Het appelseizoen 2025/2026 in Oekraïne wordt gekenmerkt door diverse structurele marktdistorsies, zegt Volodymyr Gurzhiy van de Oekraïense exporteur USPA Fruit: "Door late voorjaarsvorst in 2025 is een deel van de oogst verloren gegaan. Tegelijkertijd liggen er nog voldoende appels in de opslag om aan de huidige vraag te voldoen. Met andere woorden: in januari zijn appels beschikbaar, maar het marktaanbod is lager dan normaal. Deze onbalans is een belangrijke reden voor de hogere prijsniveaus vergeleken met voorgaande jaren."
© USPA Fruit
Volgens Gurzhiy concurreren appels nu qua prijs direct met andere fruitsoorten: "Appels werden traditioneel gezien als een basisproduct voor Oekraïense consumenten en werden zelden als duur ervaren. Jarenlang waren ze de goedkoopste bron van vitamines. Tegenwoordig concurreren ze op prijs met citrus, bananen en ander geïmporteerd fruit. Deze situatie wordt deels veroorzaakt door een element van kunstmatige schaarste: telers houden volumes achter in opslag, verwijzend naar de recordprijzen aan het einde van het seizoen 2025. Tegelijkertijd blijft de vraag lager dan gewenst en ligt ze aanzienlijk onder het niveau van vóór de oorlog."
Het gebrek aan arbeidskrachten heeft eveneens invloed op de huidige prijzen, legt Gurzhiy uit: "De prijzen waren al hoog tijdens en direct na de oogst, ondanks dat vers geoogst fruit ruim beschikbaar was. Waarom? Door een tekort aan arbeidskrachten konden telers simpelweg niet tegelijk oogsten en vermarkten. De arbeidsmarkt verslechtert nog steeds en kan tegen het volgende seizoen kritiek worden."
© USPA Fruit
Ook de sterke export heeft de binnenlandse prijzen opgedreven: "De exportactiviteiten, die traditioneel een robuuste vraag kennen, duwen de prijzen omhoog. Oekraïense appels zijn vanaf het begin van het seizoen zeer gewild en blijven dat. Hierdoor hebben enkele van de belangrijkste telers, met goed ontwikkelde exportkanalen, prioriteit gegeven aan buitenlandse markten en in enige mate de binnenlandse verkoop verwaarloosd."
De oorlog heeft bovendien nog steeds een enorme impact op de energievoorziening: "De constante raket- en droneaanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur blijven de grootste uitdaging. Autoriteiten geven aan dat er geen energiecentrales onbeschadigd zijn gebleven. Een groot deel van de marktpartijen is daardoor aangewezen op dieselgeneratoren. In veel gevallen is de operationele tijd op generatoren nu langer dan die geleverd door het centrale net. Voor velen in Europa zou dit onverenigbaar zijn met normale bedrijfsvoering. In Oekraïne hebben bedrijven zich echter aangepast, hoewel deze omstandigheden allesbehalve normaal zijn en in essentie neerkomen op overleven, zowel fysiek als zakelijk."
Ook het weer maakt de situatie niet makkelijker: "De temperaturen zijn extreem laag. Deze winter heeft weer gebracht wat we in de afgelopen 20 jaar niet zagen. Oekraïne ervaart een recordneerslag en strenge vorst, met temperaturen in sommige regio's tot –20°C, wat de al moeilijke situatie verergert."
"Desondanks blijft het land functioneren en zich aanpassen. Veel processen zijn inmiddels bijgesteld. Oekraïense telers planten nieuwe appelrassen aan, breiden hun bedrijven uit en investeren in energieonafhankelijkheid. Opmerkelijk is dat de sector vorig jaar een M&A-transactie kende in de tuinbouw: een bedrijf uit de VAE nam een Oekraïense appelproducent over en beloofde een meerjarig investeringsprogramma. Dit is een duidelijk positief signaal voor andere buitenlandse investeerders," besluit Gurzhiy.
Voor meer informatie:
Volodymyr Gurzhiy
USPA Food LLC
Tel: +380 50 925 57 32
[email protected]
www.uspafood.com
