Meer omzet, personeel en investeringen verwacht in 2023

Ondernemersvertrouwen licht negatief in het vierde kwartaal

Het ondernemersvertrouwen was aan het begin van het vierde kwartaal 2022 voor het eerst sinds begin 2021 negatief. Vooral in de horeca en delfstoffenwinning sloeg het sentiment om. Binnen 6 van de 11 bedrijfstakken bleef het ondernemersvertrouwen ondanks een daling wel positief. In alle bedrijfstakken voorzien ondernemers een verslechtering van het economisch klimaat. Binnen alle bedrijfstakken was het aantal ondernemers dat de winstgevendheid zag afnemen in de meerderheid, uitgezonderd de bouwnijverheid. Dit melden het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland.
De gegevens voor dit onderzoek zijn begin oktober verzameld.

Aan het begin van het vierde kwartaal 2022 kwam de stemmingsindicator uit op -0,9; dit is 9 punten lager dan een kwartaal eerder. Ook toen nam het ondernemersvertrouwen af, maar bleef voor het zesde kwartaal op rij positief. In het tweede kwartaal van 2020 zorgde de coronacrisis voor een ongekende daling van het ondernemersvertrouwen. Vanaf het tweede kwartaal van 2021 was de indicator weer positief, maar bleef fluctueren

Sentiment slaat vooral in horeca sterk om
Het ondernemersvertrouwen nam in bijna alle bedrijfstakken af en was in vijf van de elf bedrijfstakken negatief. Een kwartaal eerder waren ondernemers in elke bedrijfstak nog positief gestemd. In de horeca was de daling van het ondernemersvertrouwen het grootst. Horecaondernemers oordeelden vooral negatief over het economisch klimaat van de afgelopen drie maanden. Ook in de delfstoffenwinning was de afname groot, daar was het ondernemersvertrouwen het negatiefst van alle bedrijfstakken. Ondernemers in de delfstoffenwinning waren met name pessimistisch over de verwachte productie. Alleen in de autohandel waren ondernemers positiever gestemd dan een kwartaal eerder.

Afnemende winstgevendheid
Aan het begin van het vierde kwartaal 2022 zag – gecorrigeerd voor seizoeneffecten – per saldo 13 procent van de ondernemers de winstgevendheid van de afgelopen drie maanden afnemen. Een kwartaal eerder was dit 4 procent. Uitgezonderd de bouwnijverheid, verslechterde in alle bedrijfstakken het saldo ten opzichte van het derde kwartaal van 2022. In de delfstoffenwinning en de informatie en communicatie zagen ondernemers ondanks de verslechtering de winstgevendheid per saldo toenemen. Detailhandelaren en ondernemers in de landbouwsector oordeelden het meest negatief over de winstgevendheid. Ook in de horeca oordeelden ondernemers overwegend negatief, een kwartaal eerder waren ondernemers hier nog het positiefst van alle bedrijfstakken. 

Pessimisme over economisch klimaat neemt verder toe
Aan het begin van het vierde kwartaal van 2022 voorzag per saldo 24 procent van de ondernemers een verslechtering van het economische klimaat voor de komende drie maanden. Binnen alle bedrijfstakken overheerste het pessimisme over het verwachte economische klimaat en dit pessimisme was, uitgezonderd in de informatie en communicatiesector, groter dan een kwartaal eerder. In de horeca voorzag per saldo 38 procent van de ondernemers een verslechtering, een kwartaal eerder was dit 4 procent. Ook in de cultuursector was sprake van een verslechtering, daar waren ondernemers een kwartaal eerder nog overwegend optimistisch. Ondernemers binnen de landbouw, bosbouw en visserij waren het negatiefst; 3 procent van de ondernemers verwachtte een verbetering en 45 procent een verslechtering.

Meer omzet, personeel en investeringen in 2023
Per saldo 14 procent van de ondernemers verwacht in 2023 meer om te zetten dan in 2022. Dit optimisme voor het komende jaar is lager dan in de voorgaande acht jaar. Ook over de buitenlandse omzet zijn de verwachtingen minder optimistisch dan in eerdere jaren. Per saldo verwacht 10 procent een verbetering. Er worden geen verwachtingen voor het volume van de verkopen (de omzet gecorrigeerd voor prijsveranderingen) uitgevraagd in de Conjunctuurenquête. Door de prijsstijgingen van afgelopen maanden zullen de per saldo positieve omzetverwachtingen zich waarschijnlijk niet één-op-één vertalen naar positievere verwachtingen over het volume.

24 procent van de ondernemers verwacht in 2023 een uitbreiding van het personeelsbestand, tegenover 8 procent die een afname voorziet. Overigens worden steeds meer ondernemers belemmerd door personeelstekort. Aan het begin van het vierde kwartaal 2022 gaf ruim 36 procent van de ondernemers aan in de bedrijfsvoering vooral belemmerd te worden door personeelstekort. Een jaar eerder was dit nog 30 procent. Voor de investeringen verwachten meer ondernemers een toename van de investeringen in 2023 dan een afname, per saldo 3 procent. 

40 procent ondernemers ziet incidenteel uitbetaalde lonen stijgen
Aan het begin van het vierde kwartaal van 2022 is ondernemers gevraagd hoe de incidentele lonen zich hebben ontwikkeld in 2022 ten opzichte van een jaar eerder. Met incidenteel uitbetaalde lonen wordt loon bedoeld dat buiten de vastgestelde cao-lonen valt, zoals uitbetaling van overuren of prestatiebonussen. Ruim de helft van de ondernemers gaf aan dat incidentele lonen gelijk zijn gebleven. Daarnaast heeft 40 procent deze lonen zien stijgen, waarvan bijna de helft aangaf dat dit nodig was om personeel te kunnen behouden. Het overige deel gaf aan dat deze stijging kwam door compensatie voor inflatie of door uitbetaling van overuren aan personeel. 2 procent van de ondernemers gaf aan dat de incidentele lonen afnamen vanwege financiële bezuinigingen.

Bron: CBS


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven

Omdat wij het nieuws gratis aanbieden zijn wij afhankelijk van banner-inkomsten. Schakel dus uw ad-blocker uit en herlaad de pagina om deze site te blijven gebruiken. Bedankt!

Klik hier voor een uitleg over het uitzetten van uw Adblocker.