De Vlaamse wekelijkse markten staan onder druk. Marktkramers signaleren een duidelijke terugval, met leger wordende dorpspleinen als zichtbaar gevolg. Consumenten ruilen de markt steeds vaker in voor een stenen winkel. Vooral textiel staat onder druk, laat de voorzitter van de VVSG en de Nationale Vrije Marktkramersvereniging David Vaughan weten aan Vilt. Boerenmarkten blijven wel klanten trekken.
De terugval van markten kent meerdere oorzaken: structurele onzekerheid, hoge instapkosten, weersafhankelijkheid en een instabiele verloning maken het beroep weinig aantrekkelijk voor nieuwe instromers. Investeringen in marktwagens lopen al snel op tot circa 100.000 euro, zonder garantie op inkomsten of restwaarde, in tegenstelling tot een vaste winkel. Daarnaast vraagt het werk lange dagen, vaak met voorbereidende arbeid die pas later wordt uitbetaald bij slechte weersomstandigheden.
Ook beleidskeuzes hebben impact. Het afschaffen van levende dierenmarkten en het verdwijnen van aanverwante kramen zorgden voor minder aanbod en minder publiek. Veel marktkramers raden het beroep dan ook niet meer aan hun kinderen aan, wat de vergrijzing in de sector versterkt.
Tegenover deze algemene terugval staan enkele positieve uitzonderingen. Boerenmarkten blijven succesvol en trekken een trouw publiek aan dat bewust kiest voor lokale, verse en gezonde voeding. Dit segment houdt duidelijk beter stand dan non-food zoals textiel en accessoires. Kerstmarkten vormen een tweede lichtpunt: door de sfeer en seizoensgebonden koopbereidheid presteren vrijwel alle sectoren daar goed.
Het is lastig om het veranderende marktlandschap goed in kaart te brengen. Actuale data hierover ontbreekt. Sinds het verdwijnen van de leurkaart en een aparte NACE-code voor ambulante handel zijn er geen betrouwbare cijfers meer over het aantal marktkramers. Daardoor is gericht beleid, promotie en matching tussen gemeenten en marktkramers moeilijk. Zowel sector als lokale besturen pleiten dringend voor een centrale databank om vraag en aanbod beter te ondersteunen.
Bron: Vilt
