Fruitexporteurs nerveus door Brexit-onzekerheid

Over de handel in fruit en groenten hebben het VK en de EU nog geen duidelijke afspraken gemaakt. Dit zorgt voor onzekerheid en maakt exporteurs nerveus. Een mogelijke deal helpt, maar verandert hier op korte termijn weinig aan. “Het is inmiddels al vijf over twaalf," aldus Alex van Ieperen van Direct Fruit Services in een artikel op de website van Rijksoverheid.

 

Alex zit in de auto. Hij spreekt gehaast. Hij is druk met de voorbereidingen op Brexit. Zijn bedrijf exporteert voornamelijk peren uit Nederland en België naar landen in heel Europa. “Scandinavië, Spanje, Italië, Roemenië en Duitsland”, somt hij op. “In het VK hebben we een aantal grote Britse supermarktketens als klant.” 

De aanhoudende onduidelijkheid over de exportdocumenten is de grootste zorg voor Ieperen. “Hier aan Nederlandse kant zijn we in gesprek met de Douane en de NVWA (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, red.) om afspraken te maken. Maar hoe het straks aan de Britse kant gaat, is nog volstrekt onduidelijk. En het is inmiddels al vijf over twaalf.”

Certificering
Voor de export van veel agrarische producten, zoals groenten en fruit zijn gezondheidscertificaten verplicht. Tot 1 januari 2021 gelden hiervoor de EU-regels. Daarna moeten de Britten zelf regels opstellen en handhaven. Ze werken hieraan. Maar hoe het er precies uit ziet, is nog niet bekend. 

“De door het VK gewenste inhoud van de gezondheidscertificaten verandert nog met de dag”, vertelt Brexitcoördinator Peter Verbaas van NVWA. Dit maakt het lastig om een inschatting te maken van de noodzakelijke aanpassingen van de al door NVWA voorbereidde documenten. Ook is het niet duidelijk hoe het Britse inspectieproces er operationeel uit gaat zien. Bijvoorbeeld of de Britten 10 of 15 procent van de zendingen van een product, bijvoorbeeld peren, willen inspecteren.

Voor peren-exporteur Ieperen is de onduidelijkheid aan Britse kant een groot probleem. “Het is voor ons belangrijk om zekerheid te hebben over de controles aan de Britse kant van de grens, want die kunnen voor oponthoud zorgen. Wij kunnen ons dat niet veroorloven. Want onze peren moeten op tijd bij de supermarkten in het VK zijn.”

Deal
Een deal tussen VK en EU kan de onzekerheid over de grenscontroles wegnemen, denkt Ieperen van Direct Fruit Services. “Een deal is eigenlijk gewoon noodzakelijk.”

Verbaas van de NVWA onderschrijft het belang van een deal. Maar hij waarschuwt ook dat zo’n deal niet direct alle onzekerheid wegneemt. Onder meer omdat een deal met name invloed heeft op importtarieven. Daarbij komt dat exportcertificering voornamelijk afhankelijk is van Britse regels. En de invoering van de in de deal gemaakte afspraken kosten volgens de Brexitcoördinator veel tijd.

Verbaas: “We hebben 250 verschillende gezondheidscertificaten. Sommige zou je, op basis van de certificaten die we klaar hebben liggen, binnen een paar dagen aan kunnen passen. Maar alles bij elkaar kan dat wellicht maanden duren. Het is niet voor niets dat de World Trade Organization (WTO) hiervoor standaard een termijn hanteert van zes maanden.”

Fruithandelaar Ieperen benadrukt dat er niet zoveel tijd is. Houdt de onzekerheid aan, dan stokt de export van groente en fruit. “Partijen moeten zo snel mogelijk tot een deal komen”, stelt hij. “Gebeurt dat niet, dan moeten we ernstig rekening houden met lege schappen in supermarkten.”

Aanzuigende werking
Deal of geen deal, Verbaas wijst erop dat vertraging in de grensprocedures onvermijdelijk zullen zijn. Niet alleen aan de Britse kant, maar ook in de Nederlandse havens. “Niet goed voorbereide bedrijven houden de boel op”. En Verbaas ontvangt signalen dat exporteurs die normaal via andere routes opereren, bijvoorbeeld Calais-Dover, hun goederen via Nederland gaan versturen.

“Wij hebben goed zicht op de doorlooptijden in de havens”, legt Verbaas uit. Dit heeft mogelijk een aanzuigende werking. De hogere volumes die Nederlandse havens hierdoor moeten verwerken kunnen dan tot langere wachttijden leiden. “Want we kunnen de capaciteit niet zomaar opschalen.”

Advies van de NVWA: 5 dingen om te doen voor import en export van landbouwproducten

Meer tijd
Verbaas constateert dat de Britten de deadline van 1 januari 2021 niet gaan halen. “Ze hebben meer tijd nodig om een nieuw systeem in te voeren”. Het VK erkent dit min of meer middels een stapsgewijze invoering van de nieuwe regelgeving in een al bekendgemaakt ‘border operating model’.

Dat de Britten meer tijd nemen, betekent volgens Verbaas niet dat fruithandelaren achterover kunnen gaan leunen. In tegendeel. Hij moedigt ondernemers aan om zo veel als mogelijk met de grensprocedures aan de slag te gaan. Onder meer door de websites van de Britse overheid hierover goed in de gaten te houden.

Verbaas: “Niet alles is bekend. Maar dat is geen excuus om het proces niet uit te proberen. Handelaren moeten toch een keer bedenken hoe zij de keten naar het VK gaan regelen.”

Trechter
Ieperen zucht. Zijn bedrijf heeft fors geïnvesteerd in de Brexit-voorbereidingen. Dat zou een goede investering zijn als alle onduidelijkheid daarmee ook was opgelost. Maar dat is niet het geval. Daarbij komt dat de extra exportkosten en eventuele heffingen, mocht een deal uitblijven, de peren van het Europese vasteland duurder maken. De Britse consument kiest dan op de lange termijn mogelijk voor een ander product.

Ieperen: “We hebben een harde muur neergezet waarvan niet duidelijk is waar die staat. Iedereen moet nu door een poort van twee meter, een soort trechter, terwijl die steeds wordt aangepast. Zo pakt Brexit voor onze sector niet goed uit.”

Bron: Rijksoverheid


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© AGF.nl 2021

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven