De huidige koers van de provincie Utrecht biedt geen toekomstperspectief voor de Utrechtse fruitteelt. De plannen binnen het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG), de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Utrechtse Monitor Duurzame Landbouw (UMDL) en de telers in de grondwaterbeschermingsgebieden stapelen op en zijn buitenproportioneel. De gevolgen komen eenzijdig neer bij fruittelers en doen geen recht aan een sector die al generaties onderdeel is van het Utrechtse landschap. Dat stelt de NFO-afdeling Utrecht.
Daarom heeft de NFO-afdeling Utrecht, na zorgvuldig beraad, besloten per direct te stoppen met de samenwerking aan de huidige set Kritische Prestatie-Indicatoren (KPI's) binnen het UMDL.
De afgelopen weken is er al veel te doen geweest rondom het UPLG. Vorige week maandag (5 januari) was er nog een informatiebijeenkomst, georganiseerd door Agractie in samenwerking met o.a. de NFO, gevolgd door Praten met de Staten op 6 januari, waar verschillende insprekers een heldere en eensgezinde boodschap namens de fruitsector aan de provincie brachten.
Het ontbreken van toekomstperspectief en de niet vooraf afgesproken koppeling tussen de UMDL-KPI's en het UPLG hebben ertoe geleid dat de NFO-afdeling Utrecht de samenwerking aan de KPI's heeft stopgezet.
Het UMDL fungeert als instrument om UPLG-doelen te realiseren
De provincie heeft herhaaldelijk gezegd dat het UMDL losstaat van het UPLG. In de praktijk blijkt het tegenovergestelde. De huidige UMDL-KPI's worden ingezet om UPLG-doelen te realiseren. Deze koppeling is niet vooraf inzichtelijk gemaakt en werd pas duidelijk toen het proces al ver was gevorderd.
Hierdoor sturen de KPI's direct op beleid dat voor veel fruitteeltbedrijven geen ruimte laat om het bedrijf toekomstbestendig voort te zetten. Dat heeft het vertrouwen ernstig geschaad.
Pierre Jongerius, voorzitter NFO-afdeling Utrecht: "Waarom meedoen aan deze set KPI's als je geen toekomstperspectief ziet voor je bedrijf."
Provincie geeft geen duidelijkheid
De NFO Utrecht wacht al weken op antwoorden op vragen die bepalend zijn voor continuïteit.
De provincie geeft geen duidelijkheid over:
- de ruimte voor bemesting in en rond Natura 2000-gebieden vanaf 2027
- de gevolgen van het inperken van vrijstellingen voor het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen
- wat omvatten de KRW-maatregelen en wat zijn de consequenties voor telers in en rond grondwaterbeschermingsgebieden
- de impact van peilverhogingen in veengebieden
- de reden waarom doelen voor natuur en woningbouw wél zijn uitgewerkt, maar doelen voor land- en tuinbouw ontbreken
- de toekomstvisie van de provincie op de fruitteelt in Utrecht
- Het risico ligt volledig bij de bedrijven.
Sturing zonder onderbouwing is buitenproportioneel
De provincie toont niet aan dat de gekozen sturing proportioneel is ten opzichte van Europese en landelijke verplichtingen. Ook is niet inzichtelijk welke onderdelen voortkomen uit wettelijke kaders en welke voortkomen uit provinciale keuzes.
De NFO-afdeling Utrecht vraagt de provincie om:
- helderheid over verplichtingen versus provinciale keuzes
- Een onderbouwing die controleerbaar en uitlegbaar is
- beleid dat gebaseerd is op feitelijke en meetbare gegevens
- een perspectief dat recht doet aan een sector die al generaties in Utrecht actief is
Zonder deze basis acht NFO-afdeling Utrecht verdere uitwerking van KPI's niet verantwoord.
Hoe nu verder?
NFO-afdeling Utrecht heeft zich tot nu toe maximaal ingespannen voor het UMDL-traject. Het stopzetten van de medewerking aan deze KPI-set betekent niet dat de NFO zich terugtrekt uit andere gesprekken. Over UPLG, KRW, Natura 2000 en gebiedsprocessen blijft de NFO-afdeling Utrecht in gesprek met de provincie.
Op 14 januari is er een bijeenkomst over het UMDL waarvoor tientallen Utrechtse fruittelers zich hebben aangemeld. Dat moment biedt de provincie de kans om samen een eerste stap te zetten naar een realistische, werkbare en onderbouwde set KPI's. Bestuursleden van NFO-afdeling Utrecht sluiten daarbij aan, om te kijken of het gesprek opnieuw, op basis van wederzijds vertrouwen, vormgegeven kan worden.
Bron: NFO
