — op dezelfde grond, dankzij betere methoden en hogere plantdichtheid.
Nieuwe rassen: kansen en grenzen
Manga Rica test momenteel 10 hectare Kent, met behulp van een systeem dat samen met Braziliaanse adviseurs is ontwikkeld. Via hormonen en specifiek teeltbeheer wordt de bloei gestimuleerd in een omgeving die van nature niet ideaal is voor dit ras. "Kent is in Europa erg bekend en populair. We proberen het hier op een alternatieve manier te telen."
Over Palmer is Medina minder enthousiast. Het bedrijf heeft productieve Palmer-bomen, maar de marktreceptie is wisselend: voor Amerikaanse kopers zijn de vruchten soms te klein. Ataulfo stelt een ander probleem: op de 18 hectare waar het ras uit Mexico is geïntroduceerd, is de smaak uitstekend, maar de opbrengsten blijven achter bij Mexicaanse normen en meer dan de helft van de productie bestaat uit kleine maten waarvoor de VS weinig interesse toont. "Mexico verscheept enorme volumes. We kunnen niet concurreren op kosten." Een groot deel van de Ataulfo-oogst wordt dan ook op de binnenlandse markt verkocht.
Krapte op de arbeidsmarkt
Manga Rica heeft het hele jaar zo'n 70 vaste medewerkers in dienst en schaalt tijdens het seizoen op naar meer dan 600 arbeiders. Die seizoenswerkers werven wordt steeds lastiger, door twee tegengestelde krachten tegelijk. Enerzijds biedt de bouwboom die het toerisme in Guanacaste aandrijft alternatief werk, vaak tegen hogere lonen dan veldarbeid. Anderzijds heeft de emigratie van Nicaraguaanse arbeiders naar de VS het arbeidsreservoir waarop de Costa Ricaanse tuinbouw traditioneel steunt, sterk uitgehold.
Om mensen te binden heeft het bedrijf de lonen moeten verhogen en in sommige gevallen woon- en maaltijdgelegenheid moeten aanbieden tijdens de eerste weken van het seizoen. Ongeveer 40% van de seizoenswerkers is Costa Ricaan, maar lokale mensen voor veldwerk aantrekken wordt elk jaar moeilijker. Medina probeert ook arbeiders op te vangen die de koffiepluk verlaten, die ongeveer samenvalt met het begin van het mangoseizoen.
© Manga Rica
Manga Rica heeft ook een sociaal initiatief: Manguitos. In Guanacaste leeft één op de drie mensen in armoede, en veel vrouwen zijn volledig afhankelijk van seizoenswerk. Manguitos biedt hen het hele jaar door werk door ambachtelijke gedroogde mangohapjes te produceren van fruit dat anders zou worden weggegooid. Het project richt zich in het bijzonder op alleenstaande moeders en biedt hen een vast inkomen en een reële uitweg uit de armoede.
Sterke colón
Fruit voor Europa en de Amerikaanse oostkust wordt verscheept vanuit Puerto Limón; een klein deel voor de westkust vertrekt via Puerto Caldera, zo'n twee uur rijden. De vaartijd naar Miami bedraagt slechts vier à vijf dagen — een belangrijk concurrentievoordeel op het vlak van aankomstkwaliteit.
De kostprijsdruk is echter reëel. Stijgende brandstofprijzen slaan neer in de bedrijfskosten — tractoren, diesel, intern transport — en in de vrachtprijzen. Daar komt nog een structureel probleem bij: de appreciatie van de Costa Ricaanse colón ten opzichte van de Amerikaanse dollar knabbelt aan de exportopbrengsten in lokale munt. "Dat raakt ons hard, het is een zeer grote impact", zegt Medina.
Eén bedrijf, één standaard
Een van de sterkste verkoopargumenten van Manga Rica is volgens Medina de uniformiteit van het product. Omdat het volledige bedrijf één aaneengesloten perceel is — het verste punt ligt veertig minuten rijden met de tractor — worden teeltomstandigheden, rijpingsschema's en oogsttijdstippen strak beheerd. Het contrast met concurrerende herkomstlanden is groot. "In een container uit andere gebieden kunnen wel tien verschillende telers zitten, met verschillende rijpheidsstadia: een allegaartje. Bij ons is consistentie waar de markt voor betaalt. Als je 22 pallets in een container hebt, rijpt alles tegelijk."
Over Manga Rica
Manga Rica is een 100% Costa Ricaans mangobedrijf met meerdere aandeelhouders, waaronder de Montecristo-groep, een gediversifieerd conglomeraat actief in diverse sectoren, vertegenwoordigd door zakenman Francis Durman. Het bedrijf beschikt over de certificeringen GlobalGAP, SMETA, Rainforest Alliance en LEAF. De laatste twee getuigen van een stevig duurzaamheidsprogramma, waarin zonne-energie een centrale rol speelt in de productieprocessen.
Voor meer informatie:
Andrés Medina (directeur)
Manga Rica
Barrio La Cruz, Liberia
Guanacaste (Costa Rica)
Tel: +506 2666 4744
[email protected]
www.mangarica.com
