De Franse aardappelmarkt staat dit jaar zwaar onder druk. Met meer dan 8 miljoen ton bereikte het seizoen 2025-2026 een recordproductie, terwijl de afzetmogelijkheden juist krimpen door teruglopende consumptie en dalende export. Om de overschotten in goede banen te leiden, werkt de sector aan een speciaal protocol.
© Vadim Ginzburg | Dreamstime
Fabrieken verwerken alleen gecontracteerde volumes
"In een normaal jaar vertegenwoordigen de vooraf gecontracteerde volumes meer dan 80% van wat de industrie verwerkt. Maar dit jaar worden er minder tonnen aan de fabrieken geleverd, omdat de verwerkingsritmes worden afgestemd op de vraag. De industrie zal daardoor niet meer kunnen verwerken dan vorig jaar en koopt geen partijen buiten contract op", aldus brancheorganisatie GIPT.
Consumptie loopt terug
De sector heeft ook te kampen met minder afzet. Na jaren van groei daalt de consumptie van aardappelproducten in de huishoudens, wat rechtstreeks doorwerkt in de industriële vraag. De precieze oorzaken zijn niet volledig duidelijk, maar GIPT-directeur Bertrand Ouillon ziet een mogelijke groeipauze: "De sector kende de afgelopen tien jaar een gestage consumptiestijging, maar nu zien we dat de prijzen stabiel blijven of licht dalen, terwijl de consumptie ook terugloopt. Diepgevroren producten doen het nog redelijk, puree staat onder druk en segmenten zoals kant-en-klaarmaaltijden zijn grilliger."
Export verzwakt
Ook op exportgebied verslechtert de situatie. De Franse frietexport groeide nog in de tweede helft van 2025, maar het conflict in het Midden-Oosten zorgt nu voor grote onzekerheid over zowel de consumptie als de exportstromen. Europa is goed voor zo'n 60% van het exportvolume; de rest gaat naar derde landen — met name Azië en het Midden-Oosten, waar de afzet momenteel afneemt. Het Verenigd Koninkrijk blijft de grootste bestemming voor Europese friet, gevolgd door Saoedi-Arabië. Binnen de grote Europese producerende landen — België, Nederland, Duitsland en Frankrijk — daalde de export van verwerkte producten vorig jaar al met 2 à 3%, terwijl de verwerkingscapaciteit blijft toenemen.
Wat de sector echter het meest vreest, is een vraagterugval door de inflatie. "Door de stijgende brandstofkosten kunnen consumenten hun uitgaven gaan beperken, wat vooral het buitenshuis eten raakt", aldus Ouillon. Regio's als Zuid-Amerika laten weliswaar nog groei zien, maar dreigen snel een strijdtoneel te worden nu alle exporterende landen daar hun volumes naartoe willen sturen. "In dat scenario kan de dominante positie van België en Nederland op de wereldmarkt de druk op de beschikbare afzetkanalen verder opvoeren, ook voor het Franse aanbod", waarschuwt Ouillon.
© Gemenacom | Dreamstime
Honderdduizenden tonnen zonder bestemming
Door de hoge productie, de zwakkere vraag en meer weigeringen schat de sector dat er in Frankrijk honderdduizenden tonnen aardappelen te veel zijn. De industrie kan dat surplus niet opvangen bij gebrek aan extra orders. Zonder ingrijpen dreigt de economische balans te worden verstoord, ook voor de verse aardappelmarkt.
De sector heeft een vergelijkbare crisis meegemaakt tijdens corona. Uit die ervaring in 2020 blijkt dat grote volumes kunnen worden ingezet als veevoer — zoals via het platform Opbovins, dat vorige maand door brancheorganisatie UNPT werd gelanceerd om aardappeltelers en rundveehouders met elkaar in contact te brengen — of als grondstof voor biogasinstallaties. "Maar ondanks alle inspanningen zullen er waarschijnlijk enorme hoeveelheden aardappelen zijn die helemaal geen bestemming vinden", stelt het GIPT.
Protocol voor verantwoorde vernietiging in de maak
Om telers met onverkochte volumes bij te staan, werkt de sector samen met Arvalis – Institut du végétal aan een eenvoudig, veilig en betaalbaar vernietigingsprotocol. Het doel is tweeledig: sanitaire risico's van ongecontroleerde opslag beperken, en telers praktische en snel toepasbare richtlijnen bieden. De gedetailleerde technische aanbevelingen worden binnenkort gecommuniceerd aan telers, coöperaties en andere ketenpartners.
De brancheorganisaties doen een dringende oproep aan alle betrokkenen — telers, telersorganisaties, coöperaties en handelaren — om hun verantwoordelijkheid te nemen. "Gezien de volumes moet iedereen zich bewust zijn van het risico. De markt herstelt zich niet op korte termijn, dus we moeten samen communiceren over goede vernietigingspraktijken, want niet alles zal een koper vinden", besluit Ouillon.
Voor meer informatie:
Groupement Interprofessionnel pour la valorisation de la Pomme de Terre (GIPT)
43-45 rue de Naples
75008 Parijs (Frankrijk)
[email protected]
www.gipt.net