Bedrijven in het Verenigd Koninkrijk die zwaar hebben geïnvesteerd in grensinspectiefaciliteiten, vragen compensatie van de overheid nu de onderhandelingen over een agrofood-overeenkomst met de Europese Unie vorderen.
Sinds het vertrek van het VK uit de EU hebben bedrijven die planten en versproducten uit de EU importeren interne inspectiepunten opgezet, ook wel control points genoemd, om de grenscontroles na Brexit te beheren. Deze faciliteiten zijn ontworpen om vertragingen en kosten bij officiële grensposten, waaronder de door de overheid beheerde locatie in Sevington (Kent), te verminderen.
Nu het VK en de EU onderhandelen over een sanitair- en fytosanitair akkoord (SPS), dat naar verwachting de meeste controles op voedselimport uit de EU zal wegnemen, maken ondernemers zich zorgen dat deze privaat gefinancierde control points mogelijk overbodig worden. Verschillende bedrijven geven aan dat ze van enkele honderden duizenden tot enkele miljoenen euro hebben geïnvesteerd in de bouw en exploitatie van deze faciliteiten.
Volgens Nigel Jenney, CEO van het Fresh Produce Consortium, hebben leden "alles geïnvesteerd van enkele honderden duizenden tot enkele miljoenen" om controles op de import van vers fruit, groenten en snijbloemen uit te voeren. "De sector heeft in goed vertrouwen proactief gereageerd op de verzoeken van de overheid; en nu wordt het aan zijn lot overgelaten, waardoor bescheiden familiebedrijven enorme bedragen kwijt zijn," aldus Jenney.
Een van de getroffen bedrijven is Provender Nurseries, een plantengroothandel die ongeveer 80% van haar assortiment uit de EU importeert. In 2024 besteedde het bedrijf circa €273.000 om een multifunctionele schuur om te bouwen tot een control point. Het project volgde op drie jaar van administratieve voorbereiding.
Op de locatie in Swanley, Kent, werden bomen uit Italië gelost voor inspectie. Volgens Stuart Tickner, site operations manager bij Provender, brengt de mogelijkheid van een SPS-akkoord gemengde gevoelens met zich mee. "Ik ondersteun het SPS-akkoord volledig," zei Tickner. "Maar tegelijkertijd hebben we veel tijd, geld en moeite gestoken in het opzetten van dit control point. Het is dus zeer teleurstellend dat het nu moet verdwijnen."
De sector wijst erop dat de situatie vragen oproept over hoe beleidswijzigingen invloed hebben op particuliere investeringen in post-Brexit-handel. Telers en importeurs van planten en AGF-producten bekijken nu of er compensatiemechanismen zullen worden toegepast als faciliteiten onder het nieuwe akkoord overbodig blijken.
Bron: Politico
