De huidige situatie in de Oekraïense zachtfruitsector, en specifiek de blauwe bessen, is stabiel, ondanks een gebrek aan recente statistische gegevens, zegt Oleksandr Pukshyn, sales deputy bij de Oekraïense zachtfruitexporteur Blue Berry: "Volgens de laatste officiële cijfers uit 2021 is er ongeveer 5.500 hectare aan blauwe bessen in Oekraïne, voornamelijk geconcentreerd in de centrale en westelijke regio's. De oorlog heeft de toetreding van nieuwe 'mega-spelers' tot de markt belemmerd, maar we beschrijven de huidige situatie als horizontaal stabiel met verticale groei. Het areaal blijft gelijk, maar de opbrengst per hectare neemt toe nu jongere aanplantingen volledig productief worden. Tegen het einde van 2026 verwachten we dat de statistieken van de Ukrainian Blueberry Growers Association, in nauwe samenwerking met het Oekraïense ministerie van Landbouw, deze groeiende opbrengst zullen weerspiegelen."
Pukshyn benadrukt dat de Oekraïense zachtfruitsector tijdens de oorlog opmerkelijk veerkrachtig is geweest. "Ondanks aanhoudende oorlogsgerelateerde uitdagingen heeft de sector zich flexibel aangepast. De belangrijkste teeltgebieden blijven operationeel, maar de sector is overgeschakeld van een fase van snelle uitbreiding naar een fase gericht op optimalisatie en efficiëntie. Bedrijven hebben hun logistiek en exportroutes herzien om ervoor te zorgen dat het 'Made in Ukraine'-label een stabiele positie op de Europese markt behoudt."
© Blue Berry LLC
Investeringen in nabehandeling en technologie
Volgens Pukshyn investeren Oekraïense exporteurs momenteel vooral in de nabehandelingsfase: "Onze investeringskansen volgen grotendeels het Europese landschap, aangezien we met dezelfde wereldwijde uitdagingen te maken hebben. Telers richten zich op risicobeperking en veilige bedrijfsvoering. Belangrijke investeringen zijn onder andere de nieuwste sortering- en vriesfaciliteiten om nul-afkeurpercentages binnen de EU te garanderen, zonne-energie en industriële batterijopslag om de koudeketen te behouden bij instabiliteit van het elektriciteitsnet, en de introductie van moderne midden- en laatrijpende rassen die beter transporteerbaar zijn, langer houdbaar blijven en voldoen aan de eisen van Tier-1 retail."
Met voortdurende Russische aanvallen op de Oekraïense infrastructuur kunnen exporteurs volgens Pukshyn niet langer vertrouwen op het elektriciteitsnet: "De invasie bracht ongekende operationele uitdagingen voor alle Oekraïense bedrijven. Onze strategie verschuift van volumegericht naar precisieteelt. Irrigatie en industriële koeling van bessen vereisen een stabiele stroomvoorziening, wat problematisch is door beschietingen van infrastructuur. Daarnaast is er een tekort aan arbeidskrachten; mobilisatie en migratie hebben geleid tot een acute schaarste aan plukkers, cruciaal voor de handmatige oogst."
"Bovendien moeten we rekening houden met voortdurende militaire operaties, een dalende koopkracht van de bevolking en een tekort aan gekwalificeerd personeel. Deze factoren hebben de activiteiten van alle Oekraïense bedrijven beïnvloed en hebben geleid tot een focus op nieuwe technologieën zoals automatische plukmachines en zonne-energie om tijdens het hoogseizoen een eigen stroomvoorziening te genereren."
Veranderingen in exportmarkten
De belangrijkste exportbestemmingen zijn ook veranderd, mede dankzij een verbeterde reputatie van Oekraïense bessen: "Onze voornaamste afnemers zijn nu Nederlanders, die de Poolse importeurs hebben vervangen die vier à vijf jaar onze belangrijkste klanten waren. Deze verschuiving komt door betere erkenning en reputatie van Oekraïense telers en exporteurs, die een hoog niveau van productkwaliteit en professionaliteit hebben bewezen. Ook de Poolse boycots en de blokkade van de Oekraïense grens in 2024 hebben bijgedragen aan de zoektocht naar nieuwe markten en directe klanten."
Deze veranderingen hebben geleid tot significante verschuivingen in de importvolumes per land. "Eind 2025 importeerde Nederland 990 ton, een stijging van 34% ten opzichte van het voorgaande seizoen. Polen kocht 660 ton, 30% minder dan het jaar ervoor. Georgië importeerde 610 ton (+45%), Groot-Brittannië 570 ton (+45%). Voor Duitsland daalde de import met 20%, en Spanje importeerde 225 ton (-10%)."
Vooruitblik 2026
Voor 2026 ligt de focus volgens Pukshyn op enkele kernpunten: "De EU blijft de belangrijkste exportbestemming. Tegelijkertijd willen we de opbrengst per hectare verhogen door te investeren in moderne rassen met betere transporteerbaarheid en langere houdbaarheid. Daarnaast zal de mechanisatie toenemen en de afhankelijkheid van handarbeid afnemen, ondersteund door professioneel agronomisch beheer."
"De Oekraïense blauwe bessensector overleeft niet alleen meer; ze optimaliseert. Dit seizoen willen we aantonen dat Oekraïne een betrouwbare, hightech en systematische partner is voor de Europese voedselketen. Succes in 2026 wordt niet alleen gemeten aan geëxporteerde tonnen, maar ook aan het aantal directe, langlopende contracten met Tier-1 Europese retailers," besluit Pukshyn.
Voor meer informatie:
Oleksandr Pukshyn
Blue Berry LLC
Authorized member of Ukrainian Blueberry Growers Association
Tel: +38 067 404 22 22
[email protected]
www.blueberry.ua
www.blueberry.org.ua
