Spruitentelers Chrit en Niek Bertjens hebben naast hun teelt ook een eigen boerderijwinkel. "De producten komen voornamelijk uit de regio en hebben vaak een eigen verhaal. Het is allemaal begonnen door een foutje," lacht Chrit. "We hadden ooit per ongeluk bloemkool tussen de spruiten staan. Niek en zijn zus hebben die toen bij de weg verkocht, met een potje erbij. En dat liep als een trein."
© ZON
Het was een 'happy accident' dat een nieuw hoofdstuk opende. Het idee van een eigen landwinkel aan huis is Niek namelijk altijd bijgebleven, en sinds drie jaar hebben ze het ook echt kunnen realiseren. Een winkel waar inmiddels mensen uit de hele regio, zelfs uit Duitsland, voor omrijden. Een winkel die Chrit letterlijk op de been houdt. Want sinds zijn rugoperatie drie jaar geleden kan hij het zware werk niet meer doen, maar hier in de winkel vindt hij ritme, contact en trots. "Dit is mijn therapie," zegt hij, terwijl hij dozen met ambachtelijke vlaaien rechtzet.
© ZON
Op de gevoelige plaat
© ZONIn de loods draaien de sorteerbanden op volle toeren. Centraal in de ruimte pronkt een indrukwekkend, bijna futuristisch apparaat, de zogenaamde Sproutcam. "De machine kan zo'n 5000 kilo spruiten per uur sorteren", vertelt Chrit trots. In een moordend tempo maakt het apparaat van elke spruit die voorbijkomt 16 foto's. Elke spruit die niet perfect rond of mooi gesloten is, wordt met een luchtstoot van de band geknald. "Zonder die machine zouden we nu geen spruitjestelers meer zijn," voegt Chrit toe. "De standaard is namelijk overal dat per 100 spruiten slechts 5 spruiten mogen afwijken van de norm. Als we dat handmatig moeten sorteren, kost dat te veel tijd. Er gaat nu relatief veel verloren, maar de consument wil geen spruiten met puntjes en vlekjes. Gelukkig kunnen we alles wat eruit wordt gesorteerd hergebruiken als voedingsbodem voor nieuwe spruiten."
Dan vertellen de twee over hun keuze om de varkens weg te doen, en om volledig voor de teelt van spruiten en andere koolgewassen te gaan. "Toen mijn vader ziek werd, in de coronaperiode, ben ik gaan nadenken over de toekomst," aldus Niek. "Een eigen landwinkel was iets wat ik sowieso graag wilde, dus daar hebben we werk van gemaakt. Daarnaast leek het mij verstandig om me te specialiseren in spruiten en andere koolsoorten, zoals broccoli. Zo kan ik kennis opbouwen over deze teelt en de specialistische machines aanschaffen die we nodig hebben."
© ZON
Vader Chrit kijkt naar zijn zoon en knikt tevreden. "Toen hij zijn ideeën vertelde, was ik eerst sceptisch, maar toen ik er even over had nagedacht, moest ik hem gelijk geven; het was een goed plan. Spruiten zijn een van de moeilijkste gewassen om te telen. Ze zijn eigenwijs en het komt allemaal heel nauw. Ten eerste heb je goede kleigrond nodig, anders ben je nergens. Vervolgens heeft de plant precies op het juiste moment de juiste hoeveelheid licht en water nodig, om ervoor te zorgen dat hij mooi rechtop groeit en vervolgens ook mooie spruiten draagt." Chrit gaat verder: "Door ons hierin te specialiseren, hebben we een sterke positie. De teelt is alleen maar moeilijker geworden door de steeds strengere regels die gelden. Toen mijn vader begon met spruiten, waren er 27 spruitentelers in Limburg. Nu zijn wij nog de enige."
© ZON
De familie Bertjens is sinds kort weer aangesloten bij ZON. Voor Chrit voelt dat bijna als thuiskomen, al was hij vroeger niet altijd even tevreden. "Toen had ik het gevoel dat ZON vooral een organisatie vóór de klant was, niet voor de teler," zegt hij eerlijk. Maar de afgelopen jaren zag hij iets veranderen. Meer aandacht voor de teler, korte lijnen, betrokkenheid. "ZON is echt de goede kant opgegaan," vertelt hij. Daarom durfde hij de stap terug te zetten. ZON biedt een warm contact, vaste structuren, duidelijke afspraken en begrijpt hoe de spruitenteelt werkt. "Het geeft rust," zegt Chrit. "We weten bij ZON waar we aan toe zijn, en dat werkt gewoon prettig."
Bron: Royal ZON
