Tholen - Richting de winterperiode, en met name Kerst, is witloof in België nog altijd een veelgevraagd product. Of bij iedereen dit jaar weer witloof op het bord zal verschijnen, is echter nog maar de vraag. De aanhoudende regen zorgt voor spanning op de markt. "De periode richting Kerst is de belangrijkste periode voor veel wintergroenten, en met name witloof, maar er is geen continuïteit. Sommigen zijn nog bezig met oude wortelen en anderen zijn al overgestapt op nieuwe. Ik denk dat de aanvoer in december zeer twijfelachtig wordt", zo luidt Charles Cattoir van Primalof de noodklok.
Grootste boosdoener blijkt de hevige regenval in grote delen van België. "Het is zeer nat. Er is zeker wel iets aan pennen gerooid, maar we zouden nu tussen de 40 en 60 procent moeten zitten. Ik denk dat we nog niet eens op 20 procent zitten. Daarnaast zie je dat veel telers werken met verschillende rassen, maar de geschikte vroege rassen zitten veelal nog in de grond. Dat zorgt ervoor dat telers gaan experimenteren met rassen die eigenlijk niet geschikt zijn voor productie in november en december, maar toch gezet worden om niet stil te hoeven vallen."
Qua rooien ziet Benny Cuypers van BelOrta het iets rooskleuriger in, maar ook hij geeft aan dat het weer van essentieel belang zal worden. "Ik schat dat we op dit moment tussen de 25 en 35 procent zitten, wat er gerooid is. Maximaal 40 procent. Het is afhankelijk van teler tot teler, maar er zal echt een droge periode moeten komen. We paniekeren nog niet, maar de telers gaan verder op de schrale momenten dat ze even de pennen uit de grond kunnen halen tussen de regen door. We hebben nog wel wat tijd, maar 1 van de komende weken zal het toch stilaan droog moeten gaan worden. Het enige wat echt catastrofaal kan zijn, is als het gaat vriezen. Dan ontstaan er echt problemen."
Groot onevenwicht
Zo kijkt Charles er ook naar. "Het grootste vraagstuk gaat zijn wat het weer gaat brengen in de komende 4 weken. Ik denk dat het een utopie is om te denken dat alles van het land gaat komen. Sommige streken, zoals West-Vlaanderen of delen van Frankrijk, zijn zeer zwaar getroffen. We kijken dagelijks naar het weerbericht en pakken de goede dagen aan om aan de slag te kunnen gaan. Met de natheid zal het voorlopig nog enkel om vertraging gaan, maar de basis van het seizoen was ook al minder. Door de late zaai, was er procentueel veel minder zaad gezaaid, waardoor er al minder wortelen van het veld konden komen. Bij een normale situatie was er dus al een licht tekort geweest tegenover de behoeftes van de markt, maar nu zal er een nog groter onevenwicht komen."
Daarnaast maken de overgelopen velden ook van de kwaliteit een zorgenkindje. "Dat is een zeer groot vraagteken. Witloof die al weken in zeer natte grond heeft gestaan, is gevoelig voor ziektes." Benny beaamt dit: "Het is misschien nog te vroeg om echt over tekorten te spreken, maar we zien nu al een overgang van de productie van oude naar nieuwe wortelen bij sommigen en dat verloopt zeer moeizaam. Sommigen gaan lang door met oude wortelen, wat niet altijd de kwaliteit geeft die men wil. Daarnaast geven de nieuwe wortelen door de omstandigheden ook niet de gewenste producties. Het volume op de markt is niet groot en dat zien we ook in de prijzen momenteel."
Kerstperiode
Want de prijzen gaan door het dak. Op de Belgische veilingen zijn ze even richting de 3 euro gegaan. "Het is ook onvermijdelijk", legt Charles uit. "De gestegen kosten om witloof te telen moeten al gecompenseerd worden in de verkoop, waardoor ze al vrij hoog zijn. Ze hebben lange tijd te laag gelegen, terwijl sinds de crises onze kosten exponentieel zijn gestegen. Nu krijg je dus ook fors lagere volumes, waardoor de hoge prijzen de handel misschien afschrikken. De consument zal het ook voelen in de winkel, maar het lijkt mij over het algemeen niet verkeerd dat er meer betaald wordt voor een zeer arbeidsintensief product als witloof ten opzichte van een biertje in het café."
Toch merkt Benny er in de vraag nog niet bijzonder veel van. "Het lijkt erop dat de hoge prijzen nog een beetje moeten doorzinken naar het winkelschap en dan zullen we moeten afwachten wat het wordt. Traditioneel zitten we in de periode dat er veel vraag is naar witloof. Het begin van de herfst en de aanloop naar de winter is het moment bij uitstek dat men naar witloof grijpt en er talrijke acties zijn. Het maakt dat de prijzen dus zeer hoog zijn en ik verwacht dat dit ook nog wel even zal blijven."
Nauw in de gaten houden
Vervolgens zal het weer belangrijk zijn voor wat er in 2024 zal gebeuren, zo geven de mannen aan. "Voor het nieuwe jaar moet de regen wel echt stoppen. Anders hebben we een groot probleem en zullen we na Nieuwjaar met de productie in de problemen komen. Het is nog niet tijd om te paniekeren, want er kan nog veel opgelost worden, maar we zullen het nauw in de gaten moeten houden", legt Benny uit.
Charles gaat hierin mee. "Doordat de witloof lange tijd in natte grond heeft gestaan, is hij gevoelig voor ziektes. Over langere termijn zullen we daar tekorten van gaan zien met ook langere periodes van stilstand tot gevolg. Telers kunnen bijvoorbeeld in april al besluiten alles stil te leggen en gokken op de nieuwe oogst, waardoor je ook met seizoensarbeiders in de problemen kan komen. Voor december is de aanvoer al zeer twijfelachtig, maar voor de maanden erna wordt het ook nog precair."
Voor meer informatie:
Charles Cattoir
Primalof
Leeg Bracht 23
9860 Balegem, België
+32 (0)483 48 47 17
[email protected]
www.primalof.be
Benny Cuypers
BelOrta
Mechelsesteenweg 120
B-2860 Sint-Katelijne-Waver, België
+32 (0)15 55 11 11
[email protected]
www.belorta.be
