Hoewel de cijfers laag lijken, is het huidige Oekraïense appelseizoen eigenlijk gemiddeld vergeleken met de seizoenen na het uitbreken van de oorlog, zegt Volodymyr Gurzhiy van de Oekraïense appelexporteur USPA Fruit: "In het seizoen 2024/2025 exporteerde Oekraïne 16.800 ton appels ter waarde van ongeveer $10 miljoen. Dit is een relatief bescheiden bedrag en een groot deel van de oogst blijft voor binnenlands verbruik, maar deze volumes geven momenteel de schaal van Oekraïense appelexport weer. Belangrijke bestemmingen blijven grotendeels stabiel: de VAE, Saoedi-Arabië, Oezbekistan, Turkije (vooral voor doorexport naar Irak en Centraal-Azië), Zweden en, in mindere mate, Maleisië. Het gebied is breed, maar de naar elke markt verzonden volumes zijn relatief klein."
Oekraïne kijkt ook naar nieuwe markten voor appelexport, specifiek naar landen waar de binnenlandse oogst tegenvalt, legt Gurzhiy uit. "Potentiële exportbestemmingen in de komende maanden zijn onder andere Turkije, dat een slechte oogst had en mogelijk een groot deel van de binnenlandse vraag kan absorberen, hoewel de doorexport waarschijnlijk gewoon doorgaat. Syrië is actiever geworden, Irak blijft een potentiële markt en er kan ook vraag komen uit Centraal-Azië en de Kaukasus."
© USPA Fruit
Een blik op januari 2026, de laatste maand waarvoor volledige statistieken beschikbaar zijn, geeft een duidelijk overzicht van hoe volumes en inkomsten de afgelopen jaren zijn veranderd, zegt Gurzhiy: "In 2024 stegen de inkomsten ondanks hetzelfde volume als in 2023 door hogere prijzen. In 2026 vertegenwoordigt het volume tot nu toe bijna de helft van het totaal van het huidige seizoen. Vergeleken met 2022 zijn de exporten aanzienlijk gedaald. Een directe vergelijking zonder de marktstructuur mee te nemen, kan echter misleidend zijn. Januari 2022 was de laatste volledige maand vóór de oorlog en een groot deel van de export ging toen naar Wit-Rusland. Als die zendingen worden uitgesloten, wordt slechts ongeveer 2.700 ton naar andere markten geleverd, ongeveer dezelfde schaal die Oekraïne sinds het begin van de grootschalige oorlog heeft gehandhaafd."
Volgens Gurzhiy biedt India een kans. "Er zijn al meerdere zendingen naar India gestuurd onder een tijdelijk fytosanitair protocol. Een duurzame aanwezigheid op die markt vereist echter een reeks succesvolle leveringen en een stabiele bevoorradingsbasis. Dit jaar is zelfs het beschikbare quota niet volledig benut vanwege een tekort aan exportkwaliteit-appels. Er is vraag, maar de vraag is of het aanbod dit consistent kan bijhouden. Het historische exportrecord van Oekraïne, 98.000 ton in 2010, blijft ver buiten bereik."
Gurzhiy stelt dat de oorlog in het Midden-Oosten de exportroutes voor appels drastisch heeft veranderd: "Containers die oorspronkelijk bestemd waren voor landen in de Perzische Golf worden nu vaak omgeleid naar Jeddah, terwijl de logistieke kosten bijna zijn verdubbeld. De situatie op de appelmarkt in het Midden-Oosten verandert bijna dagelijks. Supply chains zijn de afgelopen jaren herhaaldelijk verstoord door de oorlog in Oekraïne, de wereldwijde pandemie, de blokkade van het Suezkanaal door de Evergreen en aanvallen nabij de Rode Zee. Logistiek wordt nu realtime heringericht: nieuwe routes, andere bestemmingshavens en snelle beslissingen over vracht die al onderweg is."
© USPA Fruit
De economische aspecten van de bevoorrading van de Golf veranderen drastisch, benadrukt Gurzhiy. "Voorheen kostte een container naar Koeweit ongeveer $7.000 aan logistiek. Tegenwoordig zijn exporteurs terughoudend om vracht door de Straat van Hormuz te sturen, dus worden containers vaak in Jeddah gelost en over land vervoerd. Alleen het veranderen van de haven kost ongeveer $550, of ongeveer $1.000 inclusief havenkosten. Daar komt nog de hogere zeevracht bij, rond $4.000, en ongeveer $3.000 voor transport van Jeddah naar Koeweit."
"Als gevolg daarvan zijn de logistieke kosten van een container gestegen tot ongeveer $15.000, vergeleken met ongeveer $7.000 eerder. Dit is nog exclusief mogelijke demurrage- en monitoringkosten, aangezien containers naar Jeddah moeten worden teruggebracht. Ter vergelijking: de gemiddelde waarde van appels in een container is ongeveer $25.000, waarvan ongeveer $7.000 voorheen voor vracht werd besteed. De extra logistieke kosten naderen nu de waarde van de lading zelf. Rederijen accepteren voorlopig ook geen nieuwe boekingen," besluit Gurzhiy.
Voor meer informatie:
Volodymyr Gurzhiy
USPA Food LLC
Tel: +380 50 925 57 32
[email protected]
www.uspafood.com
