Na zeven opeenvolgende seizoenen van ernstige waterschaarste begint de Marokkaanse land- en tuinbouwsector het seizoen 2025/26 met een aanzienlijk verbeterde situatie op het gebied van water, zegt Fatiha Charrat, adjunct-directeur van de Delassus Group: "De zware regenval sinds eind 2025 heeft de damreserves flink aangevuld, waardoor het vertrouwen op boomgaardniveau is hersteld en de vooruitzichten voor vruchtontwikkeling zijn verbeterd. Per 7 januari 2026 heeft Marokko een totale opslagcapaciteit van 16,76 miljard m³ in zijn dammen, met een feitelijk volume van circa 7,52 miljard m³. Dit brengt de nationale vullingsgraad op 44,86%, een flinke stijging ten opzichte van iets meer dan 31% midden december. Deze herstelmaatregel markeert een duidelijk keerpunt na meerdere jaren van cumulatief watertekort en biedt cruciale steun voor irrigatie tijdens de vruchtgroei."
© Adil Gadrouz / Le360Al Wahda Dam, de grootste dam in Marokko, gelegen in de Gharb-regio
Hoewel deze regenval structureel positief is voor de Marokkaanse land- en tuinbouw, zorgt ze tegelijkertijd voor kortetermijnverstoringen in het citrusexportprogramma, legt Charrat uit. "Oogstvertragingen, te verwachten opstoppingen bij pakstations en hogere kwaliteitsrisico's dwingen de sector nu om de aanvankelijk voor het seizoen vastgestelde exportverwachtingen te herzien. Voor citrusproducenten vertaalt de verbeterde watervoorziening zich in betere vruchtontwikkeling en een hoger kaliberpotentieel. Op middellange termijn is de regen duidelijk positief voor zowel de huidige oogst als de voorbereiding van de volgende bloei. Tegelijkertijd heeft de aanhoudende regenval een direct operationeel effect op de exportlogistiek. Oogstactiviteiten zijn herhaaldelijk onderbroken, de toegang tot boomgaarden is beperkt en de plukvensters zijn aanzienlijk verkort in alle teeltgebieden."
Hierdoor is de start van het exportseizoen, met name voor Nadorcott-mandarijnen, al met enkele weken vertraagd, aldus Charrat: "Wanneer de weersomstandigheden het oogsten weer toelaten, wordt verwacht dat de volumes tegelijk bij de pakstations aankomen, wat opstoppingen veroorzaakt en de sector beperkt in het soepel afhandelen van de geplande exportstromen. Lange periodes van vochtigheid roepen ook zorgen op over de kwaliteit na de oogst. Toenemende risico's op schilschade, microbarsten en schimmeldruk worden al gemeld in bepaalde regio's, zoals Gharb, wat de pack-out voor exportfruit kan verlagen en de houdbaarheid kan verkorten."
Volgens exportgegevens per 7 januari 2026 is de impact van deze verstoringen duidelijk, zegt Charrat: "De totale citrusexport bereikte circa 580.700 ton, vergeleken met 706.100 ton op dezelfde datum vorig seizoen, een daling van ongeveer 17,8% jaar-op-jaar. Dit verschil weerspiegelt vertraagde oogst, lagere pack-out en gemiste exportvensters aan het begin van het seizoen. De exportprognoses die in oktober werden gepubliceerd gingen uit van een normale oogstvoortgang en een gelijkmatig tempo van export gedurende het seizoen. Gezien de huidige omstandigheden verwachten marktspelers steeds vaker een neerwaartse bijstelling. Op basis van veldobservaties en logistieke beperkingen overweegt de sector momenteel een verlaging van de exporteerbare volumes van 10% tot 20% ten opzichte van de oktoberramingen, voornamelijk veroorzaakt door vertraagde oogst, lagere pack-out en gemiste exportvensters."
© Delassus
Nadorcott-mandarijnen, Marokko's vlaggenschip in de export, zijn volgens Charrat bijzonder kwetsbaar voor dit weerpatroon: "Het exportvenster van deze variëteit is zeer gevoelig voor oogsttijd, fruitconditie en logistieke doorstroming. Langdurige regenval vertraagt de optimale rijping en beperkt de toegang tot boomgaarden, waardoor het oogstschema wordt samengeperst. Op basis van huidige verzendgegevens, veldobservaties en station-niveau pack-outprestaties ontstaan meerdere scenario's. In een centraal scenario zouden de Nadorcott-exportvolumes voor 2025/26 15% tot 20% lager kunnen uitvallen dan in oktober verwacht, voornamelijk door vertraagde oogst, lagere opbrengst van exportkwaliteit en congestie tijdens piekweken."
"In een ongunstiger scenario, als de vochtige omstandigheden aanhouden tot laat in de winter, kunnen de exportreducties oplopen tot 20%–25%, met een grotere afzet naar de binnenlandse markt en kortere exportprogramma's naar verre bestemmingen," vervolgt Charrat. "Een gedeeltelijk herstelscenario blijft mogelijk als het weer snel stabiliseert, waardoor stations de stromen kunnen egaliseren en een deel van het verloren volume in februari-maart kunnen inhalen. Het tekort aan het begin van het seizoen wordt echter waarschijnlijk niet volledig gecompenseerd. Ondanks deze beperkingen blijft het kaliberpotentieel gunstig en kan de kwaliteit verbeteren zodra de oogst genormaliseerd is, wat de waarde op geselecteerde programma's ondersteunt."
© Delassus
Charrat benadrukt dat pakstations zich moeten aanpassen aan de huidige situatie en hierover zijn geïnformeerd: "Op basis van ervaring uit eerdere regenrijke seizoenen hebben Marokkaanse pakstations hun operationele best practices herzien en specifieke procedures geïmplementeerd om de impact van overtollig vocht te beperken. Deze maatregelen omvatten strengere fruitinnameprotocollen, verbeterde droog- en ventilatieprocessen, aangepaste was- en fungicideprogramma's, versterkte sorteercriteria om latente defecten te beperken, en strenger toezicht op koudeketenparameters om kwaliteit en houdbaarheid te behouden."
"Daarnaast passen veel operators hun werkroosters en logistieke planning aan om de piekvolumes bij hervatting van de oogst te beheren, met als doel knelpunten te beperken en de dienstverlening voor belangrijke exportprogramma's te waarborgen. Voor internationale kopers blijft Marokko een belangrijke oorsprong voor citrus, maar een waar het aanbod mogelijk ongelijkmatiger is dan aanvankelijk verwacht. Zorgvuldig programmabeheer, flexibiliteit in verzendvensters en nauwe coördinatie met leveranciers zijn in de komende weken essentieel," besluit Charrat.
Voor meer informatie:
Fatiha Charrat
Delassus Group
[email protected]
www.delassus.com
