Veel agrarische ondernemers ervaren dat de meerprijs die zij ontvangen voor productie onder een duurzaamheidskeurmerk onvoldoende is om de extra kosten te compenseren. Dat blijkt uit de eerste tussenresultaten van de AgroNutri Monitor 2026, een grootschalig onderzoek naar prijsvorming en de positie van boeren en tuinders in de keten. Inmiddels hebben ruim 1.000 agrarische ondernemers aan het onderzoek deelgenomen.
De gepresenteerde resultaten geven een voorlopig beeld op basis van de tot nu toe ontvangen reacties. Om betrouwbare uitspraken per sector te kunnen doen, streven de onderzoekers naar een minimale deelname van 1.500 boeren en tuinders.
De AgroNutri Monitor wordt uitgevoerd door Wageningen Social & Economic Research en Geelen Consultancy, in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Het onderzoek wordt breed ondersteund door agrarische belangen- en telersorganisaties.
Consument kiest volgens boeren vaker voor prijs
Agrarische ondernemers die werken met een Nederlands duurzaamheidskeurmerk, maar aangeven dat de meerprijs de extra kosten niet (volledig) dekt, wijzen vooral op het gedrag van de consument. Bijna vier op de tien ondernemers geven aan dat prijs voor consumenten belangrijker is dan duurzaamheid.
Daarnaast noemen respondenten een gebrek aan waardering voor het keurmerk, zowel bij consumenten als bij afnemers. Ook de onderhandelingspositie van afnemers speelt volgens veel ondernemers een rol. Zij geven aan dat afnemers hun marktmacht gebruiken om slechts een deel van de extra kosten te vergoeden.
Financiële zekerheid bepalend voor overstap
Ook agrarische ondernemers die momenteel nog niet produceren onder een Nederlands duurzaamheidskeurmerk zijn bevraagd. Voor deze groep blijken financiële randvoorwaarden doorslaggevend bij een eventuele overstap. Meer dan de helft van de respondenten geeft aan dat een vergoeding voor extra kosten of hogere opbrengstprijzen hen het meest zou helpen om onder een keurmerk te gaan produceren.
Andere vaak genoemde factoren zijn een extra vergoeding tijdens de overgangsperiode, bijdragen in certificerings- en controlekosten, rentekorting bij de bank en meer afnamezekerheid via langere contracten. De resultaten laten zien dat de bereidheid om te verduurzamen bij veel ondernemers aanwezig is, maar dat financiële zekerheid en duidelijke afspraken binnen de keten essentieel zijn.
Oproep tot verdere deelname
De AgroNutri Monitor richt zich op meerdere sectoren binnen de land- en tuinbouw, waaronder de melkveehouderij, varkenshouderij, aardappelteelt, fruitteelt, glasgroenten en vollegrondsgroenten. Om per sector goed onderbouwde conclusies te kunnen trekken, is verdere deelname noodzakelijk.
De vragenlijst staat nog open en deelname is volledig anoniem. Het invullen kost circa 5 tot 10 minuten. Ondernemers kunnen aan het einde van de vragenlijst aangeven of zij het eindrapport willen ontvangen.
Deelname kan hier of via www.geelen-consultancy.nl/prijsvorming
Voor meer informatie:
Geelen Consultancy
[email protected]
www.geelen-consultancy.nl
