De bananenprijzen zijn momenteel zo hoog dat de kopers voor schoolvoedingsprogramma's zijn gestopt met het kopen van bananen, zegt Thomas van Tonder, een agent van Exec-U-Fruit op de gemeentelijke AGF-markt in Johannesburg. Exec-U-Fruit werd in 1998 opgericht door Carlos Dos Ramos, Gavin Cos en Nelson Gomes en is vandaag de dag het op twee na grootste fruitagentschap op de markt van Johannesburg.
Bananen uit Eswatini (voorheen Swaziland), "het centrum van de bananenteelt in zuidelijk Afrika", zegt Thomas van Tonder van Exec-U-fruit.
Informele handelaren hebben ook moeite om de prijzen van meer dan R200 (10,5 euro) voor kleine, klasse II bananen bij te houden; fruit dat normaal gesproken op het teeltbedrijf aan de 'bakkiesmuis' (kleinschalige handelaren) wordt verkocht, wordt nu verpakt en naar de gemeentelijke markten gestuurd waar het voor 'fenomenale' prijzen wordt verkocht.
Bananen zijn belangrijk voor het dieet van de Zuid-Afrikanen die ermee zijn opgegroeid als overvloedig voedsel. "Jaren geleden waren bananen het goedkoopste product op de markt. Toen ik hier in 1992 begon, werden ze verkocht voor R20 [1,05 euro], R30 voor een doos, dat was toen 20 kg." Nu kosten extra grote bananen vanaf R300 (15,8 euro) per karton van 18 kg in Gauteng. In de Kaap wordt het duurder omdat de markten die het dichtst bij de teeltgebieden liggen - die in Gauteng en KwaZulu-Natal - de voorkeur krijgen.
Retailers betalen deze prijzen omdat ze geen keus hebben.
De huidige hoge bananenprijs is geen piek, wijst hij. Vorig jaar bereikte de prijs ook kortstondig R300, maar de duur van deze prijsniveaus dit jaar is opmerkelijk. "De sector is in de loop der jaren erg veranderd," merkt hij op, "en bananen zijn meer een nichemarkt geworden."
Bananen verkocht op de Tshiamo-markt, City Deep
Recordbreker cycloon Freddy en de vrieskou van juli 2024
Twintig maanden nadat tropische cycloon Freddy, die 36 dagen duurde en door de Wereld Meteorologische Organisatie werd uitgeroepen tot de langstdurende tropische cycloon ooit, zigzagde tussen Madagaskar en zuidelijk Afrika, zijn de bananenvelden nog steeds aan het herstellen. De schade strekte zich uit tot Komatipoort, in het noordoosten van Mpumalanga, maar was het ergst in de Mozambikaanse bananenvelden.
Toen kwam de zwarte vorst van juli 2024, die vooral schade toebracht aan bananenvelden in Levubu en Tzaneen, met als resultaat weinig bananen, waarvan er veel niet meer rijpten, maar nog wel rijpten, waardoor de kleine vruchten vroeg geoogst moesten worden.
Beperkte rijping leidt tot lagere kwaliteit en dus lagere prijs
Bananen zullen pas in maart volgend jaar weer in overvloed beschikbaar zijn. Hij verwacht niet dat de bananentekort van twee jaar geleden zich zal herhalen.
De overvloed aan bananen wordt echter bemoeilijkt door het gebrek aan rijpingsruimtes op de gemeentelijke markten in het hele land. Hij wijst op de verouderde rijpingskamers op de markten in Johannesburg, waar hij werkt: er zijn slechts de helft van de benodigde ruimtes beschikbaar, en enkele zijn buiten gebruik.
Bananenrijpkamers op de markt van Johannesburg
"Vergeet niet, dit is een abnormaal jaar. Vorig jaar hadden we veel te weinig ruimte in de rijpingskamers voor onze bananen, en dat beïnvloedt de prijs: producten staan buiten, en als het 30°C is, worden de bananen ook 30°C. Wanneer er weer ruimte beschikbaar komt, stabiliseer je de temperatuur langzaam naar 14°C, wat vier of vijf dagen aan het proces toevoegt." Ondertussen worden consumenten bananen verkocht met een verstoorde koude keten, wat resulteert in een kortere houdbaarheid en meer verspilling van bananen.
Naast bananen biedt Exec-U-Fruit ook aardbeien, blauwe bessen, watermeloenen en appelen aan. Het bedrijf heeft 100% van het marktaandeel in ananas.
Voor meer informatie:
Thomas van Tonder
Exec-U-Fruit
Tel: +27 11 613 6101
[email protected]
https://www.facebook.com/ExecufruitAgents/
