Een aanhoudend laagdrukgebied boven het noordoosten van Zuid-Afrika en Mozambique heeft in enkele dagen honderden millimeters regen veroorzaakt, nadat de bodem in december al verzadigd was geraakt door bovengemiddelde neerslag en de dammen op de teeltbedrijven vol stonden.
Grote delen van het noordoosten van Zuid-Afrika staan onder water. Vandaag heeft de South African Weather Service (SAWS) het overstromingswaarschuwingsniveau verhoogd naar het hoogste niveau. Het Kruger National Park is door de overstromingen ontoegankelijk, met water dat zich uitstrekt van horizon tot horizon.
"Door de combinatie van de reeds zeer hoge neerslag van de afgelopen dagen en de verwachting van nog meer zware regenval, blijft het risico op wijdverbreide overstromingen kritiek hoog," meldt SAWS.
Veel districten in Limpopo en Mpumalanga hebben sinds oktober het dubbele aan neerslag ontvangen vergeleken met de voorgaande twaalf maanden. De aanhoudende weersproblemen belemmeren een effectieve oogst en export van mango's en citroenen. Dit heeft al directe gevolgen voor het huidige marktaanbod en kan leiden tot vertragingen bij het nakomen van exportverplichtingen.
© Google Maps De enorme reikwijdte van de overstromingen die grenzen overschrijden
Uitstel van oogsten van mango, banaan en papaja
Een bananenteler zegt dat hij zijn adem inhoudt: pomphuizen en velden staan onder water en er blijft niets anders over dan af te wachten. Wegen zijn weggespoeld en elke rivier in de regio staat buiten zijn oevers. "Mensen die nog niet klaar zijn met het plukken van Tommy Atkins-mango's hebben hetzelfde probleem," zegt Jaco Fivaz, voorzitter van de South African Mango Growers Association. "Er zullen verliezen zijn, omdat we niet bij het fruit kunnen. Uit Hoedspruit zal deze week weinig fruit komen en de mango-oogst loopt minstens tien dagen vertraging op."
Mango's vormen een groot probleem, zegt een andere teler wiens lychee-oogst gelukkig al binnen is. "Er ligt veel mango in de boomgaard, overal staat het water. Grote regenval, alle rivieren zitten vol, de dammen zitten vol en pomphuizen staan onder water. Het ziet er zorgwekkend uit. Mango's, bananen en papaja's, alles loopt vertraging op."
Telers grijpen het minste droge moment aan om snel naar de boomgaarden te gaan en fruit van de boom of van de grond te plukken, bijvoorbeeld voor sapproductie. "De kans op kwaliteitsproblemen neemt toe; het is niet goed voor fruit om zo lang nat te blijven. Water benadrukt vlekken op de schil, waardoor klasse I-fruit als klasse II of III kan worden beoordeeld."
Een groot deel van de mango-, lychee-, zachtfruit- en Valencia-citroenboomgaarden staat onder water. Volgens SAWS worden onder andere de stad Mbombela (Nelspruit), de bredere gebieden rond Tzaneen, Giyani en Letaba, en de gemeenten Nkomazi (Komatipoort), Maruleng en Ba-Phalaborwa zwaar getroffen door overstromingen.
© EUMETSAT
Satellietbeeld tijdens stortregens op de avond van 13 januari 2026
Impact op citrus
De vroege citroenoogst, grotendeels bestemd voor export uit het uiterste noorden van het land, wordt beïnvloed door de overstromingen.
"De situatie vormt nog geen direct operationeel risico voor ons bedrijf," zegt Diederik Fourie, operationeel manager voor Noord-Zuid-Afrika bij Indigo Farming, onderdeel van ANB Investments. "Mandarijnen bevinden zich nu in de fase van interne kwaliteitsontwikkeling. Aanhoudende zware regen kan het zuurgehalte verlagen als de boomgaarden niet voldoende worden afgevoerd voor de oogst."
Jan-Louis Pretorius, CEO van Groep 91 Farming, voegt toe dat dagen met grijze lucht en beperkte zonneschijn zeker het groeitempo in de boomgaarden zullen beïnvloeden. "Het is nog vroeg in het citrusseizoen. Als dit niet veel langer aanhoudt, kan het fruit nog bijtrekken."
Volgens SAWS wordt verwacht dat de weersomstandigheden vanaf ongeveer 19 januari 2026 geleidelijk verbeteren, met meer stabiel weer vanaf 20 januari 2026.
© TikTok @safonsafari @krugerpark08 Screenshots van TikTok-video's van het Kruger National Park, gesloten voor bezoekers, overstroomd na weken van zware regenval (@safonsafari en @krugerpark08)
