De Belgische Federatie van Voedselbanken (BFVB) signaleert dat 2026 een uitdagend jaar wordt voor voedselnoodhulp. De combinatie van een verwachte stijging van het aantal begunstigden en een daling van beschikbare overheidsmiddelen voor voedselaankoop zet het systeem onder druk.
Een nieuw record aan voedselnoodhulp
In 2025 ondersteunden de Voedselbanken gemiddeld 204.791 mensen per maand, iets minder dan in 2024 (209.000), via 688 lokale verenigingen. Tegelijkertijd werd een recordhoeveelheid van 27.985 ton voedsel verdeeld, een stijging van 8% ten opzichte van het jaar daarvoor. Van dit ingezamelde voedsel, waarvan 58% anders verloren zou zijn gegaan, profiteerden begunstigden van gemiddeld 136,65 kg per persoon per jaar, wat neerkomt op 5,2 maaltijdequivalenten per week. Volgens de BFVB was dit mede mogelijk dankzij bijna 14.000 vrijwilligers en samenwerking met collega-voedselbanken in Frankrijk en Nederland, de distributiesector, veilingen en organisaties zoals Waste Warriors.
© BFVB
Marc Mertens, afgevaardigd bestuurder van de Belgische Federatie van Voedselbanken: "De combinatie van een lichte daling van het aantal begunstigden en een recordhoeveelheid ter beschikking gesteld voedsel heeft geleid tot een stijging van 9% van de hoeveelheid voedsel per persoon, tot 136,65 kg per jaar. Concreet betekent dit dat wij gemiddeld meer dan vijf maaltijdequivalenten per week (5,2) konden voorzien. Dit alles was maar mogelijk dankzij de inzet van bijna 14.000 vrijwilligers in de Voedselbanken en lokale verenigingen. Een mooi eindrapport voor 2025, gekoppeld aan heel veel zorgen voor 2026."
Voor 2026 verwacht de BFVB echter een daling van het ESF+-werkingsbudget voor voedselaankopen met 10 miljoen euro, wat kan leiden tot een vermindering van 10 miljoen maaltijden. Tegelijkertijd stijgt de vraag naar voedselhulp door beleidsmaatregelen zoals de beperking van de duur van werkloosheidsuitkeringen. Als gevolg hiervan zou het gemiddelde aantal maaltijden per persoon kunnen dalen naar drie tot vier per week.
Om de impact te beperken, start de BFVB verschillende initiatieven. Zo wordt een fonds opgericht voor de aankoop van voeding, met bijdragen van particuliere donateurs en niet-voedingsbedrijven. Ook worden voedingsbedrijven en retailers aangespoord gebruik te maken van de gunstige btw-regeling voor schenkingen, en wordt de samenwerking met landbouwers en organisaties zoals Waste Warriors uitgebreid. Daarnaast werkt de federatie aan een platform om kleine schenkers in contact te brengen met lokale verenigingen en aan het wegnemen van juridische belemmeringen bij schenkingen.
"Het doel van deze nieuwe initiatieven is om minder afhankelijk te worden van overheidsfinanciering, aangezien die in tijden van budgettaire krapte steeds onzekerder wordt. Verenigingen zoals de Voedselbanken moeten steeds meer mensen opvangen met steeds minder middelen. Het is dus van cruciaal belang om andere bevoorradings- en financieringsbronnen te vinden om de vele klanten in goede omstandigheden te kunnen blijven opvangen", aldus Piet Vanthemsche, voorzitter van de Belgische Federatie van Voedselbanken.
Bron: BFVB
