Een nieuwe studie van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) laat zien dat de wereld van namaakproducten nauwer verweven is met arbeidsexploitatie dan tot nu toe hard kon worden aangetoond. In het rapport From Fakes to Forced Labour concluderen de OECD en het European Union Intellectual Property Office (EUIPO) dat landen die relatief veel vervalste goederen exporteren, vaak ook kampen met zwakke arbeidsbescherming en een verhoogd risico op dwangarbeid.
Volgens een van de OECD-onderzoekers raakt dit aan de kern van hoe mondiale productieketens functioneren. "Illegale handel is zelden een op zichzelf staand probleem," zo wordt in het rapport gesteld. "Waar vervalsingen floreren, zien we vaak dezelfde structurele tekortkomingen: zwakke instituties, gebrekkige handhaving en werknemers die nauwelijks bescherming genieten."
Niet louter een economisch probleem
De handel in namaakgoederen vertegenwoordigt wereldwijd honderden miljarden euro's en vormt daarmee meer dan alleen een verliespost voor bedrijven en overheden. Het rapport benadrukt dat illegale productie juist kan gedijen in omgevingen waar arbeid goedkoop, onzichtbaar en vervangbaar is. Hoewel de auteurs voorzichtig blijven over causaliteit, is de samenhang volgens hen te sterk om te negeren.
Relevantie voor landbouw en voeding
Vooral in sectoren met lange, internationale ketens — zoals landbouw en voedsel — zijn deze bevindingen relevant. Grondstoffen als cacao, koffie, palmolie en soja worden vaak geproduceerd in landen waar toezicht beperkt is en arbeidsrechten onder druk staan. Het OECD-rapport biedt een nieuw perspectief: wie alleen kijkt naar prijs en kwaliteit, maar niet naar de omstandigheden waarin producten tot stand komen, loopt het risico indirect illegale praktijken te faciliteren.
Meer dan reputatierisico
De implicaties zijn niet alleen moreel, maar ook juridisch en economisch. Europese regelgeving rond ketentransparantie en het weren van producten die met dwangarbeid zijn gemaakt, dwingt bedrijven tot diepere due diligence. Zoals het rapport benadrukt: de aanpak van vervalsingen, arbeidsuitbuiting en ketenverantwoordelijkheid kan niet langer los van elkaar worden gezien.
Lees het volledige rapport hier
Bron: Agroberichten Buitenland
