"Het ziet er tien keer beter uit dan vorig jaar", zegt Snyman Kritzinger, algemeen directeur van Grown4U uit het Zuid-Afrikaanse Kirkwood. "Het is snel koud geworden in de winter, wat de kleurontwikkeling stimuleert. En de overvloedige regens hebben ervoor gezorgd dat de zuur- en residugehalten zijn gedaald."
Snyman Kritzinger, algemeen directeur van Grown4U, in een Tango boomgaard in Sundays River Valley waar het fruit dit jaar uitzonderlijk vroeg geoogst kan worden
"In de Oost-Kaap begint en eindigt de citrusoogst, inclusief de late mandarijnen, waarschijnlijk het vroegst in minstens dertien jaar. Dat is zolang ik hier al ben", zegt hij. "De Tango's komen heel goed uit de testen deze week, dus waarschijnlijk beginnen we ze volgende week te verpakken. Deze week ronden we de oogst van Clementine Nules en Nova af."
Hij wijst er echter op dat de oogst niet sneller kan dan de verpakkings- en koelcapaciteit toelaat. En ook regen kan natuurlijk nog altijd het tempo van het citrusseizoen afremmen.
Levendige belangstelling voor late mandarijnen
China is altijd een goede markt voor de vroege Tango's, merkt Snyman op.
"In het Verenigd Koninkrijk willen Marks & Spencer, Waitrose en Morrisons allemaal beginnen met de vroege Tango’s en Nadarcotts van het zuidelijk halfrond, evenals al onze klanten in Europa. De eerste Tango's zullen dus wijd verspreid worden over de markten."
Clementines en Nova's komen vaak iets later op de markt, zegt hij, en overlappen dan met late mandarijnen. Maar nu zijn ze er ook vroeg bij geweest en de overgang naar de late mandarijnen zal vlot verlopen.
Aziatische vraag naar late mandarijnen overtreft aanbod
Late mandarijnen zijn een andere weg ingeslagen na een slecht jaar in 2020. Exporteurs gingen toen op zoek naar nieuwe bestemmingen en dat heeft ondertussen zijn vruchten afgeworpen.
"Telers van mandarijnen op het zuidelijk halfrond hebben een stijging van de consumptie kunnen realiseren in landen als India, de Filipijnen, Thailand en Maleisië. We zijn erin geslaagd de vraag naar dit product aan te wakkeren en Zuid-Afrika heeft waarschijnlijk de grootste rol gespeeld bij het stimuleren van de vraag naar late mandarijnen in Azië."
Hij voegt eraan toe dat dit verklaart waarom de mandarijnenprijzen hoog blijven, ondanks de enorme groei in aanvoer die een paar jaar geleden gemakkelijk uitkwam op 50% op jaarbasis.
"De afgelopen twee jaar is die groei wat afgezwakt, maar ondertussen blijft de vraag naar mandarijnen in de Aziatische landen gestaag stijgen. De vraag neemt sneller toe dan het aanbod. Dus op dit moment hebben we een tekort aan product, ook al zijn de beschikbare hoeveelheden de voorbije jaren enorm toegenomen."
Het is volgens Snymal wel logisch dat de vraag omhoog schiet: "Eens je een Tango of Nadorcott hebt geproefd, ben je verkocht."
Dit jaar biedt Grown4U voor het eerst ook Leanri mandarijnen (rechts) aan.
"Late mandarijnen behoren waarschijnlijk tot de meest prijselastische citrussoorten, veel meer dan citroenen. Als je drie citroenen wilt, zal je er niet dubbel zo veel van kopen wanneer ze in de aanbieding zijn. En omgekeerd zal je er nog steeds drie kopen wanneer ze duurder worden."
Er zijn al een week of twee grote aankomsten van Zuid-Afrikaanse clementines en Nova's in Europa.
"Tijdens de lange Europese zomervakanties bestaat er altijd het risico van een terugval op de markt voor mandarijnen, vooral als het warm is", zegt hij. "De markt is er in die periode al eerder ingestort."
"Dit jaar heeft Peru veel minder verzonden en ook veel later. Ik denk niet dat we de prijzen van de afgelopen zes weken zullen blijven zien, maar ik denk ook niet dat de markt zal crashen."
"Onrechtvaardige" fytosanitaire regels beperken de citrusexport
De sinaasappelprijs lag op een zeer hoog niveau, maar is nu iets gezakt. "De sinaasappelmarkt zal volgens mij alleen maar sterker worden tot de volumes van augustus op de markt komen."
De Spaanse en Marokkaanse sinaasappelopbrengst was lager dan gebruikelijk en Egypte eindigt veel eerder dan verwacht, terwijl de maten er dit jaar ook klein waren. "En dus liggen er enorme kansen voor sinaasappelen op wat waarschijnlijk de meest krappe markt in Europa in jaren is."
De vroege Navels van het bedrijf zijn al verpakt en onderweg naar bestemming. De eerste container van Grown4U komt op 19 juni aan in China en in Europa zelfs nog iets eerder. Het Valencia seizoen begint in week 25, eveneens een week eerder.
Hij merkt op dat het nieuwe koelprotocol voor Europa en strengere fytosanitaire regels een beperking vormen voor de export naar Europa. "Dat is een uitdaging, maar het zorgt er ook voor dat er geen overaanbod op de markt komt."
"Het oude gezegde "wees voorzichtig met wat je wenst" komt nu om de hoek kijken. Door fytosanitaire voorschriften die door een minderheid in Europa worden geëist, begint de aanvoer van met name sinaasappelen nu te minderen in Europa, en helaas zal iedereen de prijs betalen voor de ongerechtvaardigde eisen of vendetta's van enkelingen."
Oost-Kaap: kleine late citroenoogst
Om dezelfde reden zal de Europese citroenmarkt gedurende het hele Zuid-Afrikaanse seizoen stabiel blijven, verwacht Snyman. "Het aanbod van Spaanse Verna’s is niet hoog en de citroenoogst van Argentinië is extreem laat en klein."
Rechts: het citroenseizoen in de Oost-Kaap zou eerder kunnen eindigen
"Momenteel zien we een gestage aanvoer van citroenen naar Europa. Het is nog steeds ver onder de drempel van een miljoen kartons per week, wat in het verleden, toen dat twee of drie weken na elkaar gebeurde, meermaals de aanleiding was voor de markt om nerveus te worden."
"Nadat ik vorige week enkele boomgaarden had bezocht, realiseerde ik me dat de Oost-Kaap, het belangrijkste citroenteeltgebied in Zuid-Afrika, een zeer kleine oogst heeft van laatbloeiende bloemen. Tegen het einde van juli zal er nog maximaal 10 tot 15% van de citroenen over zijn om te oogsten. In de Sundays River Valley zal het citroenseizoen dit jaar heel vroeg eindigen."
Als de maatvoering klopt – van 64 tot 100 – kunnen de citroenen naar Rusland. "Maar de markt presteert er niet fantastisch, ook al is er niet veel fruit. Je krijgt het gevoel dat de Russische economie en wisselkoers nu de druk van de aanhoudende oorlog beginnen te voelen."
Gunstige wisselkoers voor export
Hij constateert een lichte daling van de vrachttarieven voor exporteurs. Ze bewegen zich weer richting het normale pre-corona niveau.
Boomgaardbezoek in Sundays River door Britse retailklanten en een Egyptische teler-exporteur
"Met de wisselkoers op het huidige niveau kan een teler R 1.000
(€ 49) meer per ton krijgen, gewoon als gevolg van de wisselkoers. Maar dat kan morgen ook weer veranderen, al is dat eerder onwaarschijnlijk. We zijn er dankbaar voor, maar het zal hoogstwaarschijnlijk een effect hebben op de inputkosten van volgend jaar." 
Voor meer informatie:
Snyman Kritzinger
Grown4U
Tel: +27 42 230 0760 (Zuid-Afrika)
[email protected]
