Consumenten willen Zweedse zoete aardappel

De laatste jaren is de vraag naar zoete aardappel sterk gestegen onder de Zweden. Tegelijkertijd worden bijna alle in Zweden verkochte zoete aardappelen geïmporteerd. Daar wil Helena Karlén van de Zweedse Landbouwuniversiteit verandering in brengen.

Hoewel zoete aardappel wereldwijd één van de meest geteelde groenten is, op de Zweedse teeltgronden schittert de groente door afwezigheid. Zoete aardappel wordt voornamelijk op plaatsen met een warmer klimaat geteeld, waardoor altijd werd gedacht dat de Zweedse omstandigheden niet geschikt waren. Maar sinds een paar jaar loopt er een project dat daar verandering in hoopt te brengen. Het werd opgezet door Helena Karlén, tuinder bij de Zweedse Landbouwuniversiteit, die had gehoord dat er zoete aardappelen werden geteeld in Oost-Canada, dat een gelijkend klimaat als Zweden heeft. Ze begon haar onderzoek en zag snel in dat de teelt ook in Zweden zou moeten kunnen slagen. Karlén: “Dankzij mijn Canadese connecties kwam ik in contact met een Amerikaanse veredelaar en kreeg ik verschillende rassen tot mijn beschikking.”

“Meer telers dan ooit”
In 2014 ging het Zweedse zoete aardappelproject van start en werd de teelt getest bij de Landbouwuniversiteit in Alnarp in Skåne, de zuidelijkste provincie van Zweden. Al in het eerste jaar toonden verschillende rassen potentie op een goede oogst. In Alnarp ging het project door en met de tijd zijn meerdere plaatsen aangehaakt. Dit jaar wordt de teelt op een tiental plaatsen in Zuid-Zweden getest.

Karlén: “Dit jaar doen meer telers dan ooit mee en er zijn er nog meer die interesse hebben getoond.”

Tegelijk met de groeiende interesse in de teelt, stijgt ook de vraag naar zoete aardappelen enorm. Tussen 2010 en 2018 steeg de consumptie in Zweden met 1600 procent. Die toename zorgde vooral voor een groeiende import uit landen als Amerika, Israël en Egypte. De zoete aardappel houdt van warmte waardoor het telen in de Zweedse grond een uitdaging is. Zo moet de grondtemperatuur ongeveer 15 graden zijn, wil de plant buiten op het land groeien. Ook is de groeitijd lang: tussen de drie en vier maanden. Aan de andere kant is het gewas relatief immuun voor ziekten, omdat het niet nauw verwant is met andere in Zweden geteelde gewassen. Ook is de hele plant eetbaar.
Karlén: “In tegenstelling tot de gewone aardappel is ook het loof eetbaar. In Azië is het heel gewoon dat het loof gegeten wordt. Daar ligt volgens mij nog een mogelijkheid voor de Zweedse markt.”

Goede resultaten
Een van de testtelers dit jaar is Anders Olsson, die een teeltbedrijf heeft in Olsäng, in het zuidoosten van Zweden. Dit was het eerste seizoen dat hij meedeed en ook al smaakt het nu naar meer, de beslissing om mee te doen was niet snel gemaakt.

Olsson: “Twee jaar geleden kreeg ik van hushållningssälskapet (een organisatie voor de ontwikkeling van het platteland) een uitnodiging dat ik mee kon doen aan een test om zoete aardappelen te telen, dus ik ging naar de informatiebijeenkomst. Daarna was ik ervan overtuigd dat ik het niet moest doen, het klonk ingewikkeld en niet zo winstgevend.”

Een bezoek aan een teeltbedrijf op Öland, een eiland in de Oostzee, dat zoete aardappelen teelt, veranderde zijn mening en in mei 2019 plantte Olsson ongeveer 6000 planten op zijn velden. Olsson: “We zorgden ervoor en gaven ze water, maar de planten zagen er niet heel hoopvol uit, dus ik dacht dat het niets zou worden. Maar toen we eind september gingen oogsten, bleek het een goede oogst te zijn.”

Zijn zoete aardappelen werden in winkels in de buurt verkocht en na anderhalve maand was de 2,5 ton die Olsson had geoogst verkocht. Hoewel Olsson ziet dat er dingen vereenvoudigd moeten worden, zo kostte het planten hem veel tijd, toch teelt hij ook dit jaar weer zoete aardappelen en hoopt hij op een nog betere oogst.

Olsson: “Afgelopen jaar maakten we gebruik van stekken en zaailingen, maar de zaailingen deden het slecht en gaven bijna geen oogst. Als we alleen stekken hadden gebruikt, hadden we een dubbel zo grote oogst gehad, dus aankomend seizoen gebruiken we alleen stekken.”

Gevoelige knollen
Voor de grootschalige teelt van zoete aardappelen in Zweden moeten er eerst nog problemen opgelost worden. Als de zoete aardappelen net geoogst zijn, zijn de knollen kwetsbaar: de schil ontwikkelt zich pas als de wortels eerst een paar weken met warmte zijn behandeld, daarom bestaat er een risico dat de gewassen beschadigd raken tijdens het oogsten.

Karlén: “De zoete aardappel is heel gevoelig als hij opkomt en dan kan er heel goed mechanische schade ontstaan.” De volgende stap in het project is dan ook om te kijken naar oplossingen in het sorteren bij het oogsten.

Een andere belemmering voor de zoete aardappel is de beschikbaarheid van plantmateriaal. De zoete aardappel wordt meestal geteeld vanuit stekken maar ook uit zaailingen. Tegenwoordig worden er stekken geproduceerd in Zuid-Europa, maar het zou beter zijn als dat dichterbij plaatsvindt. Karlén: “Stekken die lang vervoerd zijn, geven een slechtere oogst, dus het zou een groot verschil maken als er stekken in Zweden worden geproduceerd.”

Uniek
Bij de Landbouwuniversiteit in Alnarp werden de zoete aardappelen eind september geoogst. Het was het zesde jaar op rij dat Helena Karlén het gewas oogstte en de jacht op welke rassen het beste bij de Zweedse omstandigheden passen gaat onverminderd verder. Afgelopen jaar werden er ongeveer 25 rassen geteeld, waarvan negen Aziatische die voor de eerste keer getest werden.

Met de juiste rassen en teeltmethoden gelooft Helena Karlén dat in Zweden geteelde zoete aardappelen in de nabije toekomst een alledaags beeld worden in de winkels. Karlén: “Het is niet ons doel om een slechte kopie van de importgewassen te maken, de Zweedse zoete aardappel moet voor iets anders staan. Ik denk ook zeker dat de interesse voor Zweedse zoete aardappelen in de toekomst zal toenemen. De vraag is nu hoe snel het gaat.”

Bron: ja.se


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© AGF.nl 2020

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven