De afgelopen vijf jaar heeft de Spaanse citrussector een drastische structurele verandering ondergaan, in navolging van een trend die al een paar decennia aan de gang was. De grote supermarktketens in veel Europese landen hebben aan koopkracht gewonnen. Een groot deel van de markt is nu in handen van een beperkt aantal spelers. Als reactie worden er grote tuinbouwgroepen gevormd met de inbreng van investeringsfondsen, die steviger staan in de aan- en verkoop van het fruit. Op dit moment is een kwart van de citrussector in Spanje al in handen van investeringsfondsen, en nog steeds blijven er coöperaties hun deuren sluiten. In de provincie Castellón is 80% van de coöperaties in 30 jaar verdwenen.
In deze context ontstaat een innovatief project dat de aandacht heeft getrokken van de sector, namelijk de unie van een particulier bedrijf en een grote coöperatie, Grupo Clasol en Cooperativa San Alfonso, beiden uit Castellón. In totaal zullen ze vier pakstations beheren: twee in de provincie Castellón, één in het zuiden van Tarragona en één in Murcia, naast 2.500 hectare teelt en meer dan 2.000 werknemers.
"Deze integratie zal het beste van het coöperatieve en private model combineren in zowel teelt als afzet", zegt César Claramonte, CEO van Grupo Clasol. "Een particulier bedrijf kan sneller beslissingen nemen dan een coöperatie, en in het geval van San Alfonso hebben we het over een transatlantisch bedrijf met meer dan 1.000 leden. De technologie in het pakstation is geavanceerd en ze hebben de capaciteit om grotere volumes te verwerken dan ze momenteel doen."
"Ondanks het feit dat we een groot potentieel hebben in vergelijking met kleinere coöperaties, zien we de noodzaak om het nog grootser aan te pakken", zegt Emilio Balaguer, voorzitter van San Alfonso. "Gezien de moeilijkheden die deze sector de afgelopen jaren heeft ondervonden, is dit project opwindend voor onze leden. We hebben de steun van 95% van de leden gekregen binnen een omvangrijk en divers publiek, van kleinschalige telers tot ondernemingen met een groot areaal."
Een model dat kleinschaligheid blijft waarderen
"Dit project is niet alleen gericht op het verbeteren van de efficiëntie en de verkoop, maar stelt zich ook open voor meer kleinschalige telers en coöperaties, en het biedt een alternatief voor de traditionele tweedegraadscoöperaties. San Alfonso heeft al de integratie van de coöperatie Agroal bereikt en staat open voor nieuwe toevoegingen die willen toetreden tot een andere structuur. Het zou veel gemakkelijker zijn om de teelt van telers direct te beheren zonder de opbrengst te hoeven kopen, gezien de enorme kostenbesparing. Zo kunnen we, afhankelijk van de rassen, de commerciële mogelijkheden beter in de gaten houden om maximale winstgevendheid voor de telers na te streven", legt Emilio Balaguer uit.
De coöperatie gaat de uitdaging aan om de in de streek populaire kleinschaligheid te behouden. Dat doet ze door een structuur voor te stellen die kan concurreren met grote teeltbedrijven door efficiëntie en lage kosten te combineren. "We moeten het kleinschalige landbezit verdedigen, want we niet mogen vergeten dat de rijkdom in de tuinbouw van dit gebied afkomstig is van dit model. Het is niet gemakkelijk om te concurreren met grote teeltbedrijven die het voordeel hebben van de lage kostenstructuur, maar aan de andere kant komt 80% van het kwaliteitsfruit van zorgzame kleinschalige telers, iets wat ondenkbaar is in het model van grootgrondbezit. Dus als we erin slagen kleinschalige landbezit te groeperen en het te combineren met een goed kostenbeheer, dan kan het overleven", stelt César Claramonte.
Jaarrond constant aanbod
"We gaan officieel van start op 1 juli, na de voltooiing van de integratie. Het project stelt tot doel jaarrond citrus te kunnen aanbieden. De citrusteelt in Spanje stelt ons in staat om van oktober tot en met maart zeer grote volumes te verwerken, maar we willen ook het aanbod in de rest van de maanden waarborgen", zegt Emilio Balaguer, voorzitter van Cooperativa San Alfonso.
"Spanje is en blijft onze belangrijkste herkomst. We doen veel investeringen in testen om de houdbaarheid van ons eigen fruit te verlengen en we zijn er al in geslaagd om Valencia sinaasappelen te leveren tot 15 september", zegt de hoogste verantwoordelijke van de coöperatie.
Daarom zoekt Grupo Clasol, samen met San Alfonso, naar verdere diversificatie van hun rassen. "Er zijn rassen die niet erg concurrerend zijn en die zullen worden vervangen door andere beschermde variëteiten met een behoorlijke productiviteit, een hoogwaardige kwaliteit, een lage uitval en goede acceptatie door de consument. Met de nieuwe rassen willen we vooral het tweede deel van het seizoen verlengen en de klanten langer bevoorraden", zegt César Claramonte.
Verliezen sinaasappelen aan populariteit ten gunste van mandarijnen?
Dit jaar zijn de prijzen van sinaasappelen aanzienlijk gestegen door de sterke daling van de opbrengst in Spanje, wat in een context van koopkrachtdaling de consumptie heeft vertraagd. César Claramonte stelt echter dat in tegenstelling tot wat men denkt, de sinaasappel geen terrein prijsgeeft aan de easy peelers. "Wij verhogen onze verkoop zelfs elk jaar. Hoewel de Spaanse sinaasappelsector meer concurrentie moet dulden van derde landen in vergelijking met mandarijnen of clementines, betwijfel ik ten zeerste dat supermarkten minder sinaasappelen verkopen."
"We zien dat de grote ketens prioriteit geven aan sinaasappelen wanneer die beschikbaar zijn, omdat de consumptie ervan nog steeds sterk geassocieerd wordt met het bestrijden van griep en verkoudheid vanwege het hoge vitamine C-gehalte. Tot de kerstperiode was de vraag rustig, maar met de komst van de kou en de griepgolven is te zien hoe de verkoop weer aantrekt", voegt Emilio Balaguer toe.
De grootste uitdaging voor dit nieuwe project: de mensen
"Hoewel we samen zullen werken, zijn we twee totaal verschillende organisaties. We voeren immers verschillende processen in de waardeketen uit. De uitdaging zal zijn om veel manieren van doen te verenigen en ervoor te zorgen dat iedereen zich op zijn gemak voelt, de neuzen in dezelfde richting. Het moeilijkste in elk proces zijn altijd de mensen, maar zij maken wel het verschil. Als we niet die synergie en wederzijds vertrouwen hadden gevoeld tussen de mensen die bij de onderhandelingen betrokken waren, zaten we hier nu niet. Het is zonder twijfel een project dat door iedereen met veel enthousiasme wordt onthaald", besluiten de twee leidinggevenden.
Voor meer informatie:
César Claramonte
Grupo Clasol
Tel: +34 964585947 (Spanje)
[email protected]
www.clasol.com
Emilio Balaguer
Cooperativa San Alfonso
Tel: +34 964 62 30 00 (Spanje)
[email protected]
www.sanalfonso.es
