De Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over een gerichte wijziging van de verordening inzake de gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten (CMO) en enkele regels binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Met de aanpassing wil de EU de onderhandelingspositie van telers in de agrofoodketen versterken.
De aangepaste regelgeving moet bijdragen aan evenwichtigere en veerkrachtigere toeleveringsketens. Zo wordt het gebruik van schriftelijke contracten tussen telers en afnemers de algemene regel. Daarnaast worden producentenorganisaties versterkt en moet de maatregel bijdragen aan meer inkomensstabiliteit voor landbouwers.
"Dit akkoord is een betekenisvolle stap richting eerlijkere en veerkrachtigere landbouwmarkten," zegt Maria Panayiotou, minister van Landbouw van Cyprus. "Door de ondersteuning van telers te verbeteren en de rol van producentenorganisaties te versterken, geven we landbouwers extra instrumenten om te werken aan een voorspelbare en duurzame toekomst."
Belangrijkste elementen
De wijzigingen in de CMO-verordening richten zich op verschillende maatregelen om de positie van telers in de keten te versterken.
Een belangrijk onderdeel is dat schriftelijke contracten tussen telers en kopers de standaard worden. Deze contracten moeten duidelijke afspraken bevatten en ook een herzieningsclausule opnemen. Daardoor kunnen langdurige contracten aangepast worden wanneer marktomstandigheden veranderen, bijvoorbeeld bij stijgende kosten of schommelingen in de markt.
Daarnaast worden de regels voor de erkenning van producentenorganisaties vereenvoudigd. Hierdoor moet het voor telers en landbouwers makkelijker worden om zich te organiseren in erkende samenwerkingsverbanden. De EU ziet producentenorganisaties als een belangrijk instrument om de positie van telers in de keten te versterken.
Lidstaten krijgen bovendien meer mogelijkheden om producentenorganisaties financieel te ondersteunen. Via sectorale maatregelen binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid kunnen zij extra steun verlenen aan deze organisaties en hun samenwerkingsverbanden.
Ook wil de EU jonge en nieuwe landbouwers stimuleren om zich aan te sluiten bij producentenorganisaties. Volgens de Europese instellingen kan samenwerking binnen dergelijke organisaties bijdragen aan betere markttoegang en een sterkere onderhandelingspositie.
Verder worden regels ingevoerd voor vrijwillige marketingtermen zoals 'fair', 'equitable' en 'short supply chain'. Deze termen mogen alleen gebruikt worden wanneer aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, zodat zowel producenten als consumenten duidelijkheid hebben over de betekenis ervan.
Tot slot bevat het akkoord bescherming voor de term 'vlees' en een reeks vleesgerelateerde benamingen. Namen zoals onder meer beef, pork, chicken, lamb, steak, ribs en bacon worden voorbehouden aan producten die daadwerkelijk vlees bevatten. Ze mogen daardoor niet gebruikt worden voor producten zonder vlees, zoals bijvoorbeeld celgekweekte alternatieven. Volgens de EU moet dit zorgen voor meer transparantie voor consumenten en eerlijke concurrentie op de interne markt.
Volgende stappen
Het voorlopige akkoord moet nog formeel worden goedgekeurd door zowel de Raad van de Europese Unie als het Europees Parlement. Daarna kan de aangepaste regelgeving officieel worden aangenomen en in werking treden.
Bron: Raad van de EU
