Na een complex 2025, gekenmerkt door klimaatinvloeden en lagere volumes, laat de bananensector in Costa Rica tekenen van herstel zien. Dat zegt Marcial Chaverri van de National Banana Corporation (Corbana). Over het hele jaar genomen wordt echter afgesloten met minder kartons en een lagere afzet: circa 11% minder dan in 2024. De internationale vraag blijft groter dan het aanbod. "Costa Ricaanse bananen zijn doorgaans niet voldoende om aan de marktvraag te voldoen," aldus Chaverri. De volledige oogst wordt nog steeds afgezet.
© Corbana
Areaaluitbreiding en vernieuwing van plantages
Het herstel heeft ertoe geleid dat de sector voor het eerst in twintig jaar weer inzet op uitbreiding van het areaal, gecombineerd met vernieuwing van plantages om de opbrengsten in de komende jaren te verhogen. Tegelijkertijd blijft de rendabiliteit onder druk staan. Arbeids-, logistieke en sociale kosten nemen toe, terwijl supermarktprijzen in sommige bestemmingen zeer laag blijven. "Er wordt veel gesproken over duurzaamheid, milieu en arbeidsnormen, maar dat vertaalt zich niet in de prijs in de supermarkt," stelt Chaverri. Ook het aantal certificeringen is sterk toegenomen; sommige bedrijven beheren tot wel zestien verschillende certificaten om toegang te krijgen tot uiteenlopende afzetmarkten.
Kwaliteit als onderscheidende factor
Ondanks ongunstige weersomstandigheden begin 2025 slaagde de sector erin de kwaliteit, stabiele opbrengsten en leveringszekerheid te behouden. Kwaliteit blijft een belangrijk onderscheidend element, ondersteund door strikte traceerbaarheids- en controlesystemen. Volgens Chaverri is er al meer dan vijftien jaar geen enkele afwijzing geweest op basis van traceerbaarheid, milieunormen of maximale residulimieten. Dit wordt onderbouwd door uitgebreide milieu- en arbeidsaudits binnen de sector.
© Corbana
Diversificatie van afzetmarkten
De Europese markt en de Verenigde Staten blijven de belangrijkste exportbestemmingen. Tegelijkertijd werkt Costa Rica actief aan geografische spreiding. Groeikansen worden gezien in Scandinavië, Oost-Europa, het Caribisch gebied, Zuid-Amerika, Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Azië. "Een belangrijk onderdeel van onze strategie is het diversifiëren van zowel markten als segmenten om continuïteit te waarborgen," aldus Chaverri.
Extra focus op biosecurity en innovatie
Na de vaststelling van Fusarium TR4 in Ecuador heeft de sector de biosecuritymaatregelen verder aangescherpt. Preventieve protocollen worden afgestemd met nationale autoriteiten en er lopen onderzoeks- en veldproeven naar tolerante of resistente rassen. "Zelfs als een ras resistent is, maar niet smaakvol, hebben we er niets aan," benadrukt Chaverri, waarmee hij het belang van consumentenacceptatie onderstreept.
© Corbana
Technologie en toekomstperspectief
Costa Rica profileert zich internationaal als concurrerende herkomst voor bananen dankzij hoge productiviteit, kwaliteit en sterke sociale en milieunormen onder het label "Essential Costa Rica". Toch blijven structurele uitdagingen bestaan, met name op het gebied van arbeidsbeschikbaarheid, nu jongere generaties minder geneigd zijn om in de land- en tuinbouw te werken.
Technologie wint daarom aan belang: verdere automatisering in pakstations, efficiënter watergebruik en een brede inzet van drones maken steeds vaker deel uit van de bedrijfsvoering. Op langere termijn zal de duurzaamheid van de sector niet alleen afhangen van diversificatie en innovatie, maar ook van een eerlijkere prijsvorming binnen de keten.
Voor meer informatie: 
© Corbana
Marcial Chaverri
National Banana Corporation (Corbana)
Costa Rica
Tel: +506 4002 4700
[email protected]
www.corbana.co.cr
