De Pfalz - en dus ook de Gemüsegarten Pfalz - geldt als het grootste aaneengesloten teeltgebied voor vollegrondsgroenten in Duitsland. Door het gunstige klimaat, vlakke velden met ideale grond voor de groenteteelt en maatregelen om de oogst te vervroegen, kunnen de telers in de Gemüsegarten Pfalz in het voorjaar en het late voorjaar meestal tot twee à drie weken eerder of langer verse groenten en fruit oogsten dan in andere regio's in Duitsland mogelijk is.
Om ervoor te zorgen dat de Pfalz op elk moment van het seizoen kan leveren, teelt de Gemüsegarten Pfalz - die bestaat uit vrije en Pfalzmarkttelers en een areaal van meer dan 9.000 ha beslaat - vanaf eind maart tot meestal in november radijs op in totaal ongeveer 3.100 ha, wat overeenkomt met een totale oogst van ongeveer 180 miljoen trossen.
Een van de in totaal zes radijstelers uit de Pfalz is Heike & Peter Fehmel Gemüsebau uit Mutterstadt. Als vertegenwoordiger van het familiebedrijf spraken we met de directeur van FeSa Obst- & Gemüsehandels GmbH & Co. KG, Jochen Fehmel, over de huidige uitdagingen in de teelt.
FeSa Obst- & Gemüsehandels GmbH & Co. KG zorgt voor de afzet van de radijs, die op ongeveer 250 tot 300 hectare wordt verbouwd, zoals Fehmel ons in zijn folietunnel uitlegt. In de zomer kan het bedrijf tussen de 140.000 en 150.000 trossen per dag oogsten, ze wassen en op de dag zelf vers laden.
Jochen Fehmel
Meerdere hectaren folietunnels
In week 12, dus half maart, zijn ze begonnen met het oogsten van de vroege producten. "We hebben Duitse radijs in de aanbieding dankzij de vroege oogst en de verlenging van het seizoen met ongeveer tien en een halve maand. Het seizoen wordt door product uit tunnel en kas verlengd tot ongeveer januari/februari. Daarna is er minder teelt, waarna we vier weken pauze hebben. In die tijd behelpen we ons met producten uit Italië."
Om de radijsoogst te vervroegen, vertrouwt Fehmel op het gebruik van hoge folietunnels, waar slechts een paar zonnestralen voldoende zijn om de oogst vroeg op gang te brengen. "De tunnels geven ons verdere voordelen naast de toch al klimatologisch gunstige ligging hier in Tiefgraben", zegt Fehmel. "Zodra de radijs onder de tunnels is geoogst, kunnen we direct beginnen met de oogst uit de vollegrond."
Er werken momenteel iets minder dan 40 oogstmedewerkers op het terrein, en in de zomer zijn dat er weer maximaal 100
Fehmel benadrukt ook dat de radijsoogst puur handwerk is. "De radijzen worden op het veld voorgeselecteerd, gebundeld en via kratten naar het voorbereidingstraject of een was- en palletiseerproces gebracht, waar ze opnieuw worden geselecteerd en verpakt." De handmatige oogst in de tegen wind en weer beschermde tunnels verloopt sneller, maar de logistiek duurt wat langer. "We kunnen niet zomaar langs het veld rijden zoals in de open lucht. In plaats daarvan moeten de producten naar de ingang worden gedragen en op de transportwagen worden geladen, die ze vervolgens naar het verwerkingsbedrijf bij de teler brengt."
Het vinden van terugkerende werknemers werd steeds moeilijker voor het bedrijf, zei hij. "Via onze database onderhouden we contacten met 4.000 tot 5.000 oogsters uit verschillende landen die elk jaar bij ons komen en om de twee tot drie maanden rouleren."
Radijsbladeren als versheidsindicatie
Fehmel suggereert dat de teelt van radijs steeds moeilijker wordt. "Er is een gebrek aan goedkeuringen voor noodzakelijke plantversterkende middelen en ook gewasbeschermingsmiddelen, en met name het loof heeft geen bescherming. Er is altijd discussie over het verkopen van radijs zonder blad. De ervaring leert echter dat dit geen goed idee is. Toen dit in 2018 werd geprobeerd, kelderde de verkoop met 40 procent." Dat komt omdat radijs in zakjes zonder het groen hun versheidsindicatie zouden verliezen en in plastic verpakt wil je dat ook niet echt. "Onze klanten, die elk jaar de beschermde artikelen bij ons kopen, zijn duidelijk gehecht aan Duitse vroege producten. Ze zijn ook bereid hogere prijzen te betalen in vergelijking met het Italiaanse product, dat nog steeds parallel aan het Duitse aanbod op de markt wordt gebracht."
Meer dan 60 tot 70 procent van de verkoopprijs is puur voor de arbeidskosten van de oogst. Daarbij komen nog de kosten van de teelt en de daaropvolgende stappen van verwerking, verpakking, koeling, opslag en logistiek. "Er blijft niet veel over in de volledige kostenberekening, gemeten naar de gemiddelde verkoopprijs over het jaar. We willen ervan kunnen leven en ook genoeg verdienen om opnieuw te kunnen investeren. De teeltkosten stijgen momenteel aanzienlijk. Zaden en kunstmest, samen met het minimumloon, dat voor ons de grootste kostenveroorzaker is, zijn slechts een deel van het plaatje. Onvermijdelijk zullen versheid en regionaliteit van veilige Duitse teelt duurder worden. Dat moet voor iedereen de moeite waard zijn."
Fehmel: "Zodra de radijs geoogst is en het terrein vrij is, beginnen we onder dezelfde tunnels onze frambozen te planten. Zo hebben we vrijwel het hele jaar door bezetting van het vrij kostenintensieve tunnelareaal."
Concurrentie uit Oost-Europa
Ruim 15 jaar geleden kon het bedrijf 60 procent van zijn omzet genereren door export naar Polen, Tsjechië, Slowakije, Roemenië en Kroatië. "Inmiddels leveren deze landen echter aan ons. Ook zij hebben nu betere klimatologische omstandigheden en vanuit hun activiteiten in Midden-Europese landen weten ze ook hoe ze hun radijs moeten telen. En trouwens, ze kunnen het goedkoper doen vanwege de politieke randvoorwaarden."
In die tijd werden radijs uit Nederland en België in beschermde teelt en buitenproducten uit Duitsland en Frankrijk beschouwd als "de graadmeter voor alles". Dankzij de economische opleving en de bijbehorende EU-subsidies konden de Oost-Europese landen hun eigen teelt opzetten, zegt Fehmel. Volgens hem speelt het idee van regionaliteit ook in die landen een bijzondere rol.
Voor meer informatie:
Jochen Fehmel
FeSa Obst- & Gemüsehandels GmbH & Co. KG
Im Grund 1
67112 Mutterstadt, Duitsland
Tel.: +49 (0)6234 947 670
[email protected]
www.fe-sa.de
Gemüsegarten Pfalz Management GmbH
Höhenstraße 3
67434 Neustadt/Weinstr
Tel: +49 6321 9375669
[email protected]
gemuesegarten-pfalz.de
