De verstoring rond de Straat van Hormuz raakt inmiddels een groot deel van de wereldwijde scheepvaart. Ongeveer tien procent van de wereldwijde vloot is betrokken bij omleidingen. Tegelijk zijn verzekeringspremies en brandstofkosten sterk gestegen en hebben veel grote rederijen hun boekingen naar de regio stopgezet. Evofenedex zet een overzicht van alle verstoringen op een rij.
Momenteel liggen 138 containerschepen vast in de Perzische Golf met een gezamenlijke capaciteit van circa 470.000 TEU. De meeste havens in de Golf zijn wel operationeel, al gelden er beperkingen in de haven van Salalah bij de GCT-terminal.
Rederijen trekken zich ondertussen verder terug uit de regio. Cosco, CMA CGM en Hapag-Lloyd hebben de afgelopen 24 uur nieuwe boekingen van en naar verschillende bestemmingen in het Midden-Oosten opgeschort. Daarmee volgen zij het voorbeeld van MSC en Maersk, die hun activiteiten in de regio al eerder hebben beperkt.
Doordat schepen worden omgeleid, neemt de druk toe op overslaghavens in en rond de Perzische Golf en in Zuidoost-Azië. Het gaat onder meer om hubs als Singapore, Tanjung Pelepas, Colombo, Nhava Sheva, Mundra en Salalah. In verschillende van deze havens lopen de lig- en verblijftijden van schepen inmiddels op. Door de achterstanden bij vertrekhavens zal de druk op de beschikbaarheid van containers de komende weken toenemen.
Ook het luchtruim in de regio blijft onstabiel. Saudi-Arabië heeft het luchtruim deels heropend, Israël heeft het opnieuw gesloten en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun luchtruim gedeeltelijk afgesloten.
Toeslagen en extra kosten
Rederijen rekenen inmiddels extra toeslagen voor transport naar de Golfregio en de Rode Zee. Deze liggen momenteel tussen ongeveer 2000 en 4000 dollar per container. Ook voor andere regio's verschijnen toeslagen, bijvoorbeeld rond 400 dollar voor Latijns-Amerika. Het is nog te vroeg om precies te bepalen wat dit betekent voor de containerprijzen. De huidige marktonrust kan echter wel doorwerken in de tarieven voor zeevracht.
Daarnaast kunnen extra kosten ontstaan door noodmaatregelen in de scheepvaart. Rederij MSC heeft bijvoorbeeld een zogenoemde 'einde van de reis' afgekondigd voor zendingen naar de Arabische Golf. Lading wordt dan gelost in de dichtstbijzijnde veilige haven, waarna klanten zelf verantwoordelijk zijn voor de verdere afhandeling. Voor lading van en naar het Midden-Oosten kunnen daarnaast kosten voor noodberging worden doorberekend. Rederijen als CMA CGM, Maersk en Hapag-Lloyd hebben dergelijke kosten inmiddels aangekondigd.
Luchtvracht sterk beperkt
Ook de luchtvrachtcapaciteit staat onder druk door de sluiting van een groot deel van het luchtruim van de Golf Samenwerkingsraad (GCC). Emirates heeft alle geplande vluchten van en naar Dubai opgeschort tot 7 maart om 23.59 uur lokale tijd. Andere luchtvaartmaatschappijen, waaronder Etihad, Qatar Airways en Saudia, leiden hun vluchten om via Jeddah en Riyadh.
De beschikbare capaciteit wordt momenteel vooral ingezet voor het repatriëren van passagiers. Daardoor blijft er weinig ruimte over voor vracht. Wanneer luchtvrachtdiensten weer worden hervat, verwachten logistieke partijen een sterke stijging van tarieven door capaciteitsgebrek. Ook brandstof- en omleidingstoeslagen, hogere kosten voor afhandeling en opslag op luchthavens en mogelijke oorlogsrisicotoeslagen kunnen de tarieven verder verhogen.
Douane en omleidingen
Het vervoer van vracht vanuit luchthavens in de Verenigde Arabische Emiraten en Doha naar alternatieve gateways hangt af van operationele mogelijkheden en wettelijke toestemming. Voor transport van goederen vanuit de Verenigde Arabische Emiraten naar buurlanden is volledige douaneafhandeling nodig. Verzenders en ontvangers moeten daarom aanvullende documentatie aanleveren. Dit proces kan enkele dagen duren.
Langere nasleep
Zelfs als de situatie rond de Straat van Hormuz op korte termijn verandert, kunnen de gevolgen langer zichtbaar blijven. Door omleidingen en vertragingen raken containerstromen uit balans en neemt de congestie in havens toe. Daarnaast wijzen signalen uit de regio erop dat militaire operaties nog enkele weken kunnen aanhouden. Zolang veilige doorvaart onzeker blijft, blijft de druk op logistieke ketens groot.
Bron: evofenedex
