In Saoedi-Arabië is de Taiwanese vertical farm en technologieaanbieder YesHealth Group, via een joint venture met het lokale tuinbouwbedrijf Mowreq Specialized Agriculture, gestart met de levering aan supermarktketen Panda. De productie vindt plaats in een nieuwe vertical farm in Riyad en wordt vermarkt onder de naam Jana Farm. De faciliteit is operationeel en levert inmiddels aan de markt, terwijl de productie stapsgewijs wordt opgeschaald.
Volgens Jesper Hansen, Chief Commercial Officer van YesHealth, is de farm ontworpen om binnen een jaar een productievolume van circa 2.000 kilo per dag te bereiken. "De volumes worden geleidelijk verhoogd. We kiezen bewust niet voor een onmiddellijke opschaling naar maximale capaciteit." Hij benadrukt dat het succes van vertical farming minder wordt bepaald door technologie alleen, en meer door dagelijkse operationele uitvoering. "Een farm bouwen is al complex, maar een farm goed runnen is vele malen moeilijker."
© YesHealth Group
Jesper Hansen
Taiwanese ervaring als basis voor internationale projecten
YesHealth is in Taiwan vooral bekend van de commerciële vertical farm in Taoyuan, waar het groenten verkoopt onder het merk YesHealth iFarm. De operationele ervaring op de thuismarkt vormt volgens Hansen de basis voor internationale expansie. Daarbij blijft het bedrijf ook na oplevering van projecten nauw betrokken.
"Wij ontwerpen, bouwen en exploiteren de farms, en meestal investeren we ook mee," zegt Hansen. "In al onze internationale projecten hebben we een minderheidsbelang." Volgens hem ontstaat de meeste waarde niet tijdens de bouw, maar in de dagelijkse bedrijfsvoering. 
© YesHealth Group
Stella Tsai, Group Facilitator bij YesHealth Group, naast de 15 meter hoge vertical farm in Riyad
Waarom Saoedi-Arabië geschikt is voor vertical farming
Het project in Riyad ziet Hansen niet als een blauwdruk voor elke regio, maar als een voorbeeld van waar vertical farming duidelijke meerwaarde biedt. "Vertical farms zijn vooral zinvol in gebieden met extreme omstandigheden, zoals woestijnen, koude regio's of eilanden, waar traditionele tuinbouw niet optimaal functioneert."
In Saoedi-Arabië spelen zowel het klimaat als logistieke beperkingen een rol. Sommige producten zijn lastig binnen een acceptabele versheidsperiode te vervoeren. "We telen bijvoorbeeld rucola, die normaal gesproken per vliegtuig uit Italië wordt geïmporteerd, omdat transport over zee of weg te lang duurt. Als je lokaal kunt produceren, heb je een enorm voordeel."
Daarnaast vormt de hitte een grote uitdaging. "Buitentemperaturen liepen op tot 54 graden Celsius. Dat zijn omstandigheden waar zelfs de meest geavanceerde kassen moeite mee hebben." 
© YesHealth Group
Stella Tsai samen met Danny Alhussamy, COO van Mowreq Specialized Agriculture
Geleidelijke opschaling van volumes
Dat de farm volledig operationeel is, betekent volgens Hansen niet dat er direct op volle capaciteit wordt geproduceerd. De opschaling is afgestemd op afzet en distributie. "We hebben meer dan twintig verschillende SKU's in de markt, maar nog in beperkte volumes. De volledige productiecapaciteit wordt binnen een jaar bereikt."
Het assortiment bestaat uit diverse slasoorten, waaronder botersla, romaine en ijsbergsla, aangevuld met koolgewassen, kruiden, microgroenten en eetbare bloemen. Die laatste zijn met name bedoeld voor de horeca. De producten van Jana Farm zijn verkrijgbaar in Panda-winkels in heel Saoedi-Arabië, waaronder Riyad, Jeddah en de Oostelijke Provincie. 
© YesHealth Group
Personeel en kennisoverdracht
Internationaal opereert YesHealth vooral als technologie- en kennispartner. In Riyad werkt het bedrijf op basis van een meerjarige managementovereenkomst. Technische sleutelposities binnen de farm worden ingevuld door specialisten van YesHealth uit Taiwan, terwijl de dagelijkse werkzaamheden worden uitgevoerd door lokaal aangeworven medewerkers.
"Zaaien, oogsten en het bedienen van de installaties gebeurt door lokaal personeel, dat door ons wordt getraind," aldus Hansen. 
© YesHealth Group
Stella Tsai en specialisten van YesHealth, samen met lokale operators van Mowreq in de vertical farm in Riyad
Beperkte automatisering in de beginfase
Een opvallende keuze is dat het verpakken in de Riyad-faciliteit volledig handmatig gebeurt. Dagelijks zijn hier twintig tot dertig medewerkers mee bezig. Volgens Hansen voorkomt deze aanpak dat te vroeg wordt geïnvesteerd in automatisering die later niet aansluit bij de marktvraag.
"Je moet eerst weten welke producten en verpakkingen aanslaan in de markt. Automatisering vooraf kan je vastzetten in een configuratie die niet meer past als het assortiment verschuift." Hij noemt als voorbeeld een situatie waarin de vraag naar bepaalde bladgewassen achterblijft, terwijl andere juist beter verkopen. 
© YesHealth Group
© YesHealth Group
Bladgroenten, handmatig verpakt voor de lokale supermarktketen Panda
Hoogste vertical farm in de regio
De vertical farm in Riyad is gebouwd met een hoogte van 15 meter en telt 19 teeltniveaus. Daarmee is het de hoogste vertical farm in de MENA-regio. De bouw en inbedrijfstelling werden bemoeilijkt door extreme hitte en zandstormen. "Je kunt het gebouw pas aan het einde volledig afsluiten, waardoor zand binnendringt."
Voor ingebruikname moesten alle oppervlakken intensief worden gereinigd om een dunne laag zand te verwijderen. "Dat hoort erbij als je in de woestijn bouwt." 
© YesHealth Group
Jesper Hansen geeft een toelichting aan vertegenwoordigers van het Agricultural Development Fund van het Koninkrijk Saoedi-Arabië, financier van de joint venture, tijdens de vroege bouwfase van de farm
Energie en toekomstige verduurzaming
Energie is wereldwijd een belangrijk thema in indoor farming, maar vormt in Saudi-Arabië volgens Hansen geen beperkende factor door de relatief lage elektriciteitskosten. "In koudere regio's is energie vaak bepalend voor de businesscase, maar hier speelt dat minder."
De farm is bij de start niet gekoppeld aan hernieuwbare energie, voornamelijk vanwege ruimtegebrek. Voor toekomstige projecten binnen de samenwerking met Mowreq wordt wel gekeken naar integratie van onder meer zonne-energie.
© YesHealth Group
Van technologie naar operationele discipline
Hansen plaatst het project in Riyad in een bredere ontwikkeling binnen de sector, waarin de focus verschuift van technologieclaims naar operationele realiteit. Hij verwijst naar eerdere golven van grootschalige teeltbedrijven in Azië, waarvan er veel verdwenen voordat de markt volwassen was.
"Dezelfde dynamiek zien we nu in de VS en Europa: de gedachte dat technologie alles oplost, terwijl teeltkennis en kostenbeheersing worden onderschat." Volgens Hansen ligt het onderscheidend vermogen niet in unieke systemen, maar in mensen en processen. "Niet de technologie zelf, maar de dagelijkse keuzes bepalen welke farms overeind blijven."
Voor meer informatie:
Jesper Hansen, Chief Commercial Officer
YesHealth Group
[email protected]
www.yeshealthgroup.com/farms/mowreq
