Vrijdag 27 februari 2026 maakte de Europese Commissie bekend dat zij van plan is de handelsovereenkomst met Mercosur-landen Argentinië en Uruguay op voorlopige basis toe te passen. Daarmee wacht zij niet op het oordeel van het Hof van Justitie van de EU. Dat Hof moet, op verzoek van het Europees Parlement, nog beoordelen of de overeenkomst verenigbaar is met het EU-recht. De verwachting is dat ook Brazilië en Paraguay het verdrag snel zullen ratificeren.
De handelsrelatie tussen de Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse blok Mercosur wordt vaak besproken in termen van auto's, soja of rundvlees. Minder zichtbaar, maar ook relevant, is de uitwisseling van AGF. Kijken we naar de voorlopige handelscijfers voor 2025 voor groenten en fruit (bron: Eurostat), dan blijft het beeld voor de EU duidelijk negatief.
Op basis van de hoofdstuktotalen 07 en 08 van de douaneclassificatie exporteert de EU-27 in 2025 voor €261,7 miljoen aan groenten en fruit naar de vier Mercosur-landen samen. In de omgekeerde richting importeert de EU voor €1,34 miljard uit Mercosur. Per saldo betekent dat voor de EU een negatief handelsresultaat van €1,078 miljard. Het tekort zit vooral in fruit, noten en gedroogde zuidvruchten: hoofdstuk 08 is goed voor €216,5 miljoen aan EU-uitvoer, tegenover €1,145 miljard aan invoer. In groenten (hoofdstuk 07) blijft de kloof kleiner, maar nog altijd fors: €45,2 miljoen export tegenover €195,0 miljoen import.
Brazilië als spil
Brazilië is de spil van het handelsverkeer. Aan exportzijde gaat ongeveer 86% van alle EU-zendingen van AGF naar Brazilië: €225,1 miljoen op een totaal van €261,7 miljoen. Argentinië volgt op ruime afstand met €24,4 miljoen, Uruguay met €11,6 miljoen en Paraguay met amper €0,6 miljoen. Aan importzijde is de dominantie van Brazilië iets minder absoluut, maar nog altijd doorslaggevend: het land levert €914,5 miljoen, of ruim 68% van alle Mercosur-uitvoer naar de EU. Argentinië is hier een veel zwaardere tweede speler dan aan exportzijde, met €406,8 miljoen, oftewel ruim 30% van de invoerwaarde. Uruguay (€17,4 miljoen) en Paraguay (€1,4 miljoen) blijven relatief klein.
Kijken we naar de EU-lidstaten, dan is de uitvoer sterk geconcentreerd in een beperkt aantal landen. Spanje is in 2025 de grootste Europese exporteur naar Mercosur met €78,9 miljoen, gevolgd door Italië met €67,8 miljoen en Portugal met €51,4 miljoen. Samen zijn deze drie landen al goed voor driekwart van de totale EU-uitvoer. Daarna volgen Griekenland (€28,9 miljoen), België (€18,0 miljoen) en Nederland (€11,0 miljoen). De overige lidstaten spelen een veel kleinere rol; in meerdere Centraal- en Oost-Europese lidstaten is de uitvoer nagenoeg verwaarloosbaar. Aan de invoerzijde is het patroon nog schever: Nederland fungeert als toegangspoort met €701,2 miljoen, meer dan 52% van alle EU-import uit Mercosur in deze productgroepen. Daarna volgen Spanje (€258,6 miljoen), Italië (€130,7 miljoen) en Portugal (€114,0 miljoen). Duitsland, Frankrijk, Griekenland en België vormen een tweede groep, maar op duidelijk lager niveau.
Groenten
In de groentehandel blijft het tekort van de EU vooral een Argentijns verhaal. Van de totale EU-invoer van €195,0 miljoen in hoofdstuk 07 komt €162,0 miljoen uit Argentinië. Brazilië levert nog €32,7 miljoen; Paraguay en Uruguay zijn hier marginaal. Aan de exportzijde van groenten is Brazilië juist de voornaamste afzetmarkt: €29,7 miljoen van de Europese groente-uitvoer gaat daarheen. Uruguay volgt met €8,5 miljoen, Argentinië met €6,4 miljoen en Paraguay met €0,6 miljoen.
Opvallend is dat de Europese groente-export sterk gedragen wordt door Noordwest-Europa: België alleen al is goed voor €17,5 miljoen, of bijna 39% van alle EU-groente-uitvoer naar Mercosur. Nederland volgt met €10,5 miljoen en Spanje met €10,4 miljoen. Dat wijst op een exportprofiel waarin diepgevroren groenten (erwten, spinazie, mixen en andere groenten) een belangrijk gewicht hebben (€26,44 miljoen). Daarna volgt pootgoed met €9,48 miljoen. Daarvan gaat het grootste deel naar Brazilië (€7,14 miljoen) en Uruguay (€2,34 miljoen).
Aan de invoerzijde van groenten gaat het om een heel ander pakket. De zwaarste post zijn bruine bonen (€114,6 miljoen). Vrijwel dat volledige bedrag komt uit Argentinië (€92,6 miljoen), aangevuld met Brazilië (€22,0 miljoen). Daarna volgen knoflook met €28,0 miljoen, vrijwel volledig uit Argentinië, en kikkererwten met €27,3 miljoen, opnieuw bijna volledig Argentijns. Verder zijn ook zoete aardappelen (€7,08 miljoen) en uien (€5,60 miljoen) relevant. In groenten importeert de EU dus vooral bulkproducten en basisgrondstoffen uit Mercosur, terwijl zij zelf eerder verwerkte of logistiek-intensieve producten uitvoert.
© FreshPlaza
Fruit
In fruit is het verschil nog veel scherper. De EU-export van fruit naar Mercosur bedraagt €216,5 miljoen, maar de invoer loopt op tot €1,145 miljard. Binnen die fruitinvoer is Brazilië dominant met €881,8 miljoen, goed voor ongeveer 77% van al het Mercosur-fruit naar de EU. Argentinië volgt met €244,8 miljoen, terwijl Uruguay (€17,3 miljoen) en Paraguay (€1,3 miljoen) klein blijven. Aan exportzijde gaat dan weer €195,4 miljoen van de Europese fruitexport naar Brazilië. Anders gezegd: vrijwel de volledige fruitrelatie tussen beide blokken draait om de Europese afzet in Brazilië en de Europese aanvoer uit Brazilië en Argentinië.
De Europese fruitexport wordt gedragen door een relatief beperkt aantal, sterk concurrerende productlijnen. De grootste uitvoerpost is appelen met €77,6 miljoen. Daarvan gaat €77,5 miljoen naar Brazilië alleen. Binnen de EU zijn Italië (€45,5 miljoen) en Portugal (€22,1 miljoen) hier veruit de belangrijkste leveranciers, gevolgd door Spanje en Frankrijk. De tweede grote post zijn kiwi's met €50,3 miljoen. Dat product wordt vooral geleverd door Griekenland (€28,9 miljoen) en Italië (€17,9 miljoen), met Brazilië als grootste bestemming en Argentinië als tweede. Daarna volgen pruimen met €30,7 miljoen, peren met €27,9 miljoen en perziken/nectarines met €6,4 miljoen.
© FreshPlaza
Tegelijk laat de invoer uit Mercosur zien waar de Europese afhankelijkheid zit. Veruit de grootste post zijn mango's en aanverwante fruitsoorten met €286,6 miljoen, praktisch volledig uit Brazilië. Nederland is hier de centrale Europese draaischijf met €182,3 miljoen, gevolgd door Spanje (€60,5 miljoen) en Portugal (€29,1 miljoen). Daarna komen citroenen en limes met €243,6 miljoen. Dit product komt zowel uit Brazilië (€138,8 miljoen, met name limes) als uit Argentinië (€99,2 miljoen, met name citroenen), met opnieuw Nederland als grootste invoerende lidstaat. De derde grote post zijn meloenen met €169,8 miljoen, volledig uit Brazilië. Vervolgens zien we papaja's met €86,4 miljoen, watermeloenen met €65,8 miljoen en druiven met €57,9 miljoen, allemaal zwaar op Brazilië leunend. Daarnaast blijven ook peren (€45,6 miljoen, vrijwel volledig uit Argentinië), sinaasappelen (€30,8 miljoen), avocado's (€26,3 miljoen) en zachtfruit (€14,8 miljoen) relevante importlijnen.
Overlappende codes
Juist in enkele overlappende codes wordt zichtbaar waar de concurrentieverhoudingen echt liggen. De EU heeft in 2025 een duidelijk overschot in appelen: €77,6 miljoen export tegenover €17,5 miljoen import, dus een positief saldo van ruim €60 miljoen. Ook in kisi's (+€46,4 miljoen) en pruimen (+€30,6 miljoen) staat Europa sterk. Maar dat weegt niet op tegen de zware negatieve saldi in tropisch en subtropisch fruit. In mango's loopt het EU-tekort op tot bijna €286,6 miljoen. In citroenen en limes bedraagt het tekort €243,2 miljoen. In meloenen is dat €169,8 miljoen, en in papaja's €86,4 miljoen. Zelfs in producten waarin de EU zelf een exportpositie heeft, zoals peren en sinaasappelen, blijft het saldo negatief door de grote importvolumes uit Argentinië, Brazilië en Uruguay.
Geografisch gezien domineert Zuid-Europa (Spanje, Italië, Portugal en Griekenland) de Europese export naar Mercosur. Noordwest-Europa, met België en Nederland voorop, speelt relatief zwaarder in groente en in logistieke, verwerkte stromen. Aan importzijde is Nederland de centrale hub voor doorvoer en distributie binnen de interne markt, vooral voor fruit. Aan Mercosur-zijde levert Brazilië vooral tropisch fruit en meloenen, terwijl Argentinië een veel sterkere positie heeft in peulvruchten, knoflook, citrus en peren. Uruguay is een bescheiden maar zichtbare citrusleverancier. Paraguay blijft in 2025 in deze handel statistisch klein.
