Toen in mei 2022 de oorlog Oekraïne trof, waren de meeste bedrijven gericht op overleven. In Kamyanka-Buzka, regio Lviv, voltrok zich echter een ander verhaal: stilletjes werd de basis gelegd voor een nieuwe verwerkingsfabriek voor zachtfruit. Geen grote aankondigingen, geen poespas, alleen consistent werk.
"Dit hadden we al voor de oorlog gepland. In april 2022 besloot de eigenaar ondanks alles door te zetten," herinnert Roman Vuykiv zich, directeur van de Kamyanka-Buzka Food Products Plant (KBZPT). Vandaag de dag is KBZPT een moderne faciliteit met tunnelvriestechnologie, exportcontracten en een duidelijke groeistrategie. De samenwerking met de Ukrainian Berry Association speelde een belangrijke rol in dit traject.
De huidige fabriek staat op de ruïnes van een eerdere faciliteit. "Dit is geen fabriek die we hebben hersteld. Alles was vernietigd, dus we hebben vrijwel alles helemaal opnieuw gebouwd," zegt Vuykiv, die vanaf dag één toezicht hield op de bouw en alles beheerde, van technologische keuzes tot veiligheidsnormen. Internationale eisen werden vanaf het begin in het project geïntegreerd, wat het latere certificeringsproces vereenvoudigde.
De bouw begon in 2022, en in augustus 2023 werden de eerste bessen ingevroren. "Het was een kleine testpartij voor partners," legt Vuykiv uit. De volledige productie startte in 2024, waarbij het bedrijf exporteurs bediende en tegelijkertijd de processen verfijnde. De fabriek richt zich vooral op frambozen, bewust gekozen omdat dit het meest toegankelijke gewas in de regio is. De capaciteit bedraagt drie ton per uur, met opslag voor meer dan 4.000 pallets bij –20°C. Kleinere volumes aardbeien, kersen en andere vruchten worden ook verwerkt, maar frambozen blijven het kernproduct.
KBZPT deed de eerste export begin 2025 naar Litouwen, en breidde later voornamelijk uit naar Duitsland. De fabriek kiest voor directe verkoop aan verwerkers en supermarkten in plaats van handelsintermediairs en verpakt producten in 2,5 kg eenheden voor de Europese markt. Zakenreizen georganiseerd door de Ukrainian Berry Association waren hierbij van onschatbare waarde. De eerste reis, naar Berry Enterprises in Nederland in mei 2025, gaf Vuykiv de kans potentiële Europese kopers direct te ontmoeten en te begrijpen hoe eindklanten en handelaren denken.
Bezoeken aan Servië, een land dat vooroploopt in de verwerking van diepgevroren frambozen, toonden het belang van verfijnde verpakking, kwaliteitscontrole en geavanceerde verwerkingstechnieken, kennis die nu KBZPT's werkwijze vormgeeft. Vuykiv erkent uitdagingen: beperkte kwaliteit van grondstoffen, gefragmenteerde leveranciers en lange logistieke ketens. De oplossing ligt in nauwere samenwerking met telers, kennisdeling en ondersteuning bij kwaliteitsvolle teelt.
Vooruitkijkend wil KBZPT meer eigen bessen telen, mogelijkheden verkennen voor kersen en groenten, de verwerking verdiepen en verder uitbreiden op de Europese markt.
"Oekraïners moeten minder concurreren en meer leren samenwerken. Samenwerking, ervaring delen en zakenreizen leveren echte voordelen op. Een fabriek bouwen is slechts het begin; deze succesvol runnen is expertise die wij graag delen," besluit Vuykiv.
Bron: uaberries.com