In Europa en andere belangrijke teeltregio's voor zachtfruit verandert de markt voor aardbeien, frambozen en bramen snel. In de nieuwe editie van het Soft Fruit Market Report 2026 worden de belangrijkste ontwikkelingen in de sector geanalyseerd. Het rapport is geschreven door onder meer Cindy van Rijswick, Jorge Duarte, Marco R. Butera, Matteo Molari en Agnieszka Orzeł en biedt een brede analyse van de internationale zachtfruitsector. De publicatie is gratis beschikbaar.
Het rapport combineert een internationale analyse met acht bijdragen van experts en drie casestudies van telers. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste thema's.
Europese aardbeien- en frambozensector: structuur en verschuivende teeltgebieden
Jorge Duarte van Hortitool Consulting beschrijft de structurele veranderingen in de Europese zachtfruitsector. De aardbeienteelt is sterk geconcentreerd, met Spanje, Polen en Duitsland als belangrijkste productielanden. Frambozen worden in kleinere volumes geproduceerd, maar zijn economisch belangrijk door hun hogere waarde.
Een belangrijke trend is de verschuiving van vollegrondsteelt naar bedekte teeltsystemen en substraatteelt. In West- en Zuid-Europa neemt de specialisatie in tunnelteelt en substraatsystemen voor de versmarkt toe, terwijl Centraal- en Oost-Europa sterk gericht blijven op productie voor verwerking.
Volgens Duarte zal het concurrentievermogen in de toekomst afhangen van gerichte investeringen in bedekte teelt, rasseninnovatie en een betere integratie tussen versmarkt en verwerkende industrie.
Wanneer is investeren rendabel?
Cindy van Rijswick van Rabobank analyseert de economische afweging achter investeringen in bedekte teeltsystemen. In Noordwest-Europa zijn tunnels en teelttafels inmiddels gangbaar. In andere regio's winnen deze systemen terrein door toenemende klimaatrisico's en strengere eisen vanuit de retail.
De investeringskosten zijn aanzienlijk, maar hogere opbrengsten, efficiënter arbeidgebruik en een stabieler aanbod kunnen deze kosten compenseren. Voorwaarde is wel dat telers beschikken over geschikte afzetkanalen. Van Rijswick benadrukt dat er geen universeel model bestaat: succesvolle implementatie hangt af van teeltkennis, lokaal klimaat, toegang tot kapitaal en de structuur van de afzetmarkt.
Daarnaast kunnen nieuwe rassen en innovaties in zaadveredeling de economische structuur van de sector verder veranderen.
© Milbor sp. z o.o
Belang van Poolse rassen in de bramen- en frambozensector
Agnieszka Orzeł (Dr Berry) wijst op het toenemende strategische belang van Poolse veredelingsprogramma's. De groeiende binnenlandse consumptie en exportmogelijkheden hangen nauw samen met nieuwe rassen die hoge opbrengsten combineren met stevigheid en weerbaarheid, en die geschikt zijn voor tunnelteelt en een verlengd seizoen.
Orzeł beschrijft de ontwikkeling van publieke en private veredelingsprogramma's en de rol van het Poolse National Register en het systeem voor tijdelijke bescherming van rassen. Klimaatbestendigheid, geschiktheid voor mechanische oogst en smaakkwaliteit worden steeds belangrijkere selectiecriteria. Volgens Orzeł ontwikkelt Polen zich tot een belangrijk innovatiecentrum voor Rubus-rassen in Centraal-Europa.
Nieuwe rassen veranderen de frambozenmarkt
Matteo Molari (G-Berries) analyseert de snelle introductie van nieuwe frambozenrassen en de groeiende behoefte aan marktgerichte veredeling. Belangrijke selectiecriteria zijn houdbaarheid, stevigheid, kleur en specifieke oogstvensters, vooral in regio's met winterproductie en in continentale klimaten.
Molari waarschuwt echter dat smaak niet uit het oog mag worden verloren. "Smaak blijft een cruciale factor voor langdurige consumentenloyaliteit en voor het onderscheiden van producten in de markt." Hij pleit voor nauwere samenwerking tussen veredelaars, telers en retailers. Volgens hem maakt het traditionele model van één ras voor alle markten plaats voor maatwerkstrategieën per afzetsegment.
Precisiebemesting in de moderne aardbeien- en frambozenteelt
Marco R. Butera (Better Berries) richt zich op een belangrijk technisch aspect van moderne zachtfruitproductie: precisiefertigatie. In substraatsystemen ontbreekt de bufferende werking van bodem, waardoor water- en nutriëntenmanagement nauwkeurig moet worden gestuurd.
Geautomatiseerde fertigatiesystemen, realtime-monitoring van EC en pH en sensor-gestuurde irrigatie maken het mogelijk om opbrengst, vruchtstevigheid en houdbaarheid te optimaliseren en tegelijkertijd verspilling te beperken. Hoewel deze systemen investeringen en specialistische kennis vereisen, dragen ze bij aan een efficiëntere en duurzamere productie.
© Milbor sp. z o.o
Ontwikkelingen in de verpakkingsmarkt
Justyna Bąk van de Guillin Group beschrijft hoe duurzaamheid en logistiek de verpakkingsmarkt voor zachtfruit veranderen. Monomateriaal RPET-verpakkingen, lichtere trays en topsealtechnologie winnen terrein. Daarmee kan het plasticgebruik worden verminderd terwijl de verpakkingen compatibel blijven met geautomatiseerde verpakkingslijnen.
Alternatieven op basis van vezelmaterialen worden ontwikkeld, maar plastic blijft voorlopig dominant vanwege kosten, transparantie en logistieke voordelen. Volgens Bąk zullen automatisering en recyclebaarheid de komende jaren belangrijke drijfveren zijn voor verdere innovatie, samen met de groeiende vraag naar verpakkingen met een eigen merkidentiteit.
Traysealen als sleuteltechnologie
Neil Ashton van Packaging Automation stelt dat traysealen een kerntechnologie is geworden voor het beschermen van kwetsbaar zachtfruit. Betrouwbare seals, flexibele verwerking van verschillende materialen en compatibiliteit met zowel gemodificeerde atmosfeer als standaardverpakkingen dragen bij aan minder productverlies en een stabielere logistieke keten.
Op basis van praktijkervaring laat Ashton zien hoe kleine technische verbeteringen — bijvoorbeeld machines die geschikt zijn voor papieren folies — duurzame verpakkingsoplossingen mogelijk maken zonder verlies van efficiëntie. Vooral in piekperiodes zijn processtabiliteit en consistentie doorslaggevend.
Technologie voor efficiënter verpakken
Grzegorz Mironiuk van Milbor PMC bespreekt de arbeidsintensieve realiteit van het verpakken van zachtfruit. Volledige automatisering is volgens hem in de praktijk niet haalbaar. Goed ontworpen handmatige en semi-automatische lijnen bieden vaak de beste balans tussen menselijke handeling en technologische controle.
Geïntegreerde weegsystemen en software voor productiemonitoring helpen om overgewicht te beperken, de productiviteit te verhogen en het personeelsbeheer te verbeteren. In een sector met personeelstekorten en smalle marges kunnen datagedreven verpakkingsoplossingen leiden tot meetbare efficiëntiewinst.
Praktijkervaring van telers
Naast analyses van experts bevat het rapport ook praktijkervaringen van drie teeltbedrijven: Lymouna Matysha (Marokko), Yami Fruits (Roemenië) en Gospodarstwo Ogrodnicze Chenczke (Polen). Deze bijdragen geven inzicht in hoe telers in verschillende regio's omgaan met veranderingen in teelt, rassenkeuze en marktontwikkelingen.
Voor meer informatie:
Milbor
https://milborpmc.com/
