Op 5 februari waarschuwde de Franse Unie van Aardappeltelers (UNPT) in een verklaring dat de sector afstevent op een van de economisch zwaarste seizoenen van de afgelopen jaren. De oorzaak: het aantal contractueel vastgelegde teeltvolumes per hectare daalt fors, in sommige gevallen met wel 20%. Volgens de UNPT dreigt 2026-2027 uit te monden in een diepe en langdurige crisis voor de telers.
Contracten met een ontsnappingsroute voor verwerkers
De organisatie slaat alarm over een toenemende trend van 'decontractualisering': het terugtrekken of afbouwen van teeltcontracten. Vooral de opzet van bepaalde contracten ligt onder vuur. Die zouden fabrikanten te veel ruimte bieden om bij een veranderende marktsituatie snel terug te schakelen naar de vrije markt, ten koste van de telers.
De UNPT stelt dat de huidige terugval in de markt voor eindproducten zoals friet vooral te wijten is aan verkeerde marktverwachtingen van industriële spelers. De gevolgen daarvan worden nu vrijwel volledig op het bord van de telers geschoven, die daar zelf geen invloed op hebben gehad.
Al maanden pleit de organisatie voor een versterking van het contractmodel. Daarmee moet worden voorkomen dat grote hoeveelheden aardappelen ongecontroleerd op de vrije markt belanden, wat de prijzen nog verder onder druk zou zetten.
Contractprijzen duiken onder kostprijs
Tot overmaat van ramp worden er contractprijzen aangeboden die tot 25% lager liggen dan vorig seizoen, terwijl de teeltkosten amper zijn gedaald. Volgens de UNPT dekken deze tarieven de kosten niet meer, waardoor telers het volledige economische risico dragen.
En die scheefgroei raakt de hele aardappelsector. De recente verhoging van de gekoppelde EU-steun voor zetmeelaardappelen is volgens de organisatie absoluut geen oplossing om de te lage marktprijzen te compenseren.
Waakzaamheid bij nieuwe aanplant is geboden
In wat zij omschrijft als een "structurele scheefgroei in risicoverdeling", die steeds zwaarder op de schouders van de telers komt te liggen, roept de UNPT haar leden op tot waakzaamheid. Elke teler wordt aangespoord om goed na te denken over de omvang van zijn teelt in verhouding tot wat er daadwerkelijk contractueel is toegezegd.
Voor meer informatie:
UNPT
unpt.fr
